Генерация коллизионных магм на примере четвертичного вулканизма территории Армении и вулканическая опасность

Literature

«Կրացիէլլա» վերնագրով հրատարակությունը XIX դարի հայ տպագիր գրականության նմուշներից է։ Վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա այն կարելի է դասել գեղարվեստական գրականության շարքին, սակայն առանց լրացուցիչ տեղեկությունների հնարավոր չէ վստահորեն որոշել ստեղծագործության սկզբնաղբյուրը, հեղինակը կամ սյուժետային առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունն արտացոլում է Զմյուռնիայի հայ համայնքի գրական և տպագրական կյանքի զարգացումը, երբ հայերեն գրքերը կարևոր դեր էին կատարում ընթերցանության մշակույթի տարածման և գեղարվեստական ստեղծագործությունների շրջանառության գործում։ Այդ ժամանակաշրջանի հրատարակությունները նպաստում էին հայ ընթերցողների՝ տարբեր գրական ժանրերի և ստեղծագործական ձևերի հետ ծանոթացմանը, ինչպես նաև հայերեն գրավոր խոսքի ու գրական ճաշակի զարգացմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի արևմտահայ տպագիր ժառանգության, Զմյուռնիայի մշակութային միջավայրի և հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, մատենագետներին և պատմական հայերեն հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հին Հռոմի պատմության համառոտ և համակարգված ներկայացմանը՝ անդրադառնալով հռոմեական քաղաքակրթության ծագմանը, Հռոմի պետականության ձևավորմանը, քաղաքական ու հասարակական կառուցվածքի զարգացմանը, ռազմական նվաճումներին, մշակութային վերելքին և պատմական անկմանը։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հին աշխարհի ամենաազդեցիկ պետություններից մեկի պատմական ընթացքին՝ սկզբնական ավանդական ժամանակներից մինչև Հռոմեական կայսրության անկումն ու նրա քաղաքակրթական ժառանգության տարածումը։ Աշխատության պատմական շարադրանքի կարևոր սկզբնակետը Հռոմ քաղաքի հիմնադրման ավանդական պատմությունն է, որը կապված է Հռոմուլոսի և Հռեմոսի մասին առասպելի հետ։ Հռոմի վաղ շրջանի պատմության ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ճանաչելու թագավորական իշխանության ձևավորման, հռոմեական հասարակության կազմակերպման, կրոնական ավանդույթների և պետական կառավարման սկզբնական համակարգի առանձնահատկությունները։ Հետագա պատմական զարգացումը կապված է թագավորական կարգի վերացման և հանրապետական կառավարման հաստատման հետ, որի ընթացքում ձևավորվում են սենատի, ժողովրդական ժողովների, հյուպատոսների և պետական այլ մարմինների դերերն ու լիազորությունները։ Հռոմեական հանրապետության պատմության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հասարակական տարբեր խավերի միջև պայքարը, պատրիկների և պլեբեյների հարաբերությունները, իրավական համակարգի զարգացումը և քաղաքացիական իրավունքների ընդլայնումը։ Պետության հզորացմանը զուգընթաց Հռոմը սկսում է իրականացնել լայնածավալ ռազմական արշավանքներ՝ աստիճանաբար ընդլայնելով իր ազդեցությունը Ապենինյան թերակղզում և Միջերկրական ծովի ավազանում։ Պունիկյան պատերազմները, հատկապես Կարթագենի դեմ երկարատև պայքարը, վճռորոշ նշանակություն են ունենում Հռոմի՝ որպես միջերկրածովյան գերտերության հաստատման գործում։ Հետագա նվաճումները Հռոմին հնարավորություն են տալիս ընդլայնելու իր տարածքները, վերահսկողություն հաստատելու բազմաթիվ ժողովուրդների ու երկրամասերի նկատմամբ և ձևավորելու բազմազգ պետական համակարգ։ Աշխատության կարևոր թեմաներից է նաև հանրապետական կարգերի ճգնաժամը, որը պայմանավորված էր հասարակական անհավասարության խորացմամբ, քաղաքական հակամարտություններով, զորավարների ազդեցության աճով և իշխանության կենտրոնացման ձգտումներով։ Այս գործընթացների համատեքստում ներկայացվում են Մարիոսի, Սուլլայի, Պոմպեոսի, Կեսարի և այլ նշանավոր պատմական գործիչների գործունեությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական պատերազմները, որոնք հանգեցրին հանրապետական կառավարման թուլացմանն ու կայսերական իշխանության հաստատմանը։ Օգոստոս Օկտավիանոսի իշխանության հաստատմամբ սկսվում է Հռոմեական կայսրության պատմության նոր փուլը, որը բնութագրվում է կենտրոնացված պետական կառավարման ամրապնդմամբ, տարածքային ընդլայնմամբ, տնտեսական զարգացման և մշակութային ծաղկման գործընթացներով։ Կայսրության պատմության ուսումնասիրությունը ներառում է տարբեր կայսրերի կառավարման ժամանակաշրջանները, պետական վարչական համակարգի զարգացումը, հռոմեական բանակի դերը, իրավունքի կատարելագործումը և