Եզնիկ Կողբացու «Եղծ աղանդոց» երկի լեզուն և ոճը

Literature

Տվյալ վերնագիրը՝ «Գիշերածաղիկ», իր բնույթով խորհրդանշական է․ այն սովորաբար կապվում է գիշերային ծաղկող բույսի պատկերին, որը գրականության մեջ հաճախ օգտագործվում է որպես ներքին ապրումների, թաքնված զգացմունքների կամ լուռ ու խորքային հոգեվիճակների խորհրդանիշ։ Նման վերնագրերով ստեղծագործություններում կենտրոնական են ոչ այնքան արտաքին իրադարձությունները, որքան մարդու ներաշխարհը, հիշողությունները և զգացմունքային փոփոխությունները։ Եթե գործը դիտարկենք ընդհանուր գրական համատեքստում, ապա այն կարող է դասվել քնարական արձակի կամ պատմվածքային ժողովածուի շարքին, որտեղ լեզուն սովորաբար պատկերավոր է, զգացմունքային և հաճախ կառուցված է մետաֆորների վրա։ Այդպիսի ստեղծագործությունները նպատակ ունեն փոխանցել տրամադրություն, հոգեվիճակ և ներքին փորձառություն, այլ ոչ թե միայն պատմել սյուժե։

Literature

Այս թեման վերաբերում է հայ դասական գրականության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկին՝ Րաֆֆուն, որի իրական անունն է Հակոբ Մելիք-Հակոբյան։ Նա ծնվել է 1835 թվականին Պարսկաստանի Փայաջուկ գյուղում և ստանալով կրթություն ինչպես հայկական, այնպես էլ ռուսական միջավայրերում՝ ձևավորել է իր լայն աշխարհայացքն ու գրական մտածողությունը։ Րաֆֆին համարվում է հայ ազգային-ազատագրական գաղափարների ամենաազդեցիկ գրողներից մեկը, քանի որ իր ստեղծագործություններում նա բարձրացրել է հայրենիքի ազատության, ազգային ինքնագիտակցության և սոցիալական արդարության հարցերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները հիմնականում պատմական և հասարակական թեմաներով են, որոնցում նա պատկերել է հայ ժողովրդի պայքարը օտար լծի դեմ և ազգային միասնականության անհրաժեշտությունը։ Րաֆֆու ամենահայտնի ստեղծագործություններից են «Խենթը», «Կայծեր», «Սամվել» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ ազգային մտածողության ձևավորման վրա։ Նրա գրական ոճը առանձնանում է դրամատիկ սյուժեով, գաղափարական խորությամբ և հայրենասիրական ուժեղ շեշտադրումներով։ Րաֆֆին իր ստեղծագործություններով փորձել է ոչ միայն նկարագրել պատմական իրադարձությունները, այլ նաև ոգեշնչել ընթերցողին ազգային ինքնության պահպանման և պայքարի գաղափարներով։ Նա երկար տարիներ ապրել և աշխատել է Թիֆլիսում, որտեղ ակտիվորեն համագործակցել է հայկական մամուլի հետ և նպաստել գրական կյանքի զարգացմանը։ Րաֆֆին մահացել է 1888 թվականին, սակայն նրա ստեղծագործական ժառանգությունը մինչ այսօր համարվում է հայ գրականության և ազգային գաղափարախոսության կարևոր հիմքերից մեկը։

Economics

Այս գիտատնտեսագիտական և բնապահպանական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական գործունեության բնապահպանական վերահսկողության համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բնապահպանական վերահսկողության իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, պետական կարգավորման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը տնտեսական գործունեության էկոլոգիական անվտանգության ապահովման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արտադրական և տնտեսական գործընթացների բնապահպանական ռիսկերը՝ ներառյալ օդի, ջրի և հողի աղտոտումը, բնական ռեսուրսների ոչ կայուն օգտագործումը և էկոհամակարգերի դեգրադացիան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման գործիքներին՝ մոնիթորինգային համակարգերի զարգացում, բնապահպանական ստանդարտների ներդրում, վարչական պատասխանատվության մեխանիզմներ և տնտեսական խթաններ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև միջազգային փորձը և կայուն զարգացման սկզբունքների կիրառումը ՀՀ բնապահպանական քաղաքականության մեջ։ Հեղինակը առաջարկում է վերահսկողության համակարգի կատարելագործման ուղղություններ՝ ուղղված ինստիտուցիոնալ կարողությունների ամրապնդմանը, վերահսկողական գործընթացների թափանցիկության բարձրացմանը և տնտեսական զարգացման ու բնապահպանական անվտանգության միջև հավասարակշռության ապահովմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է բնապահպանների, տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է 1960–1980-ական թվականների խորհրդահայ տպագրական գրաֆիկայի զարգացման, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և ստեղծագործական որոնումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է խորհրդային Հայաստանի կերպարվեստի այն շրջանը, երբ գրաֆիկան աստիճանաբար ձեռք էր բերում ինքնուրույն և նշանակալի դեր՝ հանդես գալով գրքի ձևավորման, նկարազարդման, պլակատի, ամսագրային ու այլ տպագիր մշակույթի ոլորտներում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տպագրական գրաֆիկայի արտահայտչական հնարավորությունների վերլուծությունը, մասնավորապես՝ գծի, հարթության, սևի ու սպիտակի հակադրության, գունային լուծումների, կոմպոզիցիայի և դեկորատիվ սկզբունքների կիրառումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին ժամանակաշրջանի նկարիչները համադրում խորհրդային մշակութային միջավայրի գաղափարական պահանջները ազգային գեղարվեստական ավանդույթների և ժամանակակից արվեստի նորարարական միտումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական կերպարվեստի ազգային ինքնատիպության պահպանմանն ու նորովի մեկնաբանմանը, ինչպես նաև ժողովրդական արվեստի, միջնադարյան մանրանկարչության, ճարտարապետական և դեկորատիվ ձևերի ազդեցությանը գրաֆիկական մտածողության վրա։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել տարբեր նկարիչների ստեղծագործությունները՝ բացահայտելով նրանց անհատական ոճական առանձնահատկությունները, թեմատիկ նախասիրությունները և տպագրական տեխնիկաների կիրառման եղանակները։ Գրքի նկարազարդումը և տպագրական ձևավորումը դիտարկվում են ոչ միայն որպես գրական ստեղծագործության տեսողական ուղեկցություն, այլև որպես ինքնուրույն գեղարվեստական արտահայտության ձև, որտեղ նկարիչը մեկնաբանում է գրական նյութը սեփական պատկերային լեզվով։ Կարևոր է նաև 1960–1980-ականների մշակութային կյանքի ընդհանուր համատեքստի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ ժամանակաշրջանի գրաֆիկան զարգանում էր կերպարվեստի մյուս ճյուղերի հետ սերտ փոխազդեցության պայմաններում և արտացոլում էր հասարակական, մշակութային ու գեղագիտական փոփոխությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրաֆիկայի և գրքի ձևավորման մասնագետներին, նկարիչներին, մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայ կերպարվեստի պատմությունն ուսումնասիրող ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր է խորհրդահայ գրաֆիկայի պատմության տվյալ շրջանի ամբողջական ընկալման համար՝ բացահայտելով դրա թեմատիկ, ոճական և տեխնիկական առանձնահատկությունները, ազգային ավանդույթների շարունակականությունը և ժամանակակից գեղարվեստական մտածողության ձևավորման գործընթացները։

