Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Law

    Միգրանտների իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միգրանտների իրավունքների պաշտպանության իրավական, ինստիտուցիոնալ և սոցիալական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում միգրանտների իրավական կարգավիճակը դիտարկվում է մարդու իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր համակարգի համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով այն երաշխիքներին, որոնք պետք է ապահովեն նրանց հավասար և արժանապատիվ վերաբերմունքը, իրավական պաշտպանությունը և հասարակական կյանքին մասնակցության հնարավորությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել Հայաստանի միգրացիոն օրենսդրությունը, ապաստանի և փախստականի կարգավիճակի հետ կապված հարցերը, մուտքի և բնակության իրավական ռեժիմները, աշխատանքի և սոցիալական պաշտպանության հասանելիությունը, առողջապահական ու կրթական ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունները, ինչպես նաև դատարան և իրավական պաշտպանության այլ մեխանիզմներ դիմելու հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ միգրանտների խոցելի կարգավիճակից, լեզվական և մշակութային տարբերություններից, իրավական տեղեկատվության սահմանափակ հասանելիությունից, փաստաթղթավորման դժվարություններից, աշխատանքային շահագործման վտանգից կամ սոցիալական ինտեգրման խոչընդոտներից։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է պետական կառույցների, իրավապահ մարմինների և այլ համապատասխան կազմակերպությունների դերին միգրանտների իրավունքների պաշտպանության և խախտումների կանխարգելման գործընթացում։ Կարևոր ուղղություն է միջազգային իրավական չափանիշների և ազգային իրավակարգավորման փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև Հայաստանի կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորությունների ազդեցությունը միգրանտների իրավունքների պաշտպանության համակարգի վրա։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող համակարգի հիմնական բացերն ու մարտահրավերները և դիտարկելու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները՝ օրենսդրական կատարելագործման, իրավական պաշտպանության մեխանիզմների արդյունավետության բարձրացման, պետական ծառայությունների հասանելիության և միգրանտների սոցիալական ինտեգրման միջոցով։

    Updated: 2026-09-17
    Միգրանտների իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    History

    Выписка из протокола заседания Правления Бакинскаго Армянскаго Человеколюбиваго Общества от 11 мая 1912 года

