Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Ազգային հաշիվների համակարգ

    Գիրքը նվիրված է ազգային հաշիվների համակարգի տեսական հիմքերի, կառուցվածքի և գործնական կիրառության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տնտեսության մակրոտնտեսական ցուցանիշների հաշվառման և վերլուծության ժամանակակից մեթոդաբանությունը։ Աշխատության մեջ բացատրվում են ազգային եկամտի, համախառն ներքին արդյունքի, համախառն ազգային եկամտի, սպառման, խնայողությունների, ներդրումների և այլ կարևոր մակրոտնտեսական ցուցանիշների հաշվարկման սկզբունքները։ Մանրամասն ներկայացվում են արտադրության, եկամուտների բաշխման, ծախսերի և կապիտալի կուտակման հաշիվները, ինչպես նաև տնտեսության տարբեր հատվածների միջև տնտեսական հոսքերի արտացոլման մեխանիզմները։ Հեղինակը անդրադառնում է ազգային հաշիվների համակարգի միջազգային չափանիշներին, վիճակագրական տվյալների հավաքագրման և մշակման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև մակրոտնտեսական վերլուծության և պետական տնտեսական քաղաքականության ձևավորման գործընթացում դրանց նշանակությանը։ Գիրքը նպաստում է տնտեսության գործունեության ամբողջական գնահատմանը, տնտեսական աճի, կառուցվածքային փոփոխությունների և զարգացման միտումների ուսումնասիրմանը՝ ընթերցողին տրամադրելով ինչպես տեսական գիտելիքներ, այնպես էլ կիրառական գործիքներ մակրոտնտեսական տվյալների մեկնաբանման համար։

    Updated: 2026-10-23
    Ազգային հաշիվների համակարգ
    Online

    Other Subjects

    Քիմիական գիտելիքները մասսաներին: ՍՄԿՊ ԿԿ դեկտեմբերյան և փետրվարյան պլենումների նյութերի պրոպագանդան գրադարաններում

    Գրադարանագիտության, խորհրդային մշակութային քաղաքականության և գիտելիքների հանրայնացման պատմության բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է քիմիական գիտելիքների տարածման գործում գրադարանների դերակատարությանը և Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի դեկտեմբերյան ու փետրվարյան պլենումների նյութերի քարոզչության կազմակերպմանը։ Քննության են առնվում խորհրդային ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական գիտելիքների հանրամատչելի ներկայացման նպատակները, գրադարանների լուսավորչական գործառույթները և կուսակցական որոշումների տարածման կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քիմիայի և քիմիական արդյունաբերության վերաբերյալ գրականության ներկայացմանը, ընթերցողների տեղեկացվածության բարձրացմանը և գիտական թեմաներով զանգվածային միջոցառումների կազմակերպմանը։ Հրատարակության շրջանակներում կարող են ներկայացվել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ գրականության ցանկերի, մատենագիտական տեսությունների, զրույցների և ընթերցողական քննարկումների կազմակերպման մեթոդական առաջարկություններ։ Անդրադարձ է կատարվում կուսակցական պլենումների որոշումների լուսաբանմանը, դրանց տնտեսական և գաղափարախոսական նշանակության ներկայացմանը, ինչպես նաև գրադարանային աշխատանքի համապատասխանեցմանը ժամանակաշրջանի պետական առաջնահերթություններին։ Քննարկվում են գիտահանրամատչելի, մասնագիտական և հասարակական-քաղաքական գրականության օգտագործման հնարավորությունները տարբեր ընթերցողական խմբերի հետ աշխատանքում։ Կարևորվում է գրադարանների մասնակցությունը գիտական տեղեկությունների տարածման, մասնագիտական հետաքրքրությունների խթանման և խորհրդային հասարակության գաղափարական դաստիարակության գործընթացներում։ Հրատարակությունը կարող է դիտարկվել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ խորհրդային գրադարանների գործունեության, գիտելիքների հանրայնացման և կուսակցական քարոզչության փոխկապակցվածությունը ուսումնասիրելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, խորհրդային մշակույթի պատմության, գիտության հանրայնացման և գաղափարախոսական հաղորդակցության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Քիմիական գիտելիքները մասսաներին: ՍՄԿՊ ԿԿ դեկտեմբերյան և փետրվարյան պլենումների նյութերի պրոպագանդան գրադարաններում
    Online

    History

    Անտիոքի դքսության և Կիլիկյան Հայաստանի ռազմաքաղաքական փոխհարաբերությունները (1098-1268 թթ.)

