Ճարտասանություն

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Գևորգ Ալիշանի գործունեության և նրա կապի ուսումնասիրությանը հայ հին գրականության հետ՝ ընդգծելով նրա ներդրումը միջնադարյան հայ գրական ժառանգության պահպանման, ուսումնասիրման և հանրահռչակման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է Ալիշանի գիտական, բանասիրական և մշակութային գործունեությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է նա իր աշխատություններում անդրադարձել հայ հին մատենագրությանը, պատմագրությանը և հոգևոր գրականությանը։ Գրքում դիտարկվում են Ալիշանի ուսումնասիրությունները հայ միջնադարյան հեղինակների, ձեռագրական աղբյուրների և գրական հուշարձանների վերաբերյալ, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը հայագիտության զարգացման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա աղբյուրագիտական մոտեցումներին, պատմաբանասիրական մեթոդներին և ազգային մշակութային ինքնության պահպանման գործում ունեցած դերին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև Ալիշանի գնահատականները հայ հին գրականության գաղափարական, գեղարվեստական և լեզվական առանձնահատկությունների վերաբերյալ՝ բացահայտելով նրա գիտական հայացքների յուրահատկությունը։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Mathematics

Այս աշխատությունը վերաբերում է դասական և քվանտային սպինային վանդակային (spin lattice) համակարգերի հաշվարկային և անալիտիկ ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով վիճակագրական ֆիզիկայի, քվանտային մեխանիկայի և կոմպյուտացիոն մոդելավորման փոխկապակցված մոտեցումները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել սպինային մոդելների՝ Իզինգի, Հայզենբերգի և այլ ընդհանրացված մոդելների վարքագիծը տարբեր չափայնություններում և փոխազդեցության ռեժիմներում՝ ինչպես դասական, այնպես էլ քվանտային սահմաններում։ Ուսումնասիրվում են փուլային անցումները, կրիտիկական երևույթները, կոռելյացիոն ֆունկցիաները և համակարգի կարգավորման պարամետրերի ազդեցությունը մակրոսկոպիկ ֆիզիկական հատկությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անալիտիկ մեթոդներին՝ mean-field մոտարկում, ռենորմալիզացիոն խմբի մեթոդներ և լուծելի մոդելների վերլուծություն, ինչպես նաև թվային մոտեցումներին՝ Monte Carlo սիմուլյացիաներ և խտության մատրիցային ռենորմալիզացիա (DMRG), որոնք թույլ են տալիս ուսումնասիրել բարդ բազմամասնիկային համակարգերի վարքագիծը բարձր ճշգրտությամբ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է քվանտային խճճվածության (entanglement) դերը ցածր ջերմաստիճանային ֆազերում և դրա կապը փուլային անցումների բնույթի հետ։ Միաժամանակ վերլուծվում են հաշվարկային բարդության խնդիրները և մեծ չափայնության համակարգերի արդյունավետ մոդելավորման մոտեցումները։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է տեսական ֆիզիկայի և հաշվարկային ֆիզիկայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով սպինային համակարգերի ավելի խորը տեսական և թվային ըմբռնմանը։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում երգեհոնային մշակույթի ձևավորման, զարգացման և պատմական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են երգեհոնային արվեստի տարածման նախադրյալները, հայկական երաժշտական միջավայրում դրա կայացման գործընթացը և ազգային երաժշտական ավանդույթների հետ փոխազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում երգեհոնային կատարողական արվեստի զարգացմանը, երգեհոնային երաժշտության ստեղծագործական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև հայ կոմպոզիտորների և կատարողների ներդրմանը տվյալ բնագավառի հարստացման գործում։ Ուշադրություն է դարձվում երգեհոնի՝ որպես երաժշտական գործիքի գեղարվեստական և արտահայտչական հնարավորություններին, համերգային գործունեության զարգացմանը և մասնագիտական երաժշտական կրթության նշանակությանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է երգեհոնային մշակույթի տեղը Հայաստանի երաժշտական կյանքում՝ դիտարկելով այն ազգային և համաշխարհային երաժշտական ժառանգության փոխառնչությունների համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, արվեստաբանների, երաժիշտ-կատարողների, ուսանողների և հայկական երաժշտական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