    Այս հրատարակությունը 1912 թվականի մայիսի 11-ին Բաքվի Հայոց մարդասիրական ընկերության վարչության նիստի արձանագրությունից կատարված քաղվածք է և կարևոր սկզբնաղբյուր է 20-րդ դարի սկզբի Բաքվի հայ համայնքի հասարակական, բարեգործական և կազմակերպական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Փաստաթղթային բնույթը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկել ոչ թե որպես ընդհանուր պատմական նկարագրություն, այլ որպես կոնկրետ ժամանակաշրջանում գործող հայկական հասարակական կազմակերպության կառավարման, որոշումների ընդունման և համայնքային խնդիրների լուծման մասին անմիջական վկայություն։ Նման արձանագրությունները արժեքավոր են հատկապես այն պատճառով, որ արտացոլում են կազմակերպության առօրյա գործունեությունը, վարչական կառուցվածքը, քննարկվող հարցերի շրջանակը և համայնքի տարբեր սոցիալական խմբերի նկատմամբ իրականացվող աջակցության ձևերը։ Բաքուն 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Կովկասի կարևորագույն տնտեսական կենտրոններից էր, իսկ նավթարդյունաբերության արագ զարգացումը քաղաք էր բերել տարբեր ազգությունների ներկայացուցիչների և ձևավորել բազմազան հասարակական միջավայր։ Այդ պայմաններում հայկական համայնքը ստեղծել էր կրթական, մշակութային, կրոնական և բարեգործական բազմաթիվ կառույցներ, որոնք նպաստում էին համայնքի ներքին կազմակերպվածությանը և սոցիալական խնդիրների լուծմանը։ Մարդասիրական ընկերության գործունեությունը պետք է դիտարկել հենց այս լայն համայնքային համակարգի շրջանակում։ Փաստաթուղթը կարևոր է նախևառաջ կազմակերպության կառավարման պատմության տեսանկյունից։ Վարչության նիստերի արձանագրություններից կատարված քաղվածքները սովորաբար ներկայացնում են ընդունված որոշումները կամ քննարկված հարցերը՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպիսի խնդիրներ էին տվյալ պահին համարվում առաջնահերթ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել վարչության անդամների գործունեությունը, որոշումների ընդունման ընթացակարգերը, կազմակերպության ներքին կարգապահությունը և տարբեր հարցերի վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։ Բարեգործական կազմակերպությունների հիմնական նպատակներից էր հասարակության սոցիալապես անապահով անդամներին աջակցելը։ Այդպիսի գործունեությունը կարող էր ներառել նյութական օգնություն, հիվանդների կամ տարեցների խնամք, կրթական աջակցություն, որբերի և անապահով ընտանիքների հովանավորում, ինչպես նաև այլ սոցիալական ծրագրեր։ Փաստաթղթում արձանագրված որոշումները կարող են հնարավորություն տալ պարզելու, թե այդ ուղղություններից որոնք էին առավել կարևոր տվյալ ժամանակաշրջանում և ինչպիսի միջոցներով էր կազմակերպությունը փորձում իրականացնել իր մարդասիրական առաքելությունը։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև Բաքվի հայ համայնքի սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրության համար։ Բարեգործական կազմակերպության դիմումներն ու որոշումները հաճախ կապված էին կոնկրետ անձանց կամ ընտանիքների սոցիալական վիճակի հետ։ Այդպիսի նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել համայնքում առկա սոցիալական խնդիրների, տնտեսական դժվարությունների և փոխօգնության ավանդույթների մասին։ Միաժամանակ դրանք ցույց են տալիս, թե ինչպես էր համայնքը կազմակերպական մեխանիզմների միջոցով արձագանքում առանձին մարդկանց կարիքներին։ Փաստաթուղթը կարող է արժեքավոր լինել նաև հայկական բարեգործության պատմության տեսանկյունից։ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ հասարակական կյանքում բարեգործական ընկերությունները կարևոր դեր էին կատարում՝ լրացնելով պետական կամ համայնքային սոցիալական աջակցության սահմանափակ հնարավորությունները։ Դրանք հաճախ հիմնվում էին անդամավճարների, նվիրատվությունների և բարեգործական միջոցառումների միջոցով հավաքվող միջոցների վրա։ Նման կառույցների գործունեության ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես էին ձևավորվում հասարակական համերաշխության և փոխօգնության մեխանիզմները։ Արձանագրության լեզուն և ձևը ևս ունեն աղբյուրագիտական նշանակություն։ Փաստաթուղթը կազմված է ժամանակաշրջանին բնորոշ արևելահայերեն-ռուսերեն վարչական և գրագրական միջավայրի պայմաններում, ինչը կարող է հետաքրքրել նաև հայոց գրավոր լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Անվանումների, պաշտոնների, կազմակերպական եզրերի և վարչական ձևակերպումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական կազմակերպությունների պաշտոնական գրագրության առանձնահատկությունների մասին։ Փաստաթուղթը կարող է օգտակար լինել նաև Բաքվի հայ համայնքի ինստիտուցիոնալ պատմությունը վերականգնելու համար։ Առանձին կազմակերպությունների մասին ամբողջական պատմական նկարագրությունները միշտ չէ, որ պահպանվել են, մինչդեռ նիստերի արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս աստիճանաբար վերականգնել դրանց գործունեության ժամանակագրությունը։ Տարբեր տարիների արձանագրությունների համադրումը կարող է ցույց տալ կազմակերպության առաջնահերթությունների փոփոխությունը, ֆինանսական հնարավորությունների զարգացումը, անդամների կազմը և արտաքին իրադարձությունների ազդեցությունը համայնքային կյանքի վրա։ 1912 թվականը հատկապես հետաքրքիր ժամանակաշրջան է, քանի որ այն նախորդում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Ռուսական կայսրության քաղաքական ու սոցիալական խոշոր փոփոխություններին։ Այդ պատճառով նման փաստաթուղթը կարող է ծառայել որպես համեմատական հիմք՝ հասկանալու, թե ինչպիսին էր Բաքվի հայ համայնքի կազմակերպական կյանքը նախապատերազմյան տարիներին և ինչպես այն հետագայում փոխվեց տարածաշրջանային ու քաղաքական ցնցումների ազդեցությամբ։ Մարդասիրական ընկերության գործունեությունը կարելի է դիտարկել նաև ավելի լայն՝ քաղաքային հասարակության զարգացման համատեքստում։ Բարեգործական ընկերությունները ոչ միայն օգնություն էին տրամադրում կարիքավորներին, այլև ձևավորում էին հասարակական նախաձեռնության, ինքնակազմակերպման և համայնքային պատասխանատվության մշակույթ։ Դրանց միջոցով մարդիկ հնարավորություն էին ստանում մասնակցել իրենց համայնքի սոցիալական խնդիրների լուծմանը, ֆինանսավորել կրթական կամ մշակութային ծրագրեր և աջակցել հասարակության առավել խոցելի խմբերին։ Այսպիսով, փաստաթղթի նշանակությունը չի սահմանափակվում վարչական մեկ նիստի բովանդակությամբ․ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու քաղաքային հասարակության ինքնակազմակերպման մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ, այս քաղվածքը արժեքավոր պատմական սկզբնաղբյուր է 1912 թվականի Բաքվի հայկական համայնքի հասարակական և բարեգործական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտագործվել Բաքվի հայ համայնքի պատմության, հայկական բարեգործական կազմակերպությունների գործունեության, սոցիալական փոխօգնության ավանդույթների, հասարակական ինքնակազմակերպման, 20-րդ դարի սկզբի Կովկասի քաղաքային կյանքի և հայ հասարակական կազմակերպությունների պատմության հետազոտություններում։ Փաստաթղթի առավելությունը դրա անմիջականությունն է․ այն հնարավորություն է տալիս համայնքի գործունեությունը դիտարկել հենց կազմակերպության վարչական որոշումների և գործնական աշխատանքի մակարդակում՝ լրացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի վերաբերյալ ընդհանուր պատմական ուսումնասիրությունները։

