Չարենց. Երկեր

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բյուրեղային կառուցվածք ունեցող նյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների և լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել նյութի ներքին կառուցվածքի, արտաքին մեխանիկական ազդեցությունների և դրա ամրության ու դեֆորմացիոն վարքի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բյուրեղային նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մեխանիկական բեռնվածության պայմաններում դրանցում առաջացող լարումները և դեֆորմացիաները, ինչպես նաև այդ գործընթացների ազդեցությունը նյութերի ֆիզիկական ու մեխանիկական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բյուրեղային ցանցի կառուցվածքին, կառուցվածքային անհամասեռություններին և տարբեր արատների դերին, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ նյութի ամրության, առաձգականության, պլաստիկության, կարծրության և քայքայման նկատմամբ դիմադրության վրա։ Վերլուծվում են արտաքին ուժերի ազդեցությամբ նյութում լարումների բաշխման օրինաչափությունները և կառուցվածքային փոփոխությունները՝ հաշվի առնելով բեռնվածության բնույթը, նյութի հատկությունները և փորձարկման պայմանները։ Քննարկվում են առաձգական և պլաստիկ դեֆորմացիաների առաջացման մեխանիզմները, նյութի կառուցվածքային վիճակի փոփոխությունները և դրանց կապը մեխանիկական հատկությունների հետ։ Կարևորվում է լարվածադեֆորմացիոն վիճակի գնահատումը նյութերի աշխատունակության, ամրության և հնարավոր վնասվածքների կանխատեսման տեսանկյունից։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել տեսական հաշվարկները, փորձարարական մեթոդները և նյութերի կառուցվածքային վերլուծության արդյունքները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարբեր պայմաններում դրանց վարքի մասին։ Ուսումնասիրվում է նաև կառուցվածքի և հատկությունների փոխադարձ կապը, որը կարևոր նշանակություն ունի անհրաժեշտ բնութագրերով նյութերի ընտրության, մշակման և կատարելագործման համար։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գնահատել նյութերի դիմադրողականությունը մեխանիկական ազդեցությունների նկատմամբ, բացահայտել կառուցվածքային փոփոխությունների առաջացման պատճառները և կանխատեսել դրանց հետագա վարքը շահագործման պայմաններում։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ նյութագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, մեքենաշինության և կառուցվածքային նյութերի հետազոտության ոլորտներում՝ նպաստելով բարձր ամրությամբ, հուսալիությամբ և կանխատեսելի մեխանիկական հատկություններով նյութերի մշակմանն ու արդյունավետ կիրառմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել նյութագիտության, բյուրեղաֆիզիկայի, պինդ մարմնի մեխանիկայի, ամրության տեսության և ինժեներական նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։

