More in Mathematics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Agriculture

    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1982, Февраль, №2)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1982, Февраль, №2)
    Online

    History

    Վանի էյալեթը (վիլայեթը) 1548-1914 թթ. (պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրություն)

    Պատմաաշխարհագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Օսմանյան կայսրության կազմում Վանի վարչատարածքային միավորի ձևավորման, տարածքային կառուցվածքի և պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը XVI դարի կեսերից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեն։ Քննության են առնվում վարչական սահմանների և ներքին բաժանման փոփոխությունները, բնակավայրերի տեղաբաշխումը, քաղաքային ու գյուղական կենտրոնները, հաղորդակցության ճանապարհները և տարածաշրջանի աշխարհագրական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության կազմին, ժողովրդագրական գործընթացներին, բնակավայրերի ցանցին և տարբեր համայնքների տարածքային տեղաբաշխմանը։ Վերլուծվում են նաև վարչական կառավարման համակարգը, տնտեսական գործունեության հիմնական ուղղությունները, գյուղատնտեսությունը, արհեստներն ու առևտուրը, ինչպես նաև բնական պայմանների ազդեցությունը բնակչության կենսագործունեության վրա։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում պատմական քարտեզների, վիճակագրական տվյալների, ճանապարհորդական նկարագրությունների, վարչական փաստաթղթերի և այլ սկզբնաղբյուրների համադրությանը՝ տարածաշրջանի պատմական աշխարհագրությունը հնարավորինս ամբողջական ներկայացնելու նպատակով։ Քննարկվում են երկար ժամանակահատվածում տեղի ունեցած վարչատարածքային վերափոխումները և դրանց կապը Օսմանյան կայսրության կառավարման քաղաքականության ու տարածաշրջանային զարգացումների հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, պատմական աշխարհագրության մասնագետների, օսմանագետների, հայագետների, ժողովրդագրագետների, քարտեզագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    Վանի էյալեթը (վիլայեթը) 1548-1914 թթ. (պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրություն)
    Online

    Economics

    Աշխատավարձի էությունը և տեսակները

    Աշխատավարձը աշխատանքի դիմաց աշխատողին տրվող դրամական վարձատրությունն է, որը ձևավորվում է աշխատողի և գործատուի միջև կնքված աշխատանքային հարաբերությունների արդյունքում։ Դրա էությունը կայանում է նրանում, որ այն հանդիսանում է աշխատուժի գնի արտահայտություն և միաժամանակ բնակչության եկամտի հիմնական աղբյուրներից մեկը։ Աշխատավարձը ոչ միայն փոխհատուցում է կատարված աշխատանքի համար, այլ նաև խթան է հանդիսանում աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատավարձի մակարդակը կախված է մի շարք գործոններից՝ աշխատանքի բարդությունից, աշխատողի որակավորումից, արտադրողականությունից, շուկայի պահանջարկից և տնտեսության ընդհանուր վիճակից։ Աշխատավարձի հիմնական տեսակներից է ժամանակային աշխատավարձը, որը հաշվարկվում է աշխատած ժամանակի հիման վրա՝ օրինակ ժամային, օրական կամ ամսական վճարով։ Մյուս հիմնական տեսակը գործարքային աշխատավարձն է, երբ վարձատրությունը կախված է կատարված աշխատանքի քանակից կամ արտադրանքի ծավալից, այսինքն՝ որքան շատ աշխատանք է կատարվում, այնքան բարձր է վարձատրությունը։ Կա նաև խառը աշխատավարձի համակարգ, որը համադրում է ժամանակային և գործարքային ձևերը՝ ապահովելով և՛ կայունություն, և՛ արտադրողականության խթան։ Բացի այդ, որոշ դեպքերում կիրառվում են պարգևատրումներ, բոնուսներ և հավելավճարներ՝ կապված աշխատանքի արդյունքների, պատասխանատվության կամ հատուկ պայմանների հետ։ Աշխատավարձը ունի նաև սոցիալական նշանակություն, քանի որ այն անմիջականորեն ազդում է մարդկանց կենսամակարդակի, սպառման և տնտեսական բարեկեցության վրա։ Այդ պատճառով աշխատավարձի ճիշտ կազմակերպումը կարևոր է ինչպես անհատների, այնպես էլ ամբողջ տնտեսության կայուն զարգացման համար։