    Updated: 2026-08-24
    Выписка из протокола заседания Правления Бакинскаго Армянскаго Человеколюбиваго Общества от 11 мая 1912 года
    Online

    Mathematics

    Возбуждение и экспериментальное исследование гидродинамических движений в жидких кристаллах лазерным излучением

    Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների, հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի և օպտիկական երևույթների փորձարարական հետազոտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լազերային ճառագայթման ազդեցությամբ հեղուկ բյուրեղներում հիդրոդինամիկական շարժումների առաջացման և դրանց առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հեղուկ բյուրեղների կառուցվածքային և ֆիզիկական հատկությունները, դրանց անիզոտրոպ բնույթը և արտաքին լուսային դաշտերի հետ փոխազդեցության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լազերային ճառագայթման էներգիայի կլանման, ջերմաստիճանային անհամասեռությունների առաջացման և հեղուկ բյուրեղային միջավայրում հոսքերի ձևավորման հնարավոր պայմաններին։ Վերլուծվում են օպտիկական, ջերմային և հիդրոդինամիկական գործընթացների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հեղուկ բյուրեղների մոլեկուլային կողմնորոշման և կառուցվածքային վիճակի վրա։ Քննարկվում են լազերային ճառագայթման ինտենսիվության, ալիքի երկարության, ճառագայթի տարածական բաշխման և նմուշի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցությունները առաջացող շարժումների բնութագրերի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել հեղուկ բյուրեղներում հոսքերի առաջացման շեմային պայմանները, շարժման արագության և ուղղության փոփոխությունները, ինչպես նաև հնարավոր կոնվեկտիվ և ոչ գծային երևույթները։ Անդրադարձ է կատարվում փորձարարական սարքավորումների, օպտիկական դիտարկման մեթոդների և հիդրոդինամիկական շարժումների գրանցման ու քանակական գնահատման հնարավորություններին։ Կարևորվում է փորձարարական արդյունքների համադրումը հեղուկ բյուրեղների հիդրոդինամիկայի և լույսի հետ փոխազդեցության տեսական մոդելների հետ։ Աշխատանքը կարող է նպաստել լազերային ճառագայթմամբ կառավարվող հեղուկ բյուրեղային համակարգերի ֆիզիկական օրինաչափությունների բացահայտմանը և օպտոէլեկտրոնային կիրառությունների տեսական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի, լազերային օպտիկայի, հիդրոդինամիկայի, ոչ գծային օպտիկայի և փորձարարական ֆիզիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Возбуждение и экспериментальное исследование гидродинамических движений в жидких кристаллах лазерным излучением
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1983, Март, №3)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1983, Март, №3)
    Online