History

Աշխատությունը նվիրված է երկու գիտակրթական և հոգևոր կենտրոնների պատմական ու մշակութային նշանակության ներկայացմանը՝ դրանք դիտարկելով որպես գիտելիքի պահպանման, ուսումնառության, ձեռագրական մշակույթի և մտավոր կյանքի զարգացման կարևոր օջախներ։ Հեղինակի ուշադրության կենտրոնում այդ հաստատությունների ծագումն ու ձևավորումն է, դրանց գործունեության պատմական պայմանները, կրթական ավանդույթները և հասարակական ու մշակութային կյանքում ունեցած դերակատարությունը։ Քննության են առնվում այն գործիչները, ուսուցիչները, հոգևորականներն ու գիտնականները, որոնց գործունեությամբ պայմանավորվել է կենտրոնների հեղինակությունը և գիտական ժառանգության շարունակականությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ուսուցման կազմակերպմանը, գիտելիքի փոխանցման եղանակներին, ուսումնասիրվող առարկաների շրջանակին և մտավոր գործունեության այն ուղղություններին, որոնք զարգացել են տվյալ հաստատությունների ներսում։ Դիտարկվում է ձեռագրերի ստեղծման, ընդօրինակման, պահպանման և մեկնաբանման մշակույթը, ինչպես նաև գրադարանների ու ձեռագրատների նշանակությունը պատմական և գիտական ժառանգության փոխանցման գործում։ Երկու կենտրոնների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց ընդհանուր գծերը և առանձնահատկությունները՝ կապված պատմական միջավայրի, կրթական ուղղվածության, գիտական հետաքրքրությունների ու մշակութային կապերի հետ։ Կարևորվում է նաև այդ օջախների փոխհարաբերությունը շրջակա հասարակության հետ, քանի որ նման հաստատությունները հաճախ հանդես են եկել ոչ միայն որպես ուսումնական տարածքներ, այլև որպես գրականության, պատմագրության, աստվածաբանության, փիլիսոփայական մտքի և արվեստի զարգացման կենտրոններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ճարտարապետական համալիրների, նյութական մշակույթի հուշարձանների, արձանագրությունների և գրավոր աղբյուրների քննություն՝ դրանց միջոցով վերականգնելով հաստատությունների գործունեության տարբեր փուլերը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պատմական փոփոխությունների պայմաններում գիտակրթական ավանդույթների պահպանմանը և հետագա սերունդների վրա դրանց թողած ազդեցությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս երկու գիտական օջախների պատմությունը դիտարկել կրթության և մշակույթի ավելի լայն զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով դրանց ներդրումը գիտելիքի պահպանման, մտավոր ժառանգության փոխանցման և կրթական ավանդույթների ձևավորման գործում։

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է ներդրումային գործունեության և հարկային քաղաքականության փոխազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետությունում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով հարկային համակարգը ազդում է ներդրումային որոշումների, կապիտալի հոսքերի և տնտեսական ակտիվության վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հարկային բեռի կառուցվածքը, հարկային արտոնությունների կիրառումը, վարչարարական ընթացակարգերի արդյունավետությունը և դրանց ազդեցությունը ինչպես տեղական, այնպես էլ օտարերկրյա ներդրողների վարքագծի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ներդրումային միջավայրը ձևավորվում է ոչ միայն հարկային դրույքաչափերով, այլ նաև իրավական կայունությամբ, կանխատեսելիությամբ և պետական քաղաքականության հետևողականությամբ։ Աշխատությունը քննարկում է նաև հարկային քաղաքականության խթանող և սահմանափակող ազդեցությունները՝ ընդգծելով փոքր և բաց տնտեսությունների առանձնահատկությունները, ինչպիսին է Հայաստան-ը։ Վերլուծության նպատակն է ձևակերպել այն հիմնական ուղղությունները, որոնք կարող են բարելավել հարկային համակարգի արդյունավետությունը և նպաստել ներդրումների աճին՝ ապահովելով կայուն տնտեսական զարգացում և մրցունակ բիզնես միջավայր Հարկային տնտեսագիտություն-ի շրջանակում։

Psychology

Հոգեբանական և սոցիալ-հոգեբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անձնավորության հարմարման գործընթացների ուսումնասիրությանը սոցիալական տարբեր միջավայրերում՝ զինվորների և ուսանողների շրջանում իրականացվող հետազոտությունների հիման վրա։ Քննության են առնվում սոցիալական և հոգեբանական հարմարման տեսական հիմքերը, անձնավորության անհատական առանձնահատկությունների դերը և նոր սոցիալական պայմաններին համապատասխանելու հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զինվորական ծառայության և բուհական կրթության միջավայրերի կազմակերպական, հաղորդակցական ու հոգեբանական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը անձի վարքագծի, հուզական վիճակի և միջանձնային հարաբերությունների վրա։ Վերլուծվում են սոցիալական դերերի յուրացման, խմբային նորմերին համապատասխանելու, ինքնագնահատականի, սթրեսակայունության, հաղորդակցական կարողությունների և սոցիալական աջակցության նշանակությունը հարմարման գործընթացում։ Քննարկվում են զինվորների և ուսանողների հարմարման առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրության հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով նրանց գործունեության պայմանները, պատասխանատվության աստիճանը, սոցիալական սպասումները և միջավայրային պահանջները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել հոգեբանական հարցումների, դիտարկումների, անհատական առանձնահատկությունների գնահատման և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները՝ հարմարման մակարդակի ու դրա վրա ազդող գործոնների բացահայտման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում սոցիալ-հոգեբանական աջակցության, հարմարման դժվարությունների կանխարգելման, խմբային փոխհարաբերությունների բարելավման և անձնավորության հոգեբանական բարեկեցության ապահովման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անձի հոգեբանության, սոցիալական հոգեբանության, ռազմական հոգեբանության, կրթության հոգեբանության և երիտասարդների սոցիալական հարմարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Medicine

