Ֆինանսներ, դրամաշրջանառություն և վարկ. 2010

Informatics

Գրքում բացատրվում են համակարգչի հիմնական բաղադրիչները, տվյալների ներկայացման ձևերը և տեղեկատվության մշակման սկզբունքները։ Ներկայացվում են նաև ծրագրային ապահովման տեսակները, օպերացիոն համակարգերի դերը և համակարգչային ծրագրերի աշխատանքի ընդհանուր տրամաբանությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալգորիթմական մտածողությանը և ծրագրավորման հիմունքներին՝ պարզ օրինակների միջոցով։ Բացի այդ, ներկայացվում են նաև ինտերնետի և ցանցային տեխնոլոգիաների հիմունքները, որոնք կարևոր են ժամանակակից տեղեկատվական միջավայրում։ Գիրքը նախատեսված է որպես ուսումնական հիմք և օգնում է զարգացնել թվային գրագիտություն և համակարգչային հմտություններ։

History

Բազմամաս աշխատությունը նվիրված է Վրաստանի և Հայաստանի պատմությանը, աշխարհագրությանը, բնակչությանը, մշակութային կյանքին և հասարակական զարգացման առանձնահատկություններին՝ երկու հարևան երկրների վերաբերյալ նյութերը ներկայացնելով տարածաշրջանային լայն համատեքստում։ Երեք մասերից կազմված կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս թեմաները ներկայացնել առավել մանրամասն և համակարգված՝ անդրադառնալով բնական միջավայրին, բնակավայրերին, պատմական անցյալին, ժողովուրդների կենցաղին, ավանդույթներին, կրոնական ու մշակութային ժառանգությանը և տնտեսական գործունեության տարբեր ոլորտներին։ Պատմական նյութը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայկական և վրացական հասարակությունների զարգացման կարևոր փուլերը, պետական կազմավորումների պատմությունը, արտաքին քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը և Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայ-վրացական փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու երկու ժողովուրդների միջև ձևավորված տնտեսական, մշակութային և հասարակական կապերը։ Աշխարհագրական նկարագրություններում ուշադրություն կարող է դարձվել լեռնային համակարգերին, գետերին, բնակլիմայական պայմաններին, հաղորդակցության ուղիներին և բնակչության տարածքային տեղաբաշխմանը՝ դրանք կապելով տնտեսության ու բնակավայրերի զարգացման հետ։ Ազգագրական բնույթի հատվածները կարող են տեղեկություններ պարունակել ավանդական կենցաղի, բնակարանների, հագուստի, սովորույթների, արհեստների և համայնքային կյանքի վերաբերյալ։ Միաժամանակ նման աշխատությունը կարևոր է ուսումնասիրել իր ստեղծման ժամանակաշրջանի գիտական ու հասարակական պատկերացումների համատեքստում, քանի որ ժողովուրդների, պատմական իրադարձությունների և տարածաշրջանային հարաբերությունների նկարագրությունները կարող են արտացոլել տվյալ դարաշրջանին բնորոշ տերմինաբանությունը, հեղինակային դիտանկյունը և պատմագրական մոտեցումները։ Հետևաբար այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես Հայաստանի և Վրաստանի վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես են երկու երկրները ներկայացվել համապատասխան ժամանակաշրջանի աշխարհագրական, պատմագիտական և ազգագրական գրականության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ բազմահատոր կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու Հարավային Կովկասի երկու երկրների բնական, պատմական և մշակութային միջավայրի համալիր պատկեր՝ միաժամանակ ընդգծելով նրանց առանձնահատկություններն ու դարավոր փոխառնչությունները։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտում հատապտղային մշակաբույսերի վնասատուների տեսակային կազմի, կենսաբանական առանձնահատկությունների և դրանց դեմ էկոլոգիապես անվտանգ պայքարի միջոցառումների մշակման ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է հիմնական վնասատու միջատների և այլ ֆիտոֆագ օրգանիզմների տարածվածությունը, զարգացման կենսացիկլը և ազդեցությունը հատապտղային մշակաբույսերի բերքատվության ու որակի վրա։ Գրքում դիտարկվում են վնասատուների զանգվածային բազմացման պատճառները՝ ագրոկլիմայական պայմաններ, մոնոկուլտուրային մշակման համակարգեր և հողի ագրոտեխնիկական վիճակ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտեգրված բույսերի պաշտպանության (IPM) սկզբունքներին՝ կենսաբանական, մեխանիկական և նվազ թունավոր քիմիական միջոցների համադրությամբ վնասատուների կարգավորման համար։ Հեղինակը ներկայացնում է էկոլոգիապես անվտանգ պայքարի մեթոդներ՝ կենսաբանական թշնամիների օգտագործում, ֆերոմոնային թակարդներ, ագրոտեխնիկական կանխարգելիչ միջոցառումներ և բույսերի դիմադրողականության բարձրացում։ Աշխատությունը ընդգծում է շրջակա միջավայրի պահպանության և սննդային անվտանգության ապահովման կարևորությունը ժամանակակից գյուղատնտեսության պայմաններում։ Այն օգտակար է ագրոնոմների, բուսաբանների և բույսերի պաշտպանության մասնագետների համար։