    Աշխատությունը նվիրված է 1098–1268 թվականներին Անտիոքի խաչակրաց իշխանապետության և Կիլիկյան Հայաստանի միջև ձևավորված ռազմաքաղաքական հարաբերությունների, դիվանագիտական կապերի և տարածաշրջանային փոխազդեցությունների պատմական ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են Առաջին խաչակրաց արշավանքից հետո Մերձավոր Արևելքում ստեղծված քաղաքական իրադրությունը, Անտիոքի իշխանապետության կազմավորումը, Կիլիկիայում հայկական պետականության ամրապնդումը և երկու քաղաքական միավորների փոխհարաբերությունների ձևավորման նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական իշխանական տների և Անտիոքի կառավարիչների միջև հաստատված դաշինքներին, ռազմական համագործակցությանը, տարածքային հակասություններին, դինաստիական ամուսնություններին և քաղաքական ազդեցության ընդլայնմանն ուղղված գործողություններին։ Ուսումնասիրվում են Ռուբինյան և Հեթումյան իշխանատոհմերի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները, խաչակրաց պետությունների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև Բյուզանդական կայսրության, սելջուկյան և այլ տարածաշրջանային ուժերի ազդեցությունը հայ-անտիոքյան կապերի զարգացման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում սահմանային հակամարտություններին, ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածքների վերահսկողության խնդիրներին, դիվանագիտական բանակցություններին և փոխադարձ քաղաքական պարտավորություններին։ Կարևորվում են միջնադարյան հայկական, լատինական և արևելյան պատմական սկզբնաղբյուրների համեմատական ուսումնասիրությունը, քաղաքական իրադարձությունների ժամանակագրական վերականգնումը և տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել միջնադարագետների, հայագետների, խաչակրաց արշավանքների պատմության հետազոտողների, արևելագետների, պատմաբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Անտիոքի դքսության և Կիլիկյան Հայաստանի ռազմաքաղաքական փոխհարաբերությունները (1098-1268 թթ.)
    Online

    Other Subjects

    Ինֆորմացիոն հանձնարարական ցանկ գյուղական գրադարանների կոմպլեկտավորման համար

    Աշխատությունը ներկայացնում է մեթոդական և գործնական ուղեցույց գյուղական գրադարանների գրքային ֆոնդերի համալրման և արդյունավետ կազմակերպման համար՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել տեղեկատվական սպասարկման որակը և ընթերցողական պահանջարկի բավարարումը փոքր համայնքներում։ Գրքում ձևավորվում են սկզբունքներ և չափորոշիչներ գրականության ընտրության, դասակարգման և համալրման համար՝ հաշվի առնելով գյուղական բնակչության կրթական, մշակութային և տեղեկատվական կարիքները։ Հեղինակը անդրադառնում է գրադարանային ֆոնդերի պլանավորման, թեմատիկ բազմազանության ապահովման, արդի և դասական գրականության համադրության, ինչպես նաև մանկական և երիտասարդական գրականության առանձնահատուկ կարևորությանը։ Նյութում քննարկվում են նաև տեղեկատվական աղբյուրների ընտրության չափանիշները, գրքերի շրջանառության կազմակերպման ձևերը և համայնքային գրադարանների դերը կրթության ու մշակութային զարգացման խթանման գործում։ Աշխատությունը օգտակար է գրադարանավարների, մշակութային աշխատողների, կրթական հաստատությունների ներկայացուցիչների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների համար՝ նպաստելով գյուղական գրադարանային համակարգի կայուն զարգացմանն ու արդյունավետ գործունեությանը։

    Updated: 2026-11-02
    Ինֆորմացիոն հանձնարարական ցանկ գյուղական գրադարանների կոմպլեկտավորման համար
    Online