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է մի շարք արտադրական գործոնների ազդեցության գնահատմանը աշխատողների կենսաբանական տարիքի, աշխատունակության և ծերացման տեմպի վրա՝ Հայաստանի որոշ արդյունաբերական ձեռնարկությունների օրինակով, ընդգծելով աշխատանքի հիգիենայի, արդյունաբերական բժշկության և կենսաբանական հարմարվողականության փոխկապակցված խնդիրները։ Նյութում վերլուծվում են արտադրական միջավայրի հիմնական վնասակար գործոնները՝ ֆիզիկական (աղմուկ, թրթռում, ջերմաստիճանային տատանումներ), քիմիական (թունավոր նյութեր, գազեր, փոշի) և հոգեֆիզիոլոգիական ծանրաբեռնվածություն, և դրանց երկարաժամկետ ազդեցությունը օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաբանական տարիքի գնահատման մեթոդներին՝ կլինիկական ցուցանիշների, ֆունկցիոնալ թեստերի և կենսաքիմիական մարկերների հիման վրա, ինչպես նաև աշխատունակության փոփոխությունների դինամիկային։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է աշխատանքային պայմանների բարելավման, ռիսկերի նվազեցման և առողջապահական կանխարգելիչ միջոցառումների դերը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վաղաժամ ծերացման և մասնագիտական հիվանդությունների զարգացման հավանականությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են արդյունաբերական անվտանգության համակարգերի կատարելագործման և աշխատողների առողջության մոնիթորինգի ժամանակակից մոտեցումները։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային պայմաններում կաթի արտադրության համար նախատեսված կթման ագրեգատների մշակման և կատարելագործման գիտատեխնիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են լեռնային բնակլիմայական և արտադրական պայմանների ազդեցությունը կթման գործընթացի կազմակերպման, մեքենաների աշխատանքի արդյունավետության և կաթի արտադրության տեխնոլոգիական ցուցանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կթման ագրեգատների կառուցվածքային և տեխնոլոգիական առանձնահատկություններին, դրանց աշխատանքի ռեժիմներին, տեխնիկական պարամետրերի ընտրությանը և սարքավորումների հուսալիության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել կթման գործընթացի մեխանիկական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, սարքավորումների աշխատանքի համապատասխանությունը կենդանիների պահանջներին, կթման արդյունավետության և կաթի որակի վրա ազդող գործոնները, ինչպես նաև տեխնիկական սպասարկման և շահագործման պայմանները։ Լեռնային տարածքների համար կարևոր նշանակություն ունեն սարքավորումների շարժունակությունը, էներգետիկ արդյունավետությունը, տարբեր ռելիեֆային պայմաններում աշխատելու հարմարեցվածությունը և շահագործման ընթացքում տեխնիկական խափանումների նվազեցումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նոր կառուցվածքային լուծումների մշակում, գործող կթման մեքենաների տեխնիկական կատարելագործում, փորձարարական հետազոտություններ և առաջարկվող լուծումների արդյունավետության գնահատում։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել լեռնային անասնաբուծական տնտեսություններում կաթի արտադրության մեքենայացման մակարդակի բարձրացմանը, աշխատանքի արտադրողականության աճին, արտադրական ծախսերի նվազեցմանը և կթման գործընթացի տեխնոլոգիական ու հիգիենիկ պայմանների բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական ճարտարագիտության, անասնաբուծության մեքենայացման, մեքենաշինության և կաթի արտադրության տեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։