Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Химия

    Синтез изучение свойств функционально замешенных N-винилпиразолов

    Օրգանական և հետերոցիկլային քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆունկցիոնալ տեղակալված N-վինիլպիրազոլների սինթեզին և դրանց հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նպատակային միացությունների ստացման հնարավոր սինթետիկ ուղիները, համապատասխան ելանյութերի ընտրությունը, ռեակցիաների իրականացման պայմանները և վերջնական արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պիրազոլային օղակում և վինիլային խմբում տարբեր ֆունկցիոնալ տեղակալիչների ներմուծման հնարավորություններին ու դրանց ազդեցությանը միացությունների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են սինթեզված նյութերի կառուցվածքը, ռեակցիոն ունակությունը, կայունությունը և կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև ստացված ածանցյալների հետագա քիմիական փոխարկումների և նոր նյութերի ստացման համար որպես ելային միացություններ օգտագործելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու N-վինիլպիրազոլների ածանցյալների շրջանակը և բացահայտելու դրանց կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլային միացությունների քիմիայի, պոլիմերային քիմիայի և նոր ֆունկցիոնալ նյութերի ուսումնասիրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-07
    Синтез изучение свойств функционально замешенных N-винилпиразолов
    Онлайн

    Математика

    Lense-Thirring effect and modified gravit

    Աշխատությունը նվիրված է պտտվող զանգվածային մարմինների կողմից տարածաժամանակի կառուցվածքի վրա առաջացվող ազդեցությունների ուսումնասիրությանը և դրանց դրսևորմանը գրավիտացիայի ընդհանրացված կամ փոփոխված տեսություններում։ Հետազոտության առանցքում ընդհանուր հարաբերականության շրջանակում հայտնի շրջանակի քարշման երևույթն է, ըստ որի պտտվող զանգվածը կարող է ազդեցություն ունենալ իրեն շրջապատող տարածաժամանակի երկրաչափության վրա և առաջացնել մոտակայքում շարժվող մարմինների ուղեծրային պարամետրերի ու գիրոսկոպների կողմնորոշման լրացուցիչ փոփոխություններ։ Քննվում է այս ազդեցության մաթեմատիկական նկարագրությունը թույլ գրավիտացիոն դաշտի մոտավորությամբ և պտտվող զանգվածային աղբյուրների դեպքում տարածաժամանակի համապատասխան հատկությունների հիման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուղեծրերի պրեցեսիային, անկյունային մոմենտի ազդեցությանը և գրավիտացիոն դաշտի գրավիտոմագնիսական բաղադրիչի ֆիզիկական մեկնաբանությանը։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը վերաբերում է ընդհանուր հարաբերականությունից տարբերվող կամ այն ընդլայնող գրավիտացիոն մոդելներին։ Դիտարկվում է, թե դաշտային հավասարումների, գրավիտացիոն գործողության կամ տարածաժամանակի երկրաչափական նկարագրության փոփոխությունները ինչպես կարող են անդրադառնալ պտտվող մարմնի շուրջ ձևավորվող գրավիտացիոն դաշտին և համապատասխան պրեցեսիոն երևույթներին։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է գնահատել, թե տարբեր տեսական մոդելներում ինչպիսի շեղումներ կարող են առաջանալ դասական հարաբերականության կանխատեսումներից և որ ֆիզիկական մեծություններն են առավել զգայուն նման փոփոխությունների նկատմամբ։ Կարևորվում է թույլ դաշտի սահմանում ստացվող արդյունքների ուսումնասիրությունը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս տեսական արտահայտությունները կապել աստղաֆիզիկական և ճշգրիտ գրավիտացիոն չափումների հետ։ Քննարկվում է նաև այն հարցը, թե պտտման հետ կապված գրավիտացիոն ազդեցությունների չափումները որքանով կարող են ծառայել տարբեր գրավիտացիոն տեսությունների սահմանափակման կամ դրանց կանխատեսումների համեմատության համար։ Տեսական ուսումնասիրության մեջ նշանակություն ունեն տարածաժամանակի մետրիկական հատկությունները, մարմնի զանգվածը և անկյունային մոմենտը, փորձնական մասնիկի շարժման բնութագրերը և դիտարկվող համակարգի երկրաչափական պայմանները։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կապ է ստեղծում հարաբերականության ընդհանուր տեսության, դիֆերենցիալ երկրաչափության, երկնային մեխանիկայի և ժամանակակից աստղաֆիզիկայի միջև։ Աշխատությունը նպաստում է պտտվող գրավիտացիոն աղբյուրների շուրջ տեղի ունեցող ռելյատիվիստական երևույթների ավելի խորքային ըմբռնմանը և հնարավորություն է տալիս տեսական մակարդակում ուսումնասիրել, թե փոփոխված գրավիտացիոն մոտեցումները ինչպիսի նոր առանձնահատկություններ կարող են ներմուծել տարածաժամանակի դինամիկայի և դիտելի գրավիտացիոն ազդեցությունների նկարագրության մեջ։