Economics

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատանքի շուկայի պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում աշխատանքի շուկայի ձևավորման և գործունեության հիմնական օրինաչափությունները, աշխատուժի առաջարկի ու պահանջարկի փոխհարաբերությունները, զբաղվածության և գործազրկության հետ կապված սոցիալ-տնտեսական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական զբաղվածության քաղաքականությանը, աշխատաշուկայի կարգավորման տնտեսական և կազմակերպական մեխանիզմներին, ինչպես նաև բնակչության տարբեր խմբերի զբաղվածության հնարավորությունների ընդլայնման հարցերին։ Վերլուծվում են աշխատուժի մասնագիտական կառուցվածքի, կրթության և աշխատաշուկայի պահանջների համապատասխանության, տարածքային անհամաչափությունների և աշխատանքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրները։ Քննարկվում են նաև զբաղվածության պետական ծրագրերի, մասնագիտական պատրաստման և վերապատրաստման, աշխատանքի տեղավորման աջակցության ու սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու աշխատանքի շուկայի պետական կարգավորման գործիքները և գնահատելու դրանց դերը զբաղվածության քաղաքականության իրականացման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի տնտեսագիտության, սոցիալական քաղաքականության և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնակչության եկամուտների ձևավորման և ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով եկամուտները որպես բնակչության կենսամակարդակի, սոցիալական կայունության և տնտեսական զարգացման կարևորագույն ցուցանիշ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բնակչության եկամուտների հիմնական աղբյուրները, դրանց կառուցվածքը, ձևավորման մեխանիզմները և տարբեր սոցիալական խմբերի միջև բաշխման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում աշխատավարձին, ձեռնարկատիրական գործունեությունից ստացվող եկամուտներին, սոցիալական տրանսֆերտներին, կենսաթոշակներին և եկամուտների այլ աղբյուրներին՝ գնահատելով դրանց դերը տնային տնտեսությունների նյութական ապահովվածության մեջ։ Առանձին կարևորություն է տրվում աշխատանքի շուկայի վիճակին, զբաղվածության և գործազրկության մակարդակին, աշխատուժի պահանջարկին ու առաջարկին, քանի որ բնակչության եկամուտների հիմնական մասը ձևավորվում է աշխատանքի դիմաց ստացվող վարձատրության միջոցով։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև անվանական և իրական եկամուտների փոփոխությունները, գնաճի ազդեցությունը բնակչության գնողունակության վրա, նվազագույն և միջին աշխատավարձի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև եկամուտների անհավասարության մակարդակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքների սոցիալական պաշտպանության խնդիրներին և այն պետական մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է մեղմել սոցիալական անհավասարությունը և ապահովել բնակչության նվազագույն կենսապայմանները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ սոցիալական նպաստների, կենսաթոշակային համակարգի, զբաղվածության պետական ծրագրերի և եկամուտների վերաբաշխման այլ գործիքների արդյունավետությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև աղքատության պատճառների և դրա նվազեցման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը, քանի որ եկամուտների կայուն աճը և դրանց առավել հավասարաչափ բաշխումը անմիջականորեն կապված են աղքատության մակարդակի նվազեցման հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել Հայաստանի տարբեր տարածաշրջանների, քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի, ինչպես նաև տարբեր սոցիալ-ժողովրդագրական խմբերի եկամուտների տարբերությունները։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ բնակչության եկամուտների ձևավորման և ապահովման խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մշակել սոցիալական և տնտեսական քաղաքականության ավելի արդյունավետ ուղղություններ՝ ուղղված զբաղվածության ընդլայնմանը, աշխատավարձերի բարձրացմանը, սոցիալական պաշտպանության կատարելագործմանը և բնակչության կենսամակարդակի բարելավմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։