Literature

Այս ուղեցույցը նվիրված է Հայաստանի գրադարանների համահավաք գրացուցակի ձևավորման և վարման ընթացքում MARC 21 ձևաչափի կիրառման սկզբունքներին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանային մատենագիտական տվյալների միասնական մշակման, գրանցման, փոխանակման և համակարգման գործընթացները կարգավորելու համար՝ նպաստելով տարբեր գրադարանների միջև մատենագիտական տեղեկատվության համատեղելիության և փոխգործունակության ապահովմանը։ Ուղեցույցում ներկայացվում են MARC 21-ի կառուցվածքը, մատենագիտական գրառումների կազմման հիմնական սկզբունքները, դաշտերի և ենթադաշտերի նշանակությունը, տվյալների մուտքագրման և ներկայացման կանոնները, ինչպես նաև գրադարանային գրառումների ստանդարտացված ձևով կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցերին, որոնք կարևոր են Հայաստանի գրադարանային համակարգի համար՝ հաշվի առնելով հայերեն և օտարալեզու հրատարակությունների մատենագիտական նկարագրության, հեղինակների և վերնագրերի գրանցման, թեմատիկ ու այլ որոնման տարրերի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Հրատարակությունը կարևոր գործնական նշանակություն ունի, քանի որ միասնական ձևաչափի կիրառումը հնարավորություն է տալիս տարբեր գրադարանների տեղեկատվական համակարգերում ստեղծված գրառումները փոխանակել և արդյունավետորեն օգտագործել՝ նվազեցնելով կրկնվող աշխատանքը և բարձրացնելով մատենագիտական տվյալների որակը։ Համահավաք գրացուցակի համատեքստում MARC 21-ի կիրառումը նաև նպաստում է Հայաստանի գրադարանային ֆոնդերի վերաբերյալ միասնական տեղեկատվական միջավայրի ձևավորմանը և ընթերցողների համար որոնման ու տեղեկատվության հայտնաբերման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Ուղեցույցը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, կատալոգավորողներին, գրադարանային տեղեկատվական համակարգերի մասնագետներին, գրադարանների ավտոմատացման ծրագրերով զբաղվող աշխատակիցներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է որպես գործնական տեղեկատու՝ մատենագիտական գրառումների ստանդարտացման, MARC 21 ձևաչափի ճիշտ կիրառման և Հայաստանի գրադարանների միջև գրացուցակային տվյալների արդյունավետ փոխանակման գործընթացում։