Literature

Ռիչարդ Օլդինգթոն-ը 20-րդ դարի անգլիական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից է, որը առավել հայտնի է որպես «Կորսված սերունդ» գրական ուղղության առանցքային հեղինակներից մեկը։ «Կորսված սերունդ» հասկացությունը վերաբերում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո ձևավորված այն գրողների ու մտավորականների սերնդին, որոնք իրենց ստեղծագործություններում արտահայտում էին պատերազմի դաժանության, հիասթափության, արժեքների ճգնաժամի և կյանքի իմաստի կորուստի գաղափարները։ Այս գրական ուղղությունը ձևավորվել է հատկապես այն մարդկանց շրջանում, ովքեր անձամբ մասնակցել էին պատերազմին կամ խորապես զգացել էին դրա սոցիալական ու հոգեբանական հետևանքները։ Օլդինգթոնի ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում մարդու ներքին կործանվածության, հասարակության նկատմամբ անվստահության և ավանդական արժեքների քայքայման թեմաները։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հերոսի մահը» վեպը, որտեղ հեղինակը քննադատաբար ներկայացնում է պատերազմը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այն ոչնչացնում անհատի կյանքը, երազանքները և բարոյական պատկերացումները։ «Կորսված սերունդ» գրական ուղղության հեղինակները, այդ թվում՝ Օլդինգթոնը, իրենց գործերում հաճախ օգտագործում էին սարկազմ, հոգեբանական խոր վերլուծություն և իրատեսական նկարագրություններ՝ ընդգծելու մարդկային գոյության փխրունությունն ու անորոշությունը։ Այս ուղղությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի գրականության զարգացման վրա՝ ձևավորելով նոր մոտեցում պատերազմի և մարդու հոգեբանության պատկերացման մեջ։ Այն նաև արտահայտում է մի ամբողջ սերնդի տրամադրություններ, որը կորցրել էր հավատը նախկին արժեքների նկատմամբ և փորձում էր գտնել նոր իմաստ կյանքում հետպատերազմյան իրականության մեջ։ Այսպիսով, Ռիչարդ Օլդինգթոնը և «Կորսված սերունդ» գրական ուղղությունը կարևոր դեր ունեն համաշխարհային գրականության պատմության մեջ՝ ներկայացնելով մարդու հոգեբանական ճգնաժամը և հասարակական արժեքների վերաիմաստավորումը պատերազմի հետևանքների համատեքստում։

Culture

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Վենետիկի Սան Լազարո կղզում գործող մխիթարյան միաբանությանը (Mechitaristi di San Lazzaro di Venezia)՝ դիտարկելով այն որպես հայ մշակութային, կրոնական և գիտական ժառանգության պահպանման ու տարածման կարևոր կենտրոն։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ այս միաբանությունը հիմնադրվել է 18-րդ դարում Մխիթար Սեբաստացու կողմից և դարձել է հայագիտության, ձեռագրագիտության և թարգմանական դպրոցի ձևավորման առանցքային օջախներից մեկը Եվրոպայում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սան Լազարո կղզու գրադարանի և ձեռագրատան դերին, որտեղ պահպանվում են հազարավոր արժեքավոր հայերեն ձեռագրեր, պատմական փաստաթղթեր և տպագիր հին գրքեր, որոնք մեծ նշանակություն ունեն հայ մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև մխիթարյանների գիտական գործունեությունը՝ ներառյալ լեզվաբանական ուսումնասիրությունները, բառարանագրությունը, պատմագրությունը և արևմտյան գրականության հայերեն թարգմանությունները, որոնք նպաստել են հայ և եվրոպական մշակույթների փոխհարաբերությունների զարգացմանը։ Միաժամանակ վերլուծվում է միաբանության կրթական և մշակութային առաքելությունը, որի շնորհիվ ձևավորվել է հայ մտավորականության սերունդների լայն ցանց։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Սան Լազարոյի մխիթարյան կենտրոնը հանդիսանում է եզակի մշակութային միջավայր, որտեղ միավորվում են կրոնական կյանքը, գիտական հետազոտությունը և մշակութային պահպանությունը՝ պահպանելով հայ ինքնության կարևոր շերտերը։