Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն, լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Обшественно-по (1980, թիվ 3)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։
Updated: 2026-08-21Economics
Բնակչության տեղաշարժը և ՀՀ տնտեսության զարգացման գործընթացը անցման ժամանակաշրջանում
Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում անցման ժամանակաշրջանում բնակչության տեղաշարժի և տնտեսական զարգացման միջև առկա փոխադարձ կապերի համակողմանի ուսումնասիրությունը։ Վերլուծվում են ներքին և արտաքին միգրացիոն գործընթացների հիմնական պատճառները, դրանց ազդեցությունը աշխատաշուկայի, զբաղվածության, ժողովրդագրական կառուցվածքի, մարդկային կապիտալի և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայական տնտեսության ձևավորման պայմաններում տեղի ունեցած կառուցվածքային փոփոխություններին, բնակչության տարածքային վերաբաշխմանը, գյուղական և քաղաքային բնակավայրերի զարգացման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև միգրացիայի ազդեցությանը տնտեսական աճի և տարածաշրջանային անհավասարությունների վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են վիճակագրական տվյալների, գիտական հետազոտությունների և վերլուծական գնահատականների հիման վրա ձևավորված եզրակացություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու անցումային շրջանի սոցիալ-տնտեսական մարտահրավերները և մշակելու բնակչության տեղաշարժի արդյունավետ կառավարման ու կայուն տնտեսական զարգացմանն ուղղված առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ժողովրդագիրների, սոցիոլոգների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միգրացիոն գործընթացներով, անցումային տնտեսությունների զարգացմամբ և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության հիմնախնդիրներով։
Updated: 2026-09-20History
Զաքարիա Ագուլեցին և իր ժամանակը
Այս աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է 17-րդ դարի նշանավոր հայ ճանապարհորդի և հիշատակագիրի՝ Զաքարիա Ագուլեցի կյանքին և գործունեությանը, ինչպես նաև նրա ապրած ժամանակաշրջանի պատմական միջավայրին։ Գրքում հեղինակը փորձում է վերականգնել այն դարաշրջանի ամբողջական պատկերը, երբ հայ հասարակությունը գտնվում էր պարսկական և օսմանյան ազդեցությունների խաչմերուկում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առևտրական ճանապարհներին, քաղաքների կյանքին, սոցիալ-տնտեսական պայմաններին և հայ վաճառականների գործունեությանը։ Զաքարիա Ագուլեցին հայտնի է իր ճանապարհորդական գրառումներով, որտեղ նա մանրամասն նկարագրում է տարբեր քաղաքներ, ժողովուրդներ, սովորույթներ և քաղաքական իրավիճակներ։ Աշխատության հեղինակ Աշոտ Հովհաննիսյանը վերլուծում է այդ հիշատակությունները՝ դրանք դիտարկելով որպես կարևոր պատմական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ժամանակի իրական կյանքը։ Գրքում ընդգծվում են հետևյալ հիմնական թեմաները․ Զաքարիա Ագուլեցու ճանապարհորդությունները և գրառումները 17-րդ դարի հայկական առևտրական սփյուռքը Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական վիճակը պարսկական տիրապետության շրջանում տարածաշրջանային քաղաքական և մշակութային կապերը հիշատակությունների պատմագիտական արժեքը Այս աշխատությունը համադրում է կենսագրական և պատմագիտական մոտեցումները՝ ներկայացնելով թե՛ հեղինակի կյանքը, թե՛ նրա ապրած դարաշրջանի լայն պատկերը։
Updated: 2026-09-19Environmental Science
Շրջակա միջավայրի մոնիտորինգ-լաբորատոր-գործնական պարապմունքների ուսումնական ձեռնարկ
Նվիրված է շրջակա միջավայրի մոնիտորինգի ժամանակակից մեթոդների և լաբորատոր աշխատանքների կազմակերպման ու իրականացման սկզբունքներին։ Գիրքը ներկայացնում է բնապահպանական մոնիտորինգի հիմնական ուղղությունները՝ օդի, ջրի, հողի և կենսաբանական միջավայրի աղտոտվածության գնահատում, ինչպես նաև դրանց որակական և քանակական ցուցանիշների չափման մեթոդները։ Հեղինակը մանրամասն նկարագրում է լաբորատոր սարքավորումների կիրառությունը, նմուշառման տեխնիկան, չափումների կատարման ընթացակարգերը և ստացված տվյալների վերլուծության ու մեկնաբանման սկզբունքները՝ ապահովելով գործնական աշխատանքի ամբողջական պատկերացում։ Աշխատությունում ընդգծվում է նաև էկոլոգիական տվյալների ճշգրտության, ստանդարտացման և մոնիտորինգային համակարգերի կարևորությունը շրջակա միջավայրի վիճակի գնահատման և վերահսկման գործընթացում։ Գիրքը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական վարժությունները՝ նպաստելով ուսանողների մասնագիտական հմտությունների զարգացմանը և հետազոտական կարողությունների ձևավորմանը։ Այն նախատեսված է էկոլոգիայի, բնապահպանության և հարակից բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր գործնական ուղեցույց շրջակա միջավայրի մոնիտորինգի ոլորտում։
Updated: 2026-09-17Mathematics
Mechanisms of the birth of quarkonium and high-energy hadrons in proton-proton and nucleus-nuclear collisions at the energies of the Large Hadron Collider