    Updated: 2026-10-23
    Աշխատավարձի էությունը և տեսակները
    Online

    Geography

    Էկոտուրիզմի զարգացումը Իրանի Գոլեստան նահանգում

    Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Գոլեստան նահանգում էկոլոգիական զբոսաշրջության զարգացման հնարավորությունների, բնական և մշակութային ռեսուրսների, առկա խնդիրների ու հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարածաշրջանի բնական միջավայրի, կենսաբազմազանության, պահպանվող տարածքների, անտառային և լեռնային լանդշաֆտների, ջրային ռեսուրսների և զբոսաշրջային հետաքրքրություն ներկայացնող այլ բնական օբյեկտների ներուժի գնահատման վրա։ Էկոտուրիզմը դիտարկվում է որպես զբոսաշրջության այնպիսի ուղղություն, որը կարող է նպաստել բնության պահպանությանը, տեղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը և բնական ռեսուրսների պատասխանատու օգտագործմանը։ Ուսումնասիրվում են նահանգի զբոսաշրջային գրավչության ձևավորման գործոնները, այցելուների համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների վիճակը, տրանսպորտային հասանելիությունը, տեղեկատվական և սպասարկման ծառայությունների կազմակերպումը, ինչպես նաև զբոսաշրջային երթուղիների զարգացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զբոսաշրջային գործունեության և շրջակա միջավայրի պահպանության միջև հավասարակշռության ապահովմանը, քանի որ այցելուների թվի աճը կարող է ոչ միայն տնտեսական օգուտներ ստեղծել, այլև լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն առաջացնել բնական էկոհամակարգերի համար։ Այդ համատեքստում կարևորվում են տարածքների կայուն կառավարումը, բնապահպանական սահմանափակումների պահպանումը, զբոսաշրջային հոսքերի կարգավորումը և բնության նկատմամբ պատասխանատու վարքագծի խրախուսումը։ Քննարկվում է նաև տեղական բնակչության մասնակցությունը էկոտուրիստական նախաձեռնություններին, փոքր ձեռնարկատիրության զարգացումը, տեղական արտադրանքի և ծառայությունների առաջխաղացումը, ինչպես նաև զբոսաշրջությունից ստացվող տնտեսական արդյունքների համայնքային նշանակությունը։ Տարածաշրջանի մշակութային առանձնահատկությունները, ավանդույթները և բնակավայրերի ինքնատիպությունը դիտարկվում են որպես բնական միջավայրին լրացնող զբոսաշրջային ռեսուրսներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ձևավորել բազմաբովանդակ և մրցունակ զբոսաշրջային առաջարկ։ Աշխատությունում կարող են գնահատվել նաև ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները՝ ենթակառուցվածքային սահմանափակումները, կառավարման և կազմակերպման խնդիրները, տեղեկատվության պակասը և բնապահպանական ռիսկերը։ Հետազոտությունը կարևորում է երկարաժամկետ զարգացման այնպիսի մոտեցումը, որի դեպքում զբոսաշրջային գործունեության տնտեսական արդյունավետությունը համադրվում է բնական ժառանգության պահպանության և տեղական համայնքների շահերի հետ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել զբոսաշրջության կառավարման, էկոտուրիզմի, տարածաշրջանային զարգացման, բնապահպանության, աշխարհագրության և կայուն զարգացման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Էկոտուրիզմի զարգացումը Իրանի Գոլեստան նահանգում
    Online

