Դավթի սաղմոսների գիրք

Medicine

Գիտակենսաբանական և անասնաբուժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է այծերի և ոչխարների արգանդի արյունատար անոթների ու նյարդային կառուցվածքների մակրոմորֆոլոգիական և միկրոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտվում են արգանդի զարկերակային և երակային համակարգերի տեղադրությունը, ճյուղավորման օրինաչափությունները, անոթների փոխհարաբերությունները և դրանց մասնակցությունը օրգանի արյունամատակարարման ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անոթների պատերի հյուսվածքային կառուցվածքին, տարբեր տրամաչափի անոթների ձևաբանական առանձնահատկություններին և արգանդի առանձին հատվածներում դրանց բաշխմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև օրգանի նյարդավորման աղբյուրները, նյարդային ճյուղերի ընթացքը, տարածումը և մանրադիտակային կառուցվածքը՝ պարզաբանելու համար արգանդի անոթային ու նյարդային համակարգերի կառուցվածքային փոխկապակցվածությունը։ Համեմատական մոտեցմամբ դիտարկվում են այծերի և ոչխարների համապատասխան անատոմիական առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով ընդհանուր օրինաչափություններն ու տեսակային տարբերությունները։ Ստացված տվյալները հնարավորություն են տալիս խորացնել պատկերացումները գյուղատնտեսական կենդանիների վերարտադրողական համակարգի անատոմիայի, հյուսվածաբանության, արյունամատակարարման և նյարդավորման վերաբերյալ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ անասնաբուժական ախտորոշման, վերարտադրողական համակարգի հիվանդությունների ուսումնասիրության, վիրաբուժական միջամտությունների և կենդանիների վերարտադրության կառավարման ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, անատոմների, հյուսվածաբանների, կենդանաբանների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Religion

Մ. Ա. սկզբնատառերով ներկայացված հեղինակի «Հայոց եկեղեցին և ամերիկացի քարոզիչք» աշխատությունը վերաբերում է հայ եկեղեցու և ամերիկացի բողոքական քարոզիչների միջև առկա հարաբերություններին ու կրոնական փոխգործակցությանը։ Վերնագիրը ցույց է տալիս, որ հրատարակության կենտրոնական թեման Հայ եկեղեցու և ամերիկացի միսիոներների գործունեության առնչություններն են՝ 19-րդ դարի կրոնական ու հասարակական կյանքի համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում Օսմանյան կայսրության հայաբնակ բնակավայրերում ակտիվացել էին ամերիկյան բողոքական միսիոներական կազմակերպությունների գործունեությունը, որոնք զբաղվում էին կրոնական քարոզչությամբ, կրթական հաստատությունների հիմնադրմամբ, գրքերի ու թերթերի հրատարակությամբ և հասարակական տարբեր նախաձեռնություններով։ Նրանց գործունեությունը շփման նոր ձևեր էր ստեղծում հայ համայնքների և ամերիկյան կրոնական կազմակերպությունների միջև՝ միաժամանակ առաջացնելով քննարկումներ դավանաբանական տարբերությունների, եկեղեցական ավանդույթների և կրոնական ինքնության պահպանման շուրջ։ Հայոց եկեղեցին, ունենալով դարավոր պատմություն, ինքնուրույն ծիսակարգ և դավանաբանական ավանդույթ, կարևոր դեր էր կատարում հայ ժողովրդի հոգևոր, կրթական և համայնքային կյանքում։ Ամերիկացի բողոքական քարոզիչների գործունեությունը որոշ միջավայրերում նպաստում էր կրթության և տպագրության զարգացմանը, սակայն նրանց դավանաբանական մոտեցումները կարող էին հակասություններ առաջացնել Հայ եկեղեցու ուսմունքի և ավանդական եկեղեցական կառույցների հետ։ Նման թեմաներով աշխատությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն կրոնական գաղափարների տարածումը, այլև այն հասարակական արձագանքները, որոնք առաջանում էին տարբեր քրիստոնեական ուղղությունների հանդիպման ժամանակ։ Գրքի վերնագիրը հուշում է, որ հեղինակը կարող է քննարկել ամերիկացի քարոզիչների գործունեության բնույթը, նրանց հարաբերությունները հայ հոգևորականության հետ և այդ հարաբերությունների շուրջ ձևավորված դիրքորոշումները։ Այնուամենայնիվ, առանց բնագրի ուսումնասիրության հնարավոր չէ հաստատել հեղինակի կոնկրետ փաստարկները, գնահատականները կամ ներկայացված պատմական դեպքերը։ Կոստանդնուպոլիսը 19-րդ դարում հայ մամուլի, գրահրատարակչության և հասարակական քննարկումների կարևոր կենտրոններից էր։ Հովհաննես Մյուհենտիսյանի տպարանում լույս տեսած այս աշխատությունը կարող է դիտարկվել այդ ժամանակաշրջանի հայ կրոնական հրապարակախոսության և դավանաբանական բանավեճերի համատեքստում։ Այն արժեքավոր նյութ կարող է լինել Հայ եկեղեցու պատմությամբ, բողոքական միսիոներական շարժումների տարածմամբ, հայ-ամերիկյան կրոնական շփումներով և օսմանյան ժամանակաշրջանի հայ հասարակական կյանքով զբաղվող ուսումնասիրողների համար։ Հրատարակությունը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնա

Economics

Աշխատությունը նվիրված է հետպատերազմյան Հայաստանում ներդրումների ներգրավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և ներդրումային միջավայրի բարելավման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տնտեսական վերականգնման և զարգացման գործընթացներում ներքին ու օտարերկրյա ներդրումների նշանակությունը, դրանց ազդեցությունը արտադրության ընդլայնման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, ենթակառուցվածքների զարգացման, տեխնոլոգիական արդիականացման և տնտեսական աճի ապահովման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում ներդրումային միջավայրի վրա ազդող գործոններին, այդ թվում՝ տնտեսական և աշխարհաքաղաքական անորոշություններին, ներդրումային ռիսկերին, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությանը, գործարար միջավայրին և ներդրողների վստահության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են ներդրումների ներգրավման պետական քաղաքականության, իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների արդյունավետությունը, ինչպես նաև ներդրումային ծրագրերի խթանման և ներդրողների համար բարենպաստ պայմանների ստեղծման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Հայաստանի տնտեսության տարբեր ոլորտների ներդրումային ներուժը, մրցակցային առավելությունները և այն ուղղությունները, որոնց զարգացումը կարող է նպաստել կապիտալի ներհոսքի ընդլայնմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ներդրումային ռիսկերի նվազեցմանը, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության ամրապնդմանը, ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման կատարելագործմանը և երկրի միջազգային տնտեսական կապերի արդյունավետ օգտագործմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հետպատերազմյան պայմաններում ներդրումային ակտիվության սահմանափակման հիմնական պատճառները և առաջարկելու ներդրումային գրավչության բարձրացման ու կայուն տնտեսական վերականգնման հնարավոր ուղղություններ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ներդրումային և ֆինանսական ոլորտների մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, գործարարների, հետազոտողների և տնտեսական քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Biology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված որոշ սողունների հելմինթոֆաունայի՝ այսինքն նրանց օրգանիզմում բնակվող մակաբույծ որդերի տեսակային կազմի, տարածվածության և վարակվածության առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ Հայաստանի սողունները, լինելով տարբեր կենսացենոզների կարևոր բաղադրիչներ, էական դեր են կատարում մակաբույծների բնական շրջանառության գործընթացում և կարող են հանդես գալ որպես հելմինթների միջանկյալ կամ պահեստային տերեր։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվել են Հայաստանի մի շարք մողեսների և օձերի տեսակներ, որոնցից առանձնացվել են ներքին մակաբույծները, որոշվել դրանց կարգաբանական պատկանելիությունը և գնահատվել վարակվածության աստիճանը։ Հետազոտության ընթացքում ուսումնասիրվել են, մասնավորապես, ժայռային մողեսների մի քանի տեսակներ, Շտրաուխի մողեսիկը, դեղնափորիկը, կարմրափոր սահնօձը, պղնձօձը և գյուրզան։ Հայտնաբերված հելմինթների շարքում արձանագրվել են կլոր որդեր՝ Nematoda դասից, և ժապավենաձև որդեր՝ Cestoda դասից։ Ուշադրություն է դարձվել ոչ միայն մակաբույծների առկայությանը, այլև վարակվածության էքստենսիվության և ինտենսիվության ցուցանիշներին, որոնք հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե ուսումնասիրված կենդանիների ինչ մասն է վարակված և որքան մեծ է յուրաքանչյուր վարակված առանձնյակի մոտ մակաբույծների քանակը։ Աշխատանքի առավել կարևոր կողմերից է վարակվածության վրա ազդող տարբեր գործոնների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են սողունների կենսամիջավայրի և էկոլոգիական պայմանների, աշխարհագրական