    Literature

    ԵՐԿԱԹԵ ՀԵՂԵՂ, ՋԱԽՋԱԽՈԻՄ, ԻՆՉՊԵՍ ԷՐ ԿՈՓՎՈՒՄ ՊՈՂՊԱՏԸ

    Երկաթե հեղեղ, ջախջախում, ինչպես էր կոփվում պողպատը-ը Ն. Օստրովսկու հայտնի ինքնակենսագրական-գաղափարական վեպի հայերեն տարբերակն է, որը պատկերում է երիտասարդ Պավել Կորչագինի կյանքի ուղին՝ հեղափոխական պայքարի, քաղաքացիական պատերազմի և խորհրդային հասարակության ձևավորման դժվարին տարիների համատեքստում, ստեղծագործությունը կենտրոնանում է մարդու բնավորության ձևավորման գաղափարի վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դժվարությունները, կորուստներն ու պայքարը «կոփում» անհատին՝ դարձնելով նրան տոկուն, գաղափարապես ամուր և նպատակասլաց, վեպում կարևոր տեղ ունեն նաև ընկերության, զոհողության, պարտքի և անձնական կամքի ուժի թեմաները, որոնք ներկայացվում են որպես նոր հասարակության կառուցման հիմնական արժեքներ, աշխատանքը լայնորեն դիտարկվում է որպես սոցիալիստական ռեալիզմի դասական օրինակ, որտեղ անհատի կենսագրությունը միահյուսվում է պատմական մեծ գործընթացների հետ և դառնում գաղափարական կրթության միջոց։

    Updated: 2026-09-20
    ԵՐԿԱԹԵ ՀԵՂԵՂ, ՋԱԽՋԱԽՈԻՄ, ԻՆՉՊԵՍ ԷՐ ԿՈՓՎՈՒՄ ՊՈՂՊԱՏԸ
    Online

    Philosophy

    Զրադաշտականութեան քննական վերլուծութիւնը

    Աշխատությունը ներկայացնում է զրադաշտականության պատմական, կրոնական և փիլիսոփայական հիմքերի քննադատական ուսումնասիրությունը՝ անդրադառնալով դրա ծագմանը, հիմնական ուսմունքներին, հավատալիքներին և պատմական զարգացման փուլերին։ Գրքում վերլուծվում են զրադաշտականության աստվածաբանական գաղափարները, բարոյագիտական սկզբունքները, ծիսական ավանդույթները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի կրոնական ու մշակութային գործընթացների վրա։ Հեղինակը քննարկում է նաև զրադաշտականության վերաբերյալ տարբեր գիտական մոտեցումները, համեմատում այն այլ կրոնական համակարգերի հետ և ներկայացնում դրա դերն ու նշանակությունը համաշխարհային կրոնական մտքի պատմության մեջ։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել կրոնագետներին, փիլիսոփաներին, պատմաբաններին, արևելագետներին, ուսանողներին և հին կրոնների ու գաղափարական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-19
    Զրադաշտականութեան քննական վերլուծութիւնը