Literature

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է XVI-XVIII դարերի հայկական ձեռագիր մատյաններում պահպանված բանահյուսական նյութերի բացահայտմանը, հավաքագրմանը և գիտական քննությանը։ Աշխատանքի կարևորությունն այն է, որ ձեռագիր մատյանները, բացի կրոնական, պատմական կամ գրական բնույթի հիմնական բովանդակությունից, հաճախ պահպանել են ժողովրդական բանավոր մշակույթի տարբեր դրսևորումներ, որոնք արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության աշխարհընկալման, կենցաղի, հավատալիքների և մշակութային հիշողության մասին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ձեռագրերում հանդիպող ժողովրդական երգերը, ավանդությունները, զրույցները, հեքիաթային պատումները, առածներն ու ասացվածքները, հանելուկները, ժողովրդական հավատալիքները, ծեսերի և սովորույթների վերաբերյալ հիշատակությունները, ինչպես նաև բանավոր ավանդությունից գրավոր միջավայր անցած այլ նյութեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նման նյութերը հաճախ ներկայացված են ոչ թե որպես ինքնուրույն ստեղծագործություններ, այլ ձեռագրերի լուսանցքներում, հիշատակարաններում, հավելումներում կամ այլ հատվածներում, ինչի պատճառով դրանց հայտնաբերումն ու մեկնաբանությունը պահանջում են մանրակրկիտ ձեռագրագիտական և բանագիտական աշխատանք։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գրավոր և բանավոր մշակույթների փոխազդեցությունը և հասկանալու, թե ինչպես են ժողովրդական պատկերացումները, պատմությունները և լեզվական ձևերը պահպանվել գրավոր մշակույթի միջավայրում։ Ձեռագրերում պահպանված բանահյուսական նյութերը կարող են նաև կարևոր աղբյուր լինել լեզվի պատմության, բարբառագիտության, ազգագրության և սոցիալական պատմության համար, քանի որ դրանք հաճախ արտացոլում են առօրյա կյանքի մանրամասներ, տեղական սովորույթներ, հասարակական հարաբերություններ և ժողովրդական մտածողության առանձնահատկություններ։ Ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ բանավոր հիշողությունների գրավոր արձանագրումները ևս կարող են արժեքավոր լինել՝ լրացնելով պաշտոնական կամ գրական աղբյուրներից ստացվող պատկերացումները։ Աշխատանքի կարևոր խնդիրներից մեկը կարող է լինել այդ նյութերի բնագրագիտական ճշգրտումը, տարբեր ձեռագրերի համեմատությունը և դրանց ծագման ու տարածման հնարավոր ուղիների բացահայտումը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել զուտ գրական ծագում ունեցող հատվածները ժողովրդական բանավոր ավանդության հետ կապված նյութերից, ինչը պահանջում է համատեքստային և լեզվաոճական վերլուծություն։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ XVI-XVIII դարերի հայկական ձեռագրական ժառանգությունը կարևոր շտեմարան է ոչ միայն գրավոր գրականության և պատմության, այլև ժողովրդական բանավոր մշակույթի պահպանված հետքերի համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այդ դարաշրջանի հայ ժողովրդի մշակութային հիշողության, աշխարհայացքի և հոգևոր-կենցաղային կյանքի մասին։

Economics

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է մոնետարիզմի տեսության ձևավորմանն ու զարգացմանը՝ համեմատական վերլուծությամբ ներկայացնելով Ջոն Մեյնարդ Քեյնսի և Միլթոն Ֆրիդմանի տնտեսական գաղափարները։ Աշխատանքը ուսումնասիրում է XX դարի մակրոտնտեսական մտքի երկու ազդեցիկ ուղղությունները՝ քեյնսյան պետական միջամտության մոդելը և մոնետարիստական դպրոցի շեշտադրումը դրամական զանգվածի կարգավորման վրա։ Քեյնսի տեսությունը ներկայացվում է որպես տնտեսական ճգնաժամերի պայմաններում պետական ծախսերի և հարկաբյուջետային քաղաքականության ակտիվ կիրառման անհրաժեշտություն ընդգծող մոտեցում, որտեղ պահանջարկի խթանումը դիտարկվում է որպես տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժ։ Մյուս կողմից՝ Ֆրիդմանի մոնետարիզմը դիտարկվում է որպես հակադրություն քեյնսյան մոտեցմանը, որտեղ կենտրոնական դերը տրվում է փողի զանգվածի կայուն և կանխատեսելի վերահսկմանը՝ որպես գնաճի և տնտեսական անկայունության կանխման միջոց։ Աշխատանքը նաև անդրադառնում է երկու տեսությունների պատմական համատեքստին, դրանց ազդեցությանը տնտեսական քաղաքականության ձևավորման վրա տարբեր երկրներում, ինչպես նաև դրանց արդիականությանը ժամանակակից տնտեսական համակարգերում։ Քննարկվում են նաև մոնետարիզմի և քեյնսականության միջև հիմնական տարբերությունները՝ ներառյալ պետության դերի, շուկայի ինքնակարգավորման և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման մեխանիզմները։