    Literature

    Թոշնած ծաղիկը և պանդուխտը

    «Թոշնած ծաղիկը և պանդուխտը» վերնագիրը միավորում է երկու խորհրդանշական պատկեր՝ թոշնած ծաղիկը և պանդուխտին, որոնց միջոցով գեղարվեստական գրականության մեջ կարող են արտահայտվել կորստի, կարոտի, բաժանման, մենության և կյանքի դժվարությունների գաղափարները։ Ծաղկի թոշնելը հաճախ խորհրդանշում է գեղեցկության անցողիկությունը, չիրականացած սպասումները, ժամանակի ազդեցությունը և երբեմնի կենսունակության աստիճանական մարումը, իսկ պանդուխտի կերպարը հայ գրականության մեջ կապված է հայրենի տնից հեռանալու, օտար միջավայրում ապրելու, ընտանիքից ու հարազատներից բաժանվելու և վերադարձի բաղձանքի հետ։ Այս երկու պատկերների համադրությունը հնարավորություն է տալիս ստեղծելու հուզական հակադրություն՝ մի կողմից ներկայացնելով կյանքի փխրունությունն ու կորուստը, մյուս կողմից՝ հեռավորության, կարոտի և հայրենիքի հետ հոգևոր կապի պահպանման դժվարությունները։ Պանդխտության թեման առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել հայ գրականության մեջ, քանի որ արտագնա աշխատանքի մեկնելը և օտար երկրներում ապրելու անհրաժեշտությունը երկար ժամանակ եղել են բազմաթիվ հայ ընտանիքների ու համայնքների կյանքի կարևոր իրողություններից։ Այդ թեմայով ստեղծագործությունները հաճախ արտահայտել են բաժանված ընտանիքների ապրումները, սիրելիների սպասումը, սոցիալական անհավասարության հետևանքները և հայրենի միջավայր վերադառնալու ցանկությունը։ Վերնագրում առկա խորհրդանշական պատկերները նաև հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու զգացմունքային ապրումների գեղարվեստական արտահայտությունը, բնության պատկերների կիրառությունը և անհատական ճակատագրի կապը հասարակական պայմանների հետ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, պանդխտության թեմայով, ազգային զգացմունքային պատկերներով և 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական մտածողությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

    Updated: 2026-10-26
    Թոշնած ծաղիկը և պանդուխտը
    Online

    Medicine

    Профилактика тромбоэмболических осложнений венозной недостаточности нижних конечностей больных акушерско-гинекологического профиля