տարածվածության, սեզոնային փոփոխությունների, ինչպես նաև մարդածին ազդեցությունների հնարավոր կապերը մակաբուծային վարակվածության մակարդակի հետ։ Ուսումնասիրվում է նաև տիրոջ կենսաբանական առանձնահատկությունների ազդեցությունը՝ մասնավորապես սեռի և բազմացման եղանակի հնարավոր դերը հելմինթներով վարակվելու գործընթացում։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս մակաբուծային վարակվածությունը դիտարկել ոչ թե որպես մեկուսացված երևույթ, այլ որպես կենդանու, մակաբույծի և շրջակա միջավայրի փոխկապակցված հարաբերությունների արդյունք։ Հետազոտության մեթոդական հիմքում ընկած է սողունների ամբողջական հելմինթոլոգիական ուսումնասիրությունը, որի ընթացքում հետազոտվել են տարբեր ներքին օրգաններ և մարմնի խոռոչներ, իսկ հայտնաբերված մակաբույծները ենթարկվել են համապատասխան լաբորատոր մշակման և նույնականացման։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել հելմինթների տեղակայման, տեսակային կազմի և նրանց ու տեր օրգանիզմների փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև Հայաստանի կենսաբազմազանության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ սողունների մակաբուծային ֆաունայի վերաբերյալ նախկին տվյալները սահմանափակ և մասնակի էին։ Հետազոտությունը լրացնում է այդ բացը՝ համակարգելով տվյալներ Հայաստանի մի շարք սողունների հելմինթների վերաբերյալ և փորձելով բացահայտել դրանց տարածվածության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև այն հանգամանքը, որ սողունները կարող են մասնակցել այլ կենդանիների վարակմանը, քանի որ նրանց օրգանիզմում որոշ հելմինթներ կարող են պահպանվել կամ կուտակվել զարգացման որոշակի փուլերում և հետագայում փոխանցվել վերջնական տերերին։ Այդ պատճառով ուսումնասիրությունն ունի ոչ միայն զուտ կենդանաբանական և մակաբուծաբանական, այլև էկոլոգիական ու համաճարակաբանական նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի սողունների և նրանց մակաբույծների փոխհարաբերությունների գիտական ուսումնասիրություն՝ համադրելով կենդանաբանությունը, մակաբուծաբանությունը և էկոլոգիան։ Այն կարող է հետաքրքրել կենսաբաններին, կենդանաբաններին, մակաբուծաբաններին, էկոլոգներին, բնապահպանության ոլորտի մասնագետներին և Հայաստանի կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև օգտակար լինել սողունների կենսաբանության, մակաբուծային համակարգերի և բնական էկոհամակարգերում հելմինթների շրջանառության վերաբերյալ գիտելիքների խորացման համար։

Medicine

Անասնաբուժական և մակաբուծաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարբեր կլիմաաշխարհագրական գոտիներում տավարի օրգանիզմում հանդիպող հելմինթների տեսակային կազմի, տարածվածության և ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր բնական և տնտեսավարման պայմաններում մակաբուծային որդերի տարածման բնույթը, վարակվածության վրա ազդող շրջակա միջավայրի գործոնները և դրանց կապը կենդանիների պահվածքի պայմանների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլիմայական պայմանների, բարձրության, արոտավայրերի վիճակի, ջրային ռեսուրսների և սեզոնային փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությանը հելմինթների կենսաշրջանի ու տարածման վրա։ Վերլուծվում են տարբեր գոտիներում արձանագրվող մակաբուծային համալիրների ընդհանուր և տարբեր առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը տավարաբուծության համար։ Քննարկվում են հելմինթային վարակների ախտորոշման, համաճարակաբանական գնահատման, կանխարգելման և վերահսկման կազմակերպման մոտեցումները՝ հաշվի առնելով տարածքային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու բնական պայմանների և տավարի հելմինթոֆաունայի ձևավորման միջև փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, մակաբուծաբանության, անասնաբուծության և կենդանիների հիվանդությունների կանխարգելման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։