Բնական հանքանյութերի և օրգանական պարարտանյութերի կիրառմամբ հողի մակերեսից ջրի գոլորշիացման թուլացումը և ագրոֆիզիկական հատկությունների բարելավումը Արարատյան հարթավայրի պայմաններում

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է գործնական բարոյագիտությանը՝ փիլիսոփայության այն բնագավառին, որն ուսումնասիրում է մարդու վարքի բարոյական սկզբունքները, արժեքները և առօրյա կյանքում դրանց կիրառման եղանակները։ Գրքի թեմատիկան առնչվում է անհատի բարոյական պատասխանատվությանը, ճիշտ ու սխալ արարքների տարբերակմանը, պարտքի և խղճի նշանակությանը, ինչպես նաև անձնական ու հասարակական հարաբերություններում բարոյական չափանիշների պահպանմանը։ Գործնական բարոյագիտության կարևոր խնդիրներից է բարոյական գաղափարները տեսական քննարկման շրջանակից դուրս բերելն ու դրանք մարդու որոշումների, վարքի և ուրիշների հետ փոխհարաբերությունների հետ կապելը։ Այս ոլորտի աշխատությունները սովորաբար անդրադառնում են ազնվության, արդարության, ճշմարտախոսության, պատասխանատվության, փոխադարձ հարգանքի և հասարակական պարտավորությունների հարցերին՝ խթանելով ինքնաքննությունը և բարոյական դատողության զարգացումը։ Նման գրականությունը կարող է ունենալ նաև դաստիարակչական նշանակություն՝ նպաստելով անհատի բնավորության ձևավորմանը, անձնական վարքի գիտակցված ընտրությանը և հասարակական համակեցության սկզբունքների ըմբռնմանը։ Բարոյագիտական մտքի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև կրթության և հասարակական կյանքի պատմական առանձնահատկությունները հասկանալու համար, քանի որ բարոյական նորմերն ու արժեքները հաճախ արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի մտավոր և մշակութային պատկերացումները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայալեզու փիլիսոփայական գրականության, բարոյական դաստիարակության գաղափարների և 19-րդ դարի հայ մտավոր կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել փիլիսոփայությամբ, էթիկայով, մանկավարժությամբ և հայ հասարակական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է 1998-2008 թվականների արդի հայ մամուլում ժուռնալիստական էթիկայի հիմնախնդիրների և զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում լրագրողական գործունեության մասնագիտական, բարոյական և հասարակական պատասխանատվության հարցերն են, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել հայկական մամուլի ոլորտում տվյալ ժամանակահատվածում։ Ուսումնասիրվում են լրագրողի մասնագիտական վարքագծի հիմնական սկզբունքները՝ տեղեկատվության ճշգրտություն և հավաստիություն, աղբյուրների նկատմամբ պատասխանատվություն, հասարակական շահի և անձնական կյանքի պաշտպանության հավասարակշռություն, անաչառություն, բազմակարծություն, խոսքի ազատության և մասնագիտական պատասխանատվության փոխհարաբերություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մամուլի ազատության ընդլայնման պայմաններում առաջացող էթիկական խնդիրներին և լրագրողական աշխատանքի նկատմամբ հասարակական վստահության ձևավորման հարցերին։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել հայ մամուլի հրապարակումների բովանդակությունը՝ բացահայտելու համար այն դեպքերը, երբ լրագրողական նյութերում առաջանում են փաստերի ստուգման, միակողմանի ներկայացման, կողմնակալության, ապատեղեկատվության, անձնական կյանքի միջամտության կամ տեղեկատվական աղբյուրների օգտագործման հետ կապված խնդիրներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև լրագրողական ժանրերի առանձնահատկություններին և դրանցում էթիկական նորմերի կիրառմանը, քանի որ լրատվական, վերլուծական, հրապարակախոսական և այլ նյութերի պատրաստման ժամանակ մասնագիտական պատասխանատվության դրսևորումները կարող են տարբեր լինել։ Հետազոտությունը դիտարկում է նաև հայ մամուլի զարգացման սոցիալ-քաղաքական և տեխնոլոգիական միջավայրը, որը 1998-2008 թվականներին զգալի փոփոխությունների էր ենթարկվում։ Մասնավորապես, մամուլի բազմազանության աճը, տեղեկատվական դաշտի ընդլայնումը և նոր մեդիա միջավայրի ձևավորման նախադրյալները նոր պահանջներ էին առաջադրում լրագրողների և խմբագրությունների մասնագիտական աշխատանքի նկատմամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայ մամուլում գործող կամ ձևավորվող ինքնակարգավորման մեխանիզմների, մասնագիտական չափանիշների և լրագրողական