հռոմեական ազդեցության տարածումը Եվրոպայում, Ասիայում ու Աֆրիկայում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հռոմեական հասարակության առօրյա կյանքը՝ ընտանիքի, կրթության, քաղաքային մշակույթի, հասարակական հարաբերությունների, ստրկատիրական համակարգի և տնտեսական գործունեության առանձնահատկություններով։ Աշխատության պատմական ընդգրկման կարևոր բաղադրիչներից է հռոմեական կրոնի և դիցաբանության զարգացումը, ինչպես նաև քրիստոնեության առաջացումը, տարածումը և աստիճանական հաստատումը կայսրության տարածքում։ Քրիստոնեության պատմությունը Հռոմեական կայսրության համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ այն փոխեց ոչ միայն կրոնական կյանքը, այլև եվրոպական քաղաքակրթության հետագա զարգացման ուղղությունը։ Կայսրության ներքին ճգնաժամերը, տնտեսական դժվարությունները, քաղաքական անկայունությունը, սահմանային ճնշումները և բարբարոսական ցեղերի ներխուժումները հանգեցնում են նրա աստիճանական թուլացմանը։ Արևմտյան Հռոմեական կայսրության անկումը ներկայացվում է որպես անտիկ աշխարհի ավարտը և միջնադարյան պատմական իրողությունների ձևավորման կարևոր հանգրվան։ Միաժամանակ հռոմեական պետական, իրավական, վարչական և մշակութային ավանդույթները շարունակում են գոյատևել և ազդեցություն ունենալ հետագա դարերի եվրոպական հասարակությունների վրա։ Գրական և գիտամեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է պատմության համառոտ ուսումնական շարադրանքի ավանդույթին, որի նպատակն է պատմական իրադարձությունները ներկայացնել հաջորդական և փոխկապակցված ձևով՝ բացահայտելով քաղաքական որոշումների, հասարակական փոփոխությունների և ռազմական գործընթացների պատճառահետևանքային կապերը։ Հռոմեական պատմության ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու պետական կառավարման տարբեր ձևերը, հանրապետական և միապետական համակարգերի առանձնահատկությունները, իրավական մտածողության զարգացումը և կայսերական քաղաքականության ազդեցությունը ժողովուրդների ճակատագրերի վրա։ Պատմամշակութային առումով աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տասնիններորդ դարի հայ պատմագիտական և կրթական գրականության զարգացման համատեքստում։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել հայ ընթերցողին համաշխարհային պատմության, անտիկ մշակույթի և եվրոպական գիտական մտքի հետ հաղորդակից դարձնելու գործում։ Հին Հռոմի պատմության հայերեն ուսումնասիրությունը նպաստել է պատմական գիտելիքների տարածմանը և հայ կրթական միջավայրում համաշխարհային քաղաքակրթությունների պատմության նկատմամբ հետաքրքրության ընդլայնմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հռոմեական քաղաքակրթության, հին աշխարհի պատմության, պետական կառավարման համակարգերի, իրավունքի պատմության և եվրոպական մշակույթի ակունքների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, մանկավարժներին, ուսանողներին և անտիկ աշխարհի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու Հռոմի պատմական վերելքի, հզորացման, ճգնաժամերի և համաշխարհային քաղաքակրթության մեջ ունեցած նշանակության մասին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբաղվածության ձևավորման, կարգավորման և աշխատաշուկայի արդյունավետ գործունեության սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի փոխհարաբերությունն է, գործազրկության պատճառներն ու կառուցվածքը, բնակչության տնտեսական ակտիվությունը և պետական զբաղվածության քաղաքականության հիմնական մեխանիզմները։ Քննվում են տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների, ներդրումային ակտիվության, ձեռնարկատիրության զարգացման, աշխատավարձերի մակարդակի, կրթական համակարգի և մասնագիտական պատրաստվածության ազդեցությունները զբաղվածության հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատաշուկայում մասնագիտական հմտությունների առաջարկի և գործատուների պահանջարկի անհամապատասխանության խնդրին, քանի որ աշխատատեղերի առկայությունը միշտ չէ, որ ապահովում է համապատասխան որակավորում ունեցող աշխատուժի արդյունավետ ներգրավումը։ Ուսումնասիրվում են երիտասարդների, երկարաժամկետ գործազուրկների, աշխատանքային շուկա վերադարձող անձանց և զբաղվածության դժվարություններ ունեցող այլ խմբերի խնդիրները, ինչպես նաև նրանց տնտեսական ակտիվության բարձրացմանն ուղղված քաղաքականության ընդհանուր մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարածքային անհամաչափությունների վերլուծությունը՝ մայրաքաղաքի, քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի զբաղվածության հնարավորությունների տարբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ակտիվ զբաղվածության ծրագրերը, մասնագիտական ուսուցումն ու վերապատրաստումը, աշխատանքի որոնման և միջնորդության ծառայությունները, ինքնազբաղվածության ու փոքր ձեռնարկատիրության խթանման միջոցները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ոչ ֆորմալ զբաղվածությանը, աշխատանքային միգրացիային և դրանց ազդեցությանը պաշտոնական աշխատաշուկայի ցուցանիշների ու սոցիալական պաշտպանության համակարգի վրա։ Զբաղվածության կարգավորումը ներկայացվում է որպես համալիր գործընթաց, որը պահանջում է տնտեսական, կրթական, սոցիալական և տարածքային քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցված իրականացում։ Կարևորվում է նաև աշխատաշուկայի վերաբերյալ հավաստի վիճակագրական տեղեկատվության և կանխատեսումների դերը՝ աշխատուժի պահանջարկի փոփոխությունները գնահատելու և քաղաքական միջոցառումների արդյունավետությունը վերլուծելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է աշխատանքի տնտեսագիտության, սոցիալական քաղաքականության և աշխատաշուկայի կառավարման մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով կայուն ու արդյունավետ զբաղվածության ընդլայնման հիմնական խոչընդոտներն ու կարգավորման հնարավոր ուղղությունները։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ջորջ Գորդոն Բայրոնի ստեղծագործություններում հունա-հռոմեական և աստվածաշնչյան լեզվաշերտերի վերլուծությանը և դրանց հայերեն թարգմանության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով մշակութային միջտեքստայնության և թարգմանական վերարտադրության խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է Բայրոնի պոեզիայում և պոեմներում հանդիպող դասական անտիկ աղբյուրների՝ դիցաբանական պատկերների, պատմական ակնարկների և հռոմեական-հունական մշակութային կոդերի կիրառությունը, ինչպես նաև աստվածաշնչյան պատկերային համակարգի ազդեցությունը նրա գեղարվեստական լեզվի վրա։ Գրքում դիտարկվում է, թե ինչպես են այդ լեզվաշերտերը ձևավորում Բայրոնի ստեղծագործությունների գաղափարական և ոճական կառուցվածքը՝ ստեղծելով բազմաշերտ իմաստային դաշտ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն թարգմանությունների խնդիրներին՝ մշակութային համարժեքության, ոճական վերարտադրության և լեզվական ադապտացիայի տեսանկյունից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թարգմանչական ռազմավարությունները՝ բառացի և ազատ թարգմանություն, մեկնաբանական հավելումներ և միջմշակութային փոխանցման մեխանիզմներ։ Աշխատությունը ընդգծում է Բայրոնի ստեղծագործությունների ընկալման և վերարտադրության առանձնահատկությունները հայ գրական միջավայրում։ Այն օգտակար է գրականագետների, թարգմանիչների և համեմատական գրականության հետազոտողների համար։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է Իսրայելի իրավական համակարգի ձևավորման և զարգացման հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կրոնական ավանդույթների և սահմանադրական սկզբունքների փոխազդեցությանը։ Հեղինակը վերլուծում է երկրի իրավական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, իրավական նորմերի ձևավորման պատմական նախադրյալները, կրոնական իրավունքի ազդեցությունը պետական կառավարման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Իսրայելի սահմանադրական կարգի առանձնահատկությունները, հիմնական օրենքների դերը, պետական իշխանության մարմինների իրավասությունները, մարդու իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները և աշխարհիկ ու կրոնական իրավակարգերի փոխհարաբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հրեական իրավական ավանդույթի ազդեցությանը, կրոնական դատարանների գործունեությանը, ընտանեկան իրավունքի կարգավորմանը և ժամանակակից իրավական համակարգում ավանդույթի ու ժողովրդավարական արժեքների համադրման խնդիրներին։ Գիրքը ներկայացնում է համապարփակ իրավաքաղաքական վերլուծություն, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալ Իսրայելի իրավական համակարգի յուրահատկությունները և դրա զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատությունը նախատեսված է իրավաբանների, սահմանադրական իրավունքի մասնագետների, քաղաքական գիտնականների, պատմաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և իրավագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։