Դավթի սաղմոսների գիրք

Chemistry

Քիմիական և կենսաքիմիական գիտությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆունկցիոնալ տեղակալված ոչ սպիտակուցային α-ամինաթթուներ պարունակող դի- և տրիպեպտիդների սինթեզի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և սերինային պրոտեազների ֆերմենտային ակտիվության վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ոչ սպիտակուցային α-ամինաթթուների քիմիական հատկությունները, ֆունկցիոնալ խմբերի նշանակությունը և դրանց ներմուծման հնարավորությունները կարճ պեպտիդային շղթաների կառուցվածքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դի- և տրիպեպտիդների ստացման սինթետիկ մոտեցումներին, պեպտիդային կապերի ձևավորման պայմաններին և նպատակային միացությունների կառուցվածքի հաստատման մեթոդներին։ Վերլուծվում են ամինաթթվային մնացորդների կառուցվածքային փոփոխությունների, տեղակալիչների բնույթի և տարածական դասավորության հնարավոր ազդեցությունները ստացվող պեպտիդների ֆիզիկաքիմիական ու կենսաբանական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են սերինային պրոտեազների կատալիտիկ գործունեության առանձնահատկությունները, սուբստրատների ճանաչման մեխանիզմները և պեպտիդային միացությունների հետ դրանց փոխազդեցության օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել սինթեզված միացությունների ազդեցությամբ ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունները, հնարավոր արգելակող կամ ակտիվացնող հատկությունները և կառուցվածք–ակտիվություն փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված նյութերի մաքրության, կառուցվածքային բնութագրերի և կենսաքիմիական փորձարկումների արդյունքների գնահատման մեթոդներին։ Կարևորվում է ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների կիրառությունը կենսաբանորեն ակտիվ պեպտիդների նախագծման և ֆերմենտների գործունեության կարգավորման նոր մոտեցումների մշակման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել պեպտիդային քիմիայի զարգացմանը, սերինային պրոտեազների հետ փոխազդող միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտմանը և կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նոր նյութերի հետազոտությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիայի, պեպտիդների սինթեզի, ֆերմենտաբանության, կենսաքիմիայի և դեղագործական քիմիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական Միության միջև հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և խորացման գործընթացի ուսումնասիրությանը 1992-2013 թվականների ընթացքում։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի անկախացումից հետո Եվրոպական Միության հետ քաղաքական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ կապերի հաստատումն ու դրանց աստիճանական զարգացումն է։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել երկկողմ հարաբերությունների հիմնական փուլերը՝ սկսած դիվանագիտական կապերի ձևավորումից մինչև համագործակցության առավել ընդգրկուն մեխանիզմների ստեղծումը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում Եվրոպական Միության՝ Հարավային Կովկասում իրականացվող քաղաքականությանը, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականության եվրոպական ուղղության ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում տնտեսական և տեխնիկական համագործակցությանը, ժողովրդավարական կառավարման, իրավական բարեփոխումների, մարդու իրավունքների պաշտպանության, պետական կառավարման կատարելագործման և քաղաքացիական հասարակության զարգացման ոլորտներում իրականացված ծրագրերին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից է 2004 թվականից հետո Հայաստանի ներգրավվածությունը Եվրոպական հարևանության քաղաքականության շրջանակում և դրա արդյունքում համագործակցության նոր ուղղությունների ձևավորումը։ Քննարկվում են նաև Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների զարգացման վրա ազդած տարածաշրջանային և միջազգային գործոնները, այդ թվում՝ Հարավային Կովկասի անվտանգության միջավայրը, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը, Հայաստանի հարաբերությունները հարևան երկրների հետ և եվրոպական կառույցների դերակատարությունը տարածաշրջանային գործընթացներում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 2009 թվականին մեկնարկած Արևելյան գործընկերությանը, որի շրջանակում Հայաստանի և ԵՄ-ի հարաբերությունները ստացան առավել համակարգված բնույթ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի և Եվրոպական Միության միջև բանակցությունների զարգացմանը, ասոցացման համաձայնագրի և Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու վերաբերյալ քննարկումներին, ինչպես նաև այն քաղաքական և տնտեսական գործոններին, որոնք ազդեցություն ունեցան այդ գործընթացների ընթացքի վրա։ 2013 թվականը հետազոտության համար առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ այդ շրջանում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ուղղության փոփոխությունը նոր փուլ ձևավորեց Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների հետագա զարգացման համար։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս գնահատելու համագործակցության ձեռքբերումները, առկա խնդիրներն ու սահմանափակումները և հասկանալու եվրոպական ուղղության նշանակությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և սոցիալ-տնտեսական զարգացման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և եվրոպական ինտեգրման մասնագետներին, դիվանագետներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականությամբ և Եվրոպական Միության հետ հարաբերություններով հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Medicine

Ստոմատոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակավոր անշարժ կամրջաձև պրոթեզների ներբերանային պատրաստման նոր եղանակի կիրառման գիտական հիմնավորմանը և դրա կլինիկական արդյունավետության համեմատական գնահատմանը։ Քննության են առնվում ժամանակավոր ատամնային պրոթեզավորման հիմնական սկզբունքները, կամրջաձև կոնստրուկցիաների նշանակությունը ծամողական ֆունկցիայի, խոսքի, գեղագիտական տեսքի և հենակետային ատամների պաշտպանության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակավոր պրոթեզների պատրաստման նյութերի ընտրությանը, ներբերանային ձևավորման տեխնոլոգիական առանձնահատկություններին, կոնստրուկցիաների ճշգրտությանը և բերանի խոռոչի հյուսվածքների հետ դրանց կենսաբանական համատեղելիությանը։ Վերլուծվում են առաջարկվող եղանակի և ավանդական մեթոդների հնարավոր տարբերությունները՝ պատրաստման տևողության, տեխնիկական բարդության, եզրային հպման ճշգրտության, մեխանիկական ամրության և պացիենտի հարմարավետության տեսանկյունից։ Քննարկվում են նաև ժամանակավոր պրոթեզների ամրացման, ծամողական ծանրաբեռնվածության բաշխման, լնդային հյուսվածքների պահպանման և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կլինիկական դիտարկումների, համեմատական փորձարկումների և պրոթեզավորման արդյունքների գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման գործընթացի կազմակերպման արդյունավետությանը, պացիենտների ֆունկցիոնալ ու գեղագիտական պահանջների բավարարմանը և ժամանակավոր պրոթեզավորման տեխնոլոգիաների կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի, ատամնային պրոթեզավորման և ստոմատոլոգիական նյութագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայկական հրաձգային դիվիզիայի կազմավորման և գործունեության տասնամյակին՝ ներկայացնելով նրա ստեղծման պատմական հանգամանքները, ռազմական ուղին և զարգացման փուլերը որպես խորհրդային բանակի ազգային զորամիավորումներից մեկը։ Հեղինակը վերլուծում է դիվիզիայի ձևավորումը քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո և Կարմիր բանակի վերակազմավորման շրջանում, երբ անհրաժեշտություն առաջացավ ստեղծել ազգային կազմով զորամիավորումներ՝ միաժամանակ պահպանելով միասնական ռազմական համակարգի սկզբունքները։ Աշխատության մեջ մանրամասն նկարագրվում է դիվիզիայի մասնակցությունը տարբեր զորավարժություններին և ռազմական գործողություններին, նրա կազմակերպչական կառուցվածքը, հրամանատարական կազմը և մարտական պատրաստվածության մակարդակի բարձրացման գործընթացը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնակազմի սոցիալական կազմին՝ ընդգծելով, որ դիվիզիան հիմնականում համալրված էր Հայաստանից և հայաբնակ շրջաններից զորակոչված զինծառայողներով, ինչը նպաստում էր ազգային ինքնության և խորհրդային ռազմական կարգապահության համադրությանը։ Նշվում է նաև դիվիզիայի դերը ռազմական կադրերի պատրաստման, մարտական փորձի փոխանցման և բանակային կրթական համակարգի զարգացման գործում։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև խաղաղ ժամանակաշրջանում իրականացված գործունեությանը՝ ուսումնավարժական գործընթացներին, տեխնիկական վերազինմանը և մարտական պատրաստության կատարելագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հայկական հրաձգային դիվիզիայի տասնամյա գործունեությունը որպես խորհրդային ռազմական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որը համատեղում էր ազգային առանձնահատկությունները և ընդհանուր բանակային կառուցվածքը։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի ավանդական մշակույթում կանանց նկատմամբ գործածվող արգելանքների, սահմանափակումների և վարքականոնների պատմազգագրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում և հայկական համայնքներում կանանց առօրյա կյանքի, ընտանեկան հարաբերությունների, հասարակական վարքագծի և ծիսական գործունեության հետ կապված ավանդական պատկերացումներն ու նորմերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սովորույթներին և արգելանքներին, որոնք կարգավորել են կնոջ վարքագիծը ընտանիքում, ամուսնության և մայրության ընթացքում, կենցաղում, կրոնական ու ծիսական իրավիճակներում և համայնքային կյանքում։ Աշխատության մեջ փորձ է արվում բացահայտել այդ ավանդույթների ձևավորման հիմքերը, դրանց սոցիալական և մշակութային նշանակությունը, ինչպես նաև տարբեր տարածաշրջաններում դրանց դրսևորման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է նաև ավանդական հասարակության արժեքային համակարգի ազդեցությունը կանանց սոցիալական կարգավիճակի, իրավունքների և պարտականությունների ընկալման վրա։ Պատմազգագրական նյութերի միջոցով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հայ կնոջ առօրյա կյանքի և հասարակական դիրքի վերաբերյալ ավանդական պատկերացումները, ինչպես նաև հասկանալու, թե ինչպես են որոշակի արգելանքներ փոխանցվել սերնդեսերունդ և փոփոխվել հասարակական ու մշակութային պայմանների ազդեցությամբ։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայկական ավանդական մշակույթի, ընտանիքի և կենցաղի պատմության, գենդերային դերերի և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հայագետներին, սոցիալական և մարդաբանական ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։