կազմակերպությունների դերի գնահատումը։ Քննարկվում է այն հարցը, թե որքանով կարող են էթիկական սկզբունքները գործնականում ապահովել լրագրողական նյութերի որակը և կանխել մասնագիտական չարաշահումները՝ առանց սահմանափակելու խոսքի և մամուլի ազատությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նշված ժամանակաշրջանում հայկական մամուլի էթիկական մշակույթի զարգացման հիմնական միտումները, առկա խնդիրները և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Այն կարող է արժեքավոր լինել նաև ժամանակակից հայկական մեդիայի մասնագիտական չափանիշների ձևավորման պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ ուսումնասիրվող ժամանակահատվածը կարևոր փուլ է մամուլի ազատության, բազմակարծության և մեդիա դաշտի վերափոխման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լրագրողներին, խմբագիրներին, մեդիա հետազոտողներին, հաղորդակցության մասնագետներին, մամուլի պատմությամբ զբաղվող պատմաբաններին, ուսանողներին և լրագրողական էթիկայի խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդական հատկություններով օժտված պոլիմեր–կերամիկական նանոկոմպոզիտների ստացման գիտական սկզբունքների և դրանց կառուցվածքային, էլեկտրական, մագնիսական, ջերմային ու մեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պոլիմերային մատրիցի և գերհաղորդիչ կերամիկական նանոմասնիկների համատեղմամբ այնպիսի բազմաբաղադրիչ նյութերի ձևավորումն է, որոնցում հնարավոր է համադրել կերամիկական գերհաղորդիչների ֆունկցիոնալ հատկությունները և պոլիմերներին բնորոշ տեխնոլոգիական առավելությունները։ Ուսումնասիրվում է բաղադրիչների կառուցվածքի, մասնիկների չափերի, դրանց տարածական բաշխման և միջֆազային փոխազդեցությունների ազդեցությունը վերջնական կոմպոզիտի հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերամիկական նանոմասնիկների համասեռ բաշխման խնդրին, քանի որ դրանց կուտակումները կամ ոչ բավարար փոխկապակցվածությունը կարող են էական ազդեցություն ունենալ նյութի էլեկտրահաղորդական և մեխանիկական բնութագրերի վրա։ Քննվում է նաև հաղորդիչ ուղիների ձևավորման երևույթը և գերհաղորդիչ մասնիկների կոնցենտրացիայի ազդեցությունը կոմպոզիտում շարունակական էլեկտրական կապերի առաջացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գերհաղորդիչ վիճակի հիմնական բնութագրերի գնահատումը, այդ թվում՝ նյութի էլեկտրական դիմադրության փոփոխությունը ջերմաստիճանից կախված, գերհաղորդիչ անցման առանձնահատկությունները և մագնիսական արձագանքը։ Կարևորվում է նանոկոմպոզիտի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը՝ պարզելու համար, թե պոլիմերային և կերամիկական փուլերի հարաբերակցությունն ինչպես է անդրադառնում նյութի ֆունկցիոնալ վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև ջերմային կայունությունը, մեխանիկական ամրությունը, ճկունությունը և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականությունը, քանի որ կոմպոզիտային մոտեցման կարևոր նպատակներից մեկը փխրուն կերամիկական նյութերի որոշ տեխնոլոգիական սահմանափակումների մեղմումն է։ Կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրման միջոցով հնարավոր է գնահատել փուլային կազմը, մակերևույթի և ներքին կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների միջև ձևավորվող սահմանային շերտերը։ Առանձին նշանակություն ունի նանոմաշտաբային կառուցվածքի ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ մասնիկների չափերի նվազեցումը մեծացնում է միջֆազային մակերևույթի դերը և կարող է փոփոխել նյութի ընդհանուր ֆիզիկական հատկությունները։ Նման նյութերը գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում գերհաղորդականության, նանոտեխնոլոգիաների և ֆունկցիոնալ կոմպոզիտների զարգացման տեսանկյունից՝ հատկապես այն համակարգերի համար, որտեղ կարևոր է էլեկտրական և մագնիսական առանձնահատկությունների համադրումը մշակելիության ու կառուցվածքային ճկունության հետ։ Աշխատությունը նպաստում է գերհաղորդիչ նանոկոմպոզիտների ձևավորման օրինաչափությունների և դրանց հատկությունների նպատակային կառավարման վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է դիէլեկտրական սահմանափակմամբ կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում կուլոնյան վիճակների ձևավորման, դրանց էներգետիկ բնութագրերի և օպտիկական կլանման առանձնահատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ցածրաչափ կիսահաղորդչային համակարգերի ֆիզիկական հատկությունները, քվանտային սահմանափակման ազդեցությունը լիցքակիրների շարժման վրա, ինչպես նաև էլեկտրոնների և խոռոչների փոխազդեցության առանձնահատկությունները նանոմետրական չափերի կառուցվածքներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիէլեկտրական միջավայրերի հատկությունների տարբերությամբ պայմանավորված կուլոնյան փոխազդեցության փոփոխություններին, բևեռացման երևույթներին և դրանց ազդեցությանը լիցքակիրների էներգետիկ մակարդակների վրա։ Ուսումնասիրվում են էքսիտոնային և խառնուրդային վիճակների ձևավորման մեխանիզմները, կապի էներգիաների կախվածությունը նանոկառուցվածքների երկրաչափական չափերից, ձևից և շրջապատող միջավայրի դիէլեկտրական բնութագրերից։ Անդրադարձ է կատարվում քվանտային կետերի, քվանտային լարերի և այլ ցածրաչափ համակարգերի էլեկտրոնային կառուցվածքի մոդելավորմանը, Շրյոդինգերի հավասարման կիրառմանը և կուլոնյան փոխազդեցությունների հաշվառման տեսական մոտեցումներին։ Կարևորվում են օպտիկական անցումների հավանականությունների, կլանման սպեկտրների, սպեկտրային գծերի դիրքերի և ինտենսիվությունների փոփոխությունների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են նաև դիէլեկտրական սահմանափակման և քվանտային չափային էֆեկտների համատեղ ազդեցությունները, օպտիկական հատկությունների նպատակային կառավարման հնարավորությունները և տեսական արդյունքների կիրառական նշանակությունը։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի նանոֆիզիկայի, պինդ մարմնի քվանտային տեսության և կիսահաղորդչային օպտոէլեկտրոնիկայի զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տեսական ֆիզիկոսների, նանոտեխնոլոգիաների մասնագետների, կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի հետազոտողների, օպտոէլեկտրոնային սարքերի մշակողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Pedagogy

Հրատարակությունը վերաբերում է 1879 թվականի հուլիսի 15-ին անցկացված մրցանակաբաշխության երրորդ հանդեսին և ներկայացնում է կրթական ու հասարակական կյանքի կազմակերպված միջոցառումների պատմությանն առնչվող տպագիր նյութ։ Մրցանակաբաշխությունները կրթական հաստատությունների գործունեության կարևոր մասն էին․ դրանց միջոցով ամփոփվում էին սովորողների առաջադիմության արդյունքները, արժևորվում ուսումնառության ընթացքում ցուցաբերած ջանքերը և խրախուսվում գիտելիքների ձեռքբերումը։ Նման հանդեսները կարող էին ներառել միջոցառման ընթացքին, մասնակիցներին, պարգևատրման կարգին և կրթական աշխատանքի արդյունքներին վերաբերող տեղեկություններ՝ միաժամանակ արտահայտելով ժամանակաշրջանի կրթական արժեքներն ու դաստիարակչական նպատակները։ Այսպիսի տպագիր նյութերը կարևոր աղբյուրներ են կրթական հաստատությունների առօրյայի, ուսուցիչների և սովորողների գործունեության, ինչպես նաև կրթության խրախուսման ձևերի ուսումնասիրության համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու 19-րդ դարի հայ համայնքային միջավայրում կրթական միջոցառումների կազմակերպման և հասարակական կյանքի հետ դրանց կապի մասին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ կրթության պատմությամբ, դպրոցական ավանդույթներով, կրթական հաստատությունների գործունեությամբ և ժամանակաշրջանի տպագիր փաստաթղթերով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն նաև մատենագիտական արժեք ունի՝ որպես որոշակի ժամանակի և միջոցառման հետ կապված գրավոր վկայություն։

Economics

Банковское дело: современная система кредитования աշխատությունը ֆինանսների և բանկային գործի ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ժամանակակից վարկային համակարգի կառուցվածքը և գործառույթները, այն բացատրում է բանկային վարկավորման հիմնական սկզբունքները, վարկերի տեսակները և դրանց տրամադրման մեխանիզմները, ինչպես նաև վարկային ռիսկերի գնահատման և կառավարման մոտեցումները, գիրքը անդրադառնում է բանկերի դերին տնտեսության ֆինանսավորման մեջ, վարկային պորտֆելի ձևավորմանը և տոկոսադրույքների քաղաքականությանը, միաժամանակ ընդգրկելով վարկավորման գործընթացի իրավական և կազմակերպչական կողմերը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ֆինանսների, բանկային գործի և տնտեսական կառավարման ուսանողների ու մասնագետների համար։