Գիրքը նվիրված է քվարկոնիումի և բարձր էներգիական հադրոնների ծննդի մեխանիզմների համակողմանի ուսումնասիրությանը պրոտոն–պրոտոն և միջուկ–միջուկ բախումների ընթացքում՝ Large Hadron Collider-ի էներգիաների տիրույթում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մասնիկների արտադրության հիմնարար գործընթացները քվանտային քրոմոդինամիկայի շրջանակներում, ներառյալ կարճ և երկար հեռավորության փոխազդեցությունների բաժանումը, գունային սինգլետ և օկտետ մեխանիզմները, ինչպես նաև հադրոնիզացիայի մոդելները։ Հեղինակը վերլուծում է քվարկոնիումի (օրինակ՝ J/ψ, Υ վիճակների) ձևավորման դինամիկան, դրանց ճնշումը և վերարտադրումը բարձր խտության քվարկ-գլյուոնային միջավայրում՝ ընդգծելով քվարկ-գլյուոնային պլազմայի դերը բախումների վերջնական վիճակներում։ Գրքում քննարկվում են նաև փորձարարական տվյալների համեմատությունը տեսական մոդելների հետ, Monte Carlo սիմուլյացիաների կիրառումը և բախումների բազմաչափ սպեկտրների վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր էներգիաների միջուկային ֆիզիկայի ժամանակակից խնդիրներին և մասնիկների արտադրության մեխանիզմների համապարփակ նկարագրությանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և փորձարարական բարձր էներգիական ֆիզիկայի մոտեցումները՝ առաջարկելով խորքային պատկերացում քվարկոնիումի և հադրոնների ծննդի գործընթացների վերաբերյալ LHC էներգիաներում։ Գիրքը նախատեսված է մասնիկների ֆիզիկոսների, տեսական ֆիզիկայի մասնագետների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր էներգիաների ֆիզիկայով հետաքրքրվող ուսանողների համար։
Updated: 2026-08-30Culture
Հայաստանի գրադարանային ասոցիացիայի «Հայկական գրադարան» պարբերականի դերը
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային ոլորտում մասնագիտական պարբերական մամուլի նշանակության և դրա ձևավորման ու զարգացման պատմական գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով «Հայկական գրադարան» պարբերականի գործունեությանը։ Հետազոտության հիմքում դրված է այն գաղափարը, որ մասնագիտական պարբերականը ոչ միայն տեղեկատվության տարածման միջոց է, այլև գրադարանային համայնքի մասնագիտական հաղորդակցության, փորձի փոխանակման, ոլորտային խնդիրների բարձրաձայնման և նոր գաղափարների տարածման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում է պարբերականի ձևավորման պատմական միջավայրը և դրա կապը Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացման հետ։ Հետազոտական նյութերում նշվում է, որ 1996-2008 թվականներին հրատարակված պարբերականը կարևոր հարթակ էր գրադարանային մասնագիտական ոլորտի աշխատակիցների համար և անդրադառնում էր գրքի ու գրադարանային գործի մասնագետների, գրադարանների, դասախոսների, մշակույթի գործիչների և ուսանողների գործունեությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարբերականի բովանդակությանը, թեմատիկ ուղղություններին և հրապարակումների բազմազանությանը։ Այն դիտարկվում է որպես մասնագիտական գիտելիքի պահպանման և փոխանցման միջոց, որի միջոցով հնարավոր է եղել ներկայացնել գրադարանային հաստատությունների ձեռքբերումները, ոլորտում առկա խնդիրները, մասնագիտական փորձը և նորարարական մոտեցումները։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև պարբերականի դերը գրադարանների հասարակական առաքելության արժևորման, գրադարանավարի մասնագիտության հեղինակության բարձրացման և ընթերցանության մշակույթի զարգացման գործում։ Այս առումով այն տեղավորվում է հայկական գրադարանային պարբերական մամուլի ավելի լայն ավանդույթի մեջ, որի նպատակներից են գրադարանային համակարգի խնդիրների լուսաբանումը, գրադարանների դերի ներկայացումը և միջազգային գրադարանագիտական փորձի տարածումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև պարբերականի՝ որպես պատմական աղբյուրի գնահատումը։ Հրապարակված հոդվածները, մասնագիտական նյութերը և տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս վերականգնելու տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային կյանքի տարբեր կողմերը, հետևելու մասնագիտական կառույցների գործունեությանը և հասկանալու ոլորտի առաջնահերթությունների փոփոխությունը։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է ցույց տալ, թե ինչպես են պարբերական հրատարակությունները նպաստել գրադարանային մասնագետների միջև կապերի ամրապնդմանը և մասնագիտական ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հետագա փուլում հայկական գրադարանային մասնագիտական մամուլի շարունակականությանը։ 2023 թվականից Հայաստանի գրադարանային ասոցիացիան հրատարակում է նոր գիտատեղեկատվական հանդես, որը ներառում է տեսության և պրակտիկայի, 21-րդ դարի գրադարանի, մշակութային ժառանգության, մարզային և համայնքային գրադարանների և այլ թեմատիկ ուղղություններ։ Այս շարունակականությունը ցույց է տալիս, որ մասնագիտական պարբերականը շարունակում է կարևոր դեր ունենալ գրադարանային ոլորտի գիտական և տեղեկատվական հաղորդակցության մեջ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի գրադարանային մամուլի պատմության, մասնագիտական հաղորդակցության և գրադարանագիտության զարգացման առանձնահատկությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետներին, պատմաբաններին, գրադարանների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։
Updated: 2026-09-04