    Աշխատությունը նվիրված է մանկաբարձագինեկոլոգիական պրոֆիլի պացիենտների ստորին վերջույթների երակային անբավարարության պայմաններում թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների առաջացման պատճառների, ռիսկի գործոնների, կանխարգելման և կլինիկական կառավարման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են երակային արյան շրջանառության խանգարումների ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, հղիության, ծննդաբերության, հետծննդյան շրջանի և գինեկոլոգիական միջամտությունների հետ կապված հեմոդինամիկ փոփոխությունները, ինչպես նաև երակային թրոմբոզի և թոքային զարկերակի թրոմբոէմբոլիայի առաջացման վտանգի գնահատման ու նվազեցման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստորին վերջույթների քրոնիկական երակային անբավարարության կլինիկական առանձնահատկություններին, երակային փականների անբավարարությանը, արյան երակային վերադարձի խանգարմանը, երակային կանգի զարգացմանը և դրանց ազդեցությանը թրոմբային բարդությունների առաջացման հավանականության վրա։ Ուսումնասիրվում են հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, մասնավորապես՝ շրջանառվող արյան ծավալի մեծացումը, հորմոնային ազդեցությունները, արյան մակարդելիության համակարգի փոփոխությունները և կոնքի ու ստորին վերջույթների երակային անոթների վրա առաջացող մեխանիկական ճնշումը։ Կարևորվում է այդ գործոնների փոխազդեցությունը երակային համակարգի նախապես գոյություն ունեցող հիվանդությունների հետ, ինչը կարող է նպաստել թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների ռիսկի բարձրացմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են նաև գինեկոլոգիական վիրահատությունների, երկարատև անշարժության, ավելորդ վիրահատական բեռնվածության, ուղեկցող հիվանդությունների և ժառանգական կամ ձեռքբերովի թրոմբոֆիլիկ վիճակների նշանակությունը երակային թրոմբոզի զարգացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում երակային թրոմբոէմբոլիայի ռիսկի անհատական գնահատմանը՝ հաշվի առնելով պացիենտների կլինիկական վիճակը, հիվանդության պատմությունը, երակային համակարգի ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները և մանկաբարձագինեկոլոգիական միջամտությունների բնույթը։ Քննարկվում են ստորին վերջույթների երակային անբավարարության ախտորոշման կլինիկական և գործիքային մեթոդները, այդ թվում՝ դուպլեքս ուլտրաձայնային հետազոտության հնարավորությունները, երակային արյան հոսքի գնահատումը և անոթային փոփոխությունների հայտնաբերման նշանակությունը։ Կարևորվում են արյան մակարդման համակարգի լաբորատոր ցուցանիշների ուսումնասիրությունը, դրանց մեկնաբանման առանձնահատկությունները և թրոմբոէմբոլիկ ռիսկի գնահատման համալիր մոտեցումները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետության ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են ներառել վաղ շարժունակության ապահովումը, մեխանիկական կանխարգելման միջոցների կիրառումը և համապատասխան կլինիկական ցուցումների առկայության դեպքում դեղորայքային թրոմբոպրոֆիլակտիկան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոմպրեսիոն թերապիայի կիրառման սկզբունքներին, ստորին վերջույթների երակային հոսքի բարելավման հնարավորություններին և կանխարգելիչ միջոցների ընտրության անհատականացված մոտեցումներին։ Անդրադարձ է կատարվում հակամակարդիչ դեղամիջոցների կիրառման կլինիկական հիմնավորումներին, դրանց արդյունավետության և անվտանգության գնահատմանը, ինչպես նաև հղիության, հետծննդյան շրջանի և վիրահատական միջամտությունների ընթացքում բուժական որոշումների կայացման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է թրոմբոզի կանխարգելման և արյունահոսության վտանգի միջև հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ մանկաբարձագինեկոլոգիական պացիենտների շրջանում կանխարգելիչ միջամտությունների ընտրությունը պահանջում է անհատական ռիսկերի մանրակրկիտ գնահատում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ծննդալուծման եղանակի, կեսարյան հատման, գինեկոլոգիական վիրահատությունների ծավալի և հետվիրահատական վերականգնման պայմանների ազդեցությանը թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների առաջացման հաճախականության վրա։ Քննարկվում են նախավիրահատական պատրաստման, ներվիրահատական հսկողության և հետվիրահատական կանխարգելման կազմակերպման հարցերը՝ ընդգծելով մանկաբարձ-գինեկոլոգների, անոթային վիրաբույժների, անեսթեզիոլոգների և այլ մասնագետների համագործակցության կարևորությունը։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում կլինիկական դիտարկումների, համեմատական հետազոտությունների և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել կանխարգելիչ տարբեր մոտեցումների արդյունավետությունը և բացահայտել բարդությունների զարգացման առավել նշանակալի գործոնները։ Հետազոտության շրջանակներում կարևորվում է պացիենտների շարունակական հսկողությունը, երակային անբավարարության ախտանիշների ժամանակին հայտնաբերումը և կանխարգելիչ միջոցառումների համապատասխանեցումը կլինիկական վիճակի փոփոխություններին։ Աշխատությունն ունի գիտական և գործնական նշանակություն՝ նպաստելով մանկաբարձագինեկոլոգիական պրակտիկայում երակային թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների կանխարգելման մեթոդների կատարելագործմանը, պացիենտների անվտանգության բարձրացմանը և բժշկական օգնության որակի բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկաբարձ-գինեկոլոգների, անոթային վիրաբույժների, ֆլեբոլոգների, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգների, հեմատոլոգների, կլինիկական հետազոտողների, բժշկական բուհերի դասախոսների, օրդինատորների, ասպիրանտների և երակային անբավարարության ու թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների կանխարգելման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Профилактика тромбоэмболических осложнений венозной недостаточности нижних конечностей больных акушерско-гинекологического профиля