    Обновлено. 2026-09-23
    Lense-Thirring effect and modified gravit
    Онлайн

    Медицина

    Նեյրոակտիվ ամինաթթուներ և անտոցիաններ պարունակող ՀՀ ֆլորայի որոշ դեղաբույսերից ստացված լուծամզվածքների ակնապաշտպան հատկությունները

    Կենսաբժշկական և դեղաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի ֆլորայի որոշ դեղաբույսերից ստացված լուծամզվածքների ակնապաշտպան հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանցում առկա նեյրոակտիվ ամինաթթուների և անտոցիանների կենսաբանական նշանակության համատեքստում։ Քննության են առնվում ընտրված բուսական հումքի կենսաակտիվ բաղադրիչները, լուծամզվածքների ստացման առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը տեսողական համակարգի բջջային ու կենսաքիմիական գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ամինաթթուների և անտոցիանների հակաօքսիդանտ ու կենսակարգավորիչ հատկություններին, ինչպես նաև դրանց համակցված ազդեցության ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են բուսական լուծամզվածքների բաղադրության և կենսաբանական ակտիվության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև աչքի հյուսվածքների պաշտպանական մեխանիզմներում դրանց դերը։ Քննարկվում են դեղաբույսերի կենսաակտիվ նյութերի հետազոտման, հատկությունների գնահատման և դեղագործական նպատակներով դրանց օգտագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու պատկերացումները բուսական ծագման կենսաակտիվ միացությունների ակնապաշտպան ներուժի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դեղաբանության, բուսաքիմիայի, ակնաբուժության և դեղագործական կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-04
    Նեյրոակտիվ ամինաթթուներ և անտոցիաններ պարունակող ՀՀ ֆլորայի որոշ դեղաբույսերից ստացված լուծամզվածքների ակնապաշտպան հատկությունները
    Онлайн

    Литература

    Երվանդ Օտյանի հուշագրությունը

    Երվանդ Օտյան հուշագրական ստեղծագործությունը վերաբերում է նրա կյանքի և փորձառության այն հատվածներին, որտեղ անձնական հիշողությունները միախառնվում են պատմական իրադարձությունների, հասարակական կյանքի և գրողի դիտարկումների հետ։ Նրա հուշագրական էջերում առանձնանում է սուր երգիծական մտածողությունը, որով նա նկարագրում է ոչ միայն մարդկանց վարքագիծը և սոցիալական միջավայրը, այլ նաև ժամանակի քաղաքական ու մշակութային մթնոլորտը՝ հաճախ օգտագործելով հեգնանք, սարկազմ և ճշգրիտ դիտողականություն։ Հուշերում նա անդրադառնում է իր ապրած դժվարություններին, հատկապես Օսմանյան կայսրության վերջին տարիների ճգնաժամերին, տեղահանումներին և պատերազմական իրականությանը, որոնց միջով անցնելիս ձևավորվել է նրա աշխարհընկալումը որպես գրողի և հրապարակախոսի։ Միաժամանակ այդ գրությունները արժեքավոր են նաև որպես փաստագրական աղբյուր, քանի որ պարունակում են վկայություններ տվյալ ժամանակաշրջանի կենցաղի, մարդկանց հարաբերությունների և քաղաքական իրադարձությունների մասին՝ ներկայացված անձնական փորձի տեսանկյունից։ Նրա հուշագրությունը չի սահմանափակվում զուտ հիշողությունների շարադրանքով, այլ դառնում է գեղարվեստական վերլուծություն, որտեղ իրականությունը վերածվում է երգիծական պատումի և սոցիալական քննադատության միջոցի։

    Обновлено. 2026-08-31
    Երվանդ Օտյանի հուշագրությունը
    Онлайн

    Медицина

    ՀՀ Զու զինծառայողների առողջական վիճակի և այն պայմանավորող որոշ գործոնների հիգիենիկ բնութագիրը