    Medicine

    Клинико-эпидемиологическая характеристика детского туберкулеза в Армении

    Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում երեխաների շրջանում տուբերկուլյոզի կլինիկո-էպիդեմիոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով հիվանդության տարածվածության մակարդակը, սեռային և տարիքային խմբերի նկատմամբ ազդեցությունը, ինչպես նաև հիվանդության հարուցիչի, փոխանցման ուղիների և նախնական պաթոլոգիական գործոնների դերը։ Աշխատությունը վերլուծում է ախտանիշների դրսևորման առանձնահատկությունները, հիվանդության ընթացքը և հայտնաբերման միջոցները, ընդգրկելով ինչպես կլինիկական, այնպես էլ լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքները, ինչը հնարավորություն է տալիս կազմել հիվանդության ընթացքի և ծանրության տարբեր պրոֆիլներ։ Ներկայացվում են հիվանդության կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և բուժման ռազմավարությունները, ինչպես նաև պետական առողջապահական քաղաքականության և մանկական առողջության պահպանման ծրագրերի ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարևոր տեղեկատվական հիմք է հանդիսանում մանկական տուբերկուլյոզի վերահսկման, էպիդեմիոլոգիական մշտադիտարկման և առողջապահական միջոցառումների արդյունավետ պլանավորման համար՝ նպաստելով Հայաստանի երեխաների առողջության բարձրացմանն ու հիվանդության տարածման կանխարգելմանը։

    Updated: 2026-09-21
    Клинико-эпидемиологическая характеристика детского туберкулеза в Армении
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ Հայկական ՍՍՀ-ում : Մատենագիտական ցանկ

    Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակված նոր գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ՝ ընդգրկելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի, արվեստի տարբեր ճյուղերի և դրանց զարգացմանն առնչվող գիտական, մասնագիտական ու տեղեկատվական նյութեր։ Ցանկի հիմնական նպատակն է մեկտեղել և համակարգված ներկայացնել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ առկա հրատարակությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել համապատասխան գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները գիտական, ուսումնական կամ մասնագիտական աշխատանքի համար։ Նյութերը կարող են ընդգրկել հայ կերպարվեստին, քանդակագործությանը, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային ժառանգությանը, արվեստագետների գործունեությանը և մշակութային հաստատություններին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, կատալոգներ, ակնարկներ ու այլ հրատարակություններ։ Մատենագիտական ցանկը արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ արտացոլում է Հայկական ՍՍՀ-ի մշակութային և արվեստային կյանքի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում ձևավորված տեղեկատվական ու գիտական գրականությունը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ինչպես առանձին արվեստագետների և ստեղծագործությունների, այնպես էլ մշակութային գործընթացների մասին հրապարակումները։ Աշխատանքի կառուցվածքային և մատենագիտական մոտեցումը նպաստում է գրականության որոնման և օգտագործման դյուրացմանը՝ միաժամանակ ապահովելով թեմատիկ ուղղություններով աղբյուրների համախմբված ներկայացում։ Այն կարող է ծառայել որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք մշակութաբանների, արվեստաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, ուսանողների, դասախոսների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար։ Հավաքագրված նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրման ուղղությունների, հրատարակչական գործունեության և մասնագիտական հետաքրքրությունների մասին։ Ցանկը կարող է օգտագործվել նաև հետագա գիտական հետազոտությունների համար անհրաժեշտ մատենագիտական հիմք ստեղծելու, առանձին թեմաների վերաբերյալ աղբյուրների բացահայտման և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրականության համակարգված ուսումնասիրման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հանդես է գալիս որպես Հայկական ՍՍՀ-ի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության կողմնորոշիչ տեղեկատու՝ միավորելով տարբեր բնույթի հրատարակություններ և նպաստելով դրանց հասանելիությանն ու գիտական շրջանառությանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ Հայկական ՍՍՀ-ում : Մատենագիտական ցանկ