    Բժշկահիգիենիկ բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է զինծառայողների առողջական վիճակի և դրա վրա ազդող շրջակա միջավայրի, կենցաղային ու ծառայողական որոշ գործոնների համալիր ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում զինվորական ծառայության պայմաններում առողջության պահպանման առանձնահատկությունները, օրվա ռեժիմի, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության, սննդի, հանգստի և կենցաղային պայմանների հիգիենիկ նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծառայության միջավայրի հնարավոր ռիսկային գործոնների բացահայտմանը և դրանց ազդեցության գնահատման մեթոդական մոտեցումներին։ Վերլուծվում են առողջական վիճակը բնութագրող ցուցանիշների և ծառայության պայմանների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման սկզբունքները։ Քննարկվում են զինծառայողների առողջության պահպանման, հիվանդությունների կանխարգելման, սանիտարահիգիենիկ պայմանների բարելավման և առողջապահական վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու զինվորական միջավայրում առողջության վրա ազդող գործոնների նշանակությունը և հիմնավորելու համապատասխան կանխարգելիչ ու հիգիենիկ միջոցառումների կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիգիենայի, հանրային առողջության, կանխարգելիչ բժշկության և ռազմաբժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-07
    ՀՀ Զու զինծառայողների առողջական վիճակի և այն պայմանավորող որոշ գործոնների հիգիենիկ բնութագիրը
    Онлайн

    История

    Հին Արևելք․ գիտական հոդվածների ժողովածու, հատոր 1 (6)

    Ժողովածուն նվիրված է Հին Արևելքի պատմության, հասարակական կյանքի, կրոնական պատկերացումների, դիցաբանության, նյութական և հոգևոր մշակույթի, ինչպես նաև հին քաղաքակրթությունների ձևավորման ու զարգացման բազմակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ընդգրկում է գիտական հետազոտություններ, որոնք անդրադառնում են Հին Արևելքի ժողովուրդների պատմական անցյալին, նրանց քաղաքական և մշակութային հարաբերություններին, պետական կազմավորումներին, կրոնական համակարգերին, աստվածությունների պաշտամունքին, առասպելաբանական պատկերացումներին և հնագիտական ժառանգությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայկական լեռնաշխարհի և հարակից հին քաղաքակրթությունների պատմամշակութային առնչություններին, տարածաշրջանում ձևավորված պետականությունների, ժողովուրդների և մշակութային ավանդույթների փոխազդեցությանը։ Աշխատության գիտական բովանդակության կարևոր ուղղություններից են Վանի թագավորության կրոնական համակարգի և պաշտամունքային ծեսերի ուսումնասիրությունը, ուրարտական աստվածությունների ու դիցաբանական կերպարների մեկնաբանությունը, ինչպես նաև հին կրոնական պատկերացումների արտացոլումը պատմական և հնագիտական նյութերում։ Ժողովածուում տեղ են գտնում նաև խեթական քաղաքակրթությանը, խեթական դիցաբանությանը, աստվածությունների պաշտամունքին և խեթա-հայկական պատմամշակութային ու լեզվական փոխառնչություններին վերաբերող ուսումնասիրություններ։ Հետազոտական հետաքրքրության շրջանակում են նաև հնագույն բնակավայրերը, թաղման ծեսերը, հնագիտական գտածոները, նյութական մշակույթի տարբեր դրսևորումները և դրանց նշանակությունը տարածաշրջանի պատմության վերակազմության համար։ Ներկայացված գիտական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հին հասարակությունների աշխարհայացքը, կրոնական ու առասպելաբանական համակարգերը, հասարակական կազմակերպվածությունը և մշակութային զարգացման առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով պատմական ժամանակաշրջանների ու աշխարհագրական տարածքների ավելի լայն համատեքստում։ Ժողովածուի կարևոր առանձնահատկություններից է պատմագիտական, հնագիտական, կրոնագիտական, դիցաբանական և բանասիրական ուսումնասիրությունների համադրությունը, որի շնորհիվ Հին Արևելքի քաղաքակրթությունները ներկայացվում են ոչ միայն առանձին պատմական իրադարձությունների, այլև ժողովուրդների միջև երկարատև փոխազդեցությունների և մշակութային շարունակականության տեսանկյունից։ Այն նշանակալի գիտական արժեք ունի հայագիտության և արևելագիտության համար, քանի որ նպաստում է Հայկական լեռնաշխարհի պատմական միջավայրի, հարևան ժողովուրդների հետ ունեցած կապերի, հնագույն հավատալիքների և տարածաշրջանային քաղաքակրթական գործընթացների ավելի խորքային ընկալմանը։ Աշխատությունը կարևոր նյութ է տրամադրում հին աշխարհի պատմությամբ, Հայաստանի հնագույն անցյալով, Մերձավոր Արևելքի քաղաքակրթություններով, ուրարտագիտությամբ, խեթագիտությամբ, հնագիտությամբ և կրոնների պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է գիտական աշխատանքների, պատմամշակութային ուսումնասիրությունների և հին քաղաքակրթությունների վերաբերյալ մասնագիտական գիտելիքների ընդլայնման համար։

    Обновлено. 2026-11-18
    Հին Արևելք․ գիտական հոդվածների ժողովածու, հատոր 1 (6)