Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1978, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտի նոր գրականության մասին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։
Updated: 2026-08-21
Chemistry
Պղնձի, նիկելի ու կոբալտի թթվածնավոր միացությունների վերականգնումն այրման ռեժիմում և փոշենման ու ձուլածո մետաղների ստացումը
Աշխատությունը նվիրված է պղնձի, նիկելի և կոբալտի թթվածնավոր միացությունների վերականգնման ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և այդ գործընթացների հիման վրա տարբեր կառուցվածքային վիճակով մետաղական նյութերի ստացման գիտական սկզբունքների բացահայտմանը։ Հետազոտության առանցքում բարձր ջերմաստիճանային ինքնատարածվող ռեակցիաների ընթացքում տեղի ունեցող օքսիդավերականգնման գործընթացներն են, որոնց ժամանակ սկզբնական միացությունների փոխազդեցությունն ուղեկցվում է ինտենսիվ ջերմազատմամբ և նոր ֆազերի առաջացմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռեակցիոն համակարգի ջերմադինամիկական և կինետիկական բնութագրերին, քանի որ դրանք պայմանավորում են փոխակերպումների ընթացքը, վերջնական արտադրանքի ֆազային կազմը և կառուցվածքային հատկությունները։ Քննվում են սկզբնական նյութերի բնույթի, բաղադրության և փոխհարաբերակցության ազդեցությունները վերականգնման ամբողջականության ու մետաղական ֆազի ձևավորման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այրման ալիքի տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ դրանք կապելով ռեակցիայի ջերմային հավասարակշռության, նյութափոխանակության և կառուցվածքագոյացման գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրվում են ստացված մետաղական նյութերի ֆազային և միկրոկառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև փոշենման և համախմբված մետաղական արտադրանքի ձևավորման պայմանների միջև տարբերությունները։ Փոշենման նյութերի դեպքում կարևորվում են մասնիկների կառուցվածքը, չափային բնութագրերը և համասեռությունը, մինչդեռ ձուլածո նյութերի ուսումնասիրության ժամանակ ուշադրություն է դարձվում մետաղական ֆազի ամբողջականությանը, կառուցվածքային միատարրությանը և հնարավոր մնացորդային բաղադրիչների առկայությանը։ Ֆիզիկաքիմիական վերլուծության մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս պարզել սկզբնական միացությունների փոխակերպման աստիճանը և ստացված արտադրանքի բաղադրությունը՝ կապ հաստատելով գործընթացի պայմանների ու վերջնական նյութի հատկությունների միջև։ Առանձին նշանակություն ունի տեխնոլոգիական և էներգետիկական տեսանկյունից գործընթացի գնահատումը, քանի որ ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային փոխակերպումները կարող են դիտարկվել որպես մետաղական նյութերի ստացման այլընտրանքային մոտեցումների գիտական հիմք։ Հետազոտությունը նպաստում է գունավոր մետաղների միացությունների վերականգնման մեխանիզմների, բարձր ջերմաստիճանային ռեակցիաների և մետաղական կառուցվածքի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մետալուրգիայի, նյութագիտության, անօրգանական քիմիայի և բարձր ջերմաստիճանային ինքնատարածվող սինթեզի ոլորտներում իրականացվող գիտական հետազոտությունների համար։
Updated: 2026-09-23
Technology
Разработка и исследование зданий из кирпичной кладки с содержании экраном для климатических условии Йеменской Республики
Աշխատությունը նվիրված է Եմենի Հանրապետության կլիմայական պայմաններին համապատասխան աղյուսե շարվածքով շենքերի նախագծման և հետազոտության հարցերին։ Մատենագիտական աղբյուրներում աշխատանքը ներկայացված է որպես տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության սեղմագիր, որը հրատարակվել է 1995 թվականին և ունի 20 էջ ծավալ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել աղյուսե պատերով շենքերի աշխատանքի առանձնահատկությունները շոգ կլիմայի պայմաններում և հիմնավորել արևապաշտպան էկրանի կիրառման հնարավորությունները՝ շենքի ներքին միկրոկլիման բարելավելու և արտաքին ջերմային ազդեցությունները նվազեցնելու համար։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է հատկացվել շենքի արտաքին պատերի ջերմատեխնիկական վարքին, արևային ճառագայթման ազդեցությանը, արտաքին օդի բարձր ջերմաստիճաններին և պատերի միջոցով ջերմության փոխանցման գործընթացներին։ Արևապաշտպան էկրանի կիրառումը դիտարկվում է որպես ճարտարապետական-կոնստրուկտիվ միջոց, որը կարող է սահմանափակել շենքի արտաքին մակերևույթների վրա արևային ճառագայթման անմիջական ազդեցությունը և դրանով նպաստել ներքին տարածքների ջերմային պայմանների բարելավմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել էկրանի տարբեր դիրքավորումներ, կառուցվածքային լուծումներ և դրանց ազդեցությունը շենքի ջերմային ռեժիմի վրա՝ հաշվի առնելով տվյալ տարածաշրջանի կլիմայական առանձնահատկությունները։ Եմենի շոգ կլիման պահանջում է շենքերի նախագծման ժամանակ հաշվի առնել ոչ միայն կրող կոնստրուկցիաների ամրությունն ու կայունությունը, այլև ջերմային հարմարավետության ապահովումը, արևային ճառագայթման նվազեցումը և բնական կլիմայական պայմանների արդյունավետ օգտագործումը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը գտնվում է շենքերի ֆիզիկայի, շինարարական ջերմատեխնիկայի և տարածաշրջանային ճարտարապետության հատման ոլորտում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև աղյուսե պատերի հաստության, նյութի ջերմային հատկությունների, շենքի կողմնորոշման, արտաքին պաշտպանիչ տարրերի և տարածական կազմակերպման ազդեցության գնահատում։ Կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ աշխատանքը դիտարկում է ոչ միայն առանձին պատի կամ կոնստրուկցիայի, այլ ամբողջ շենքի աշխատանքի խնդիրը՝ կլիմայական պայմանների և շինարարական լուծումների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մշակել ավելի արդյունավետ և տվյալ տարածաշրջանի պայմաններին հարմարեցված շինարարական լուծումներ՝ միաժամանակ հաշվի առնելով էներգիայի օգտագործման և ներքին հարմարավետության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական ինժեներներին, ճարտարապետներին, շենքերի ֆիզիկայի և ջերմատեխնիկայի մասնագետներին, նախագծողներին, կլիմայական պայմաններին հարմարեցված շինարարությամբ զբաղվող հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-22
Religion
Проэкт устава Армяно-григорианскаго церковно-приходскаго имени Ивана Лазарева училища, состоящаго при Армяно-григорианской церкви Воздвижения-Честнаго Животворящаго Креста в Москве
Աշխատությունը պատմական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Մոսկվայում գործող հայկական եկեղեցուն կից Իվան Լազարևի անվան եկեղեցական-ծխական ուսումնարանի կանոնադրության նախագիծը։ Փաստաթղթում արտացոլվում են ուսումնական հաստատության գործունեության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, նպատակներն ու խնդիրները, կառավարման կառուցվածքը, կրթական գործընթացի կազմակերպման կարգը և հաստատության ներքին գործունեությունը կարգավորող դրույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եկեղեցական համայնքի և կրթական հաստատության փոխհարաբերություններին, ուսումնարանի վարչական կառավարմանը, պատասխանատու անձանց իրավասություններին, սովորողների ընդունելության և ուսուցման պայմաններին, ինչպես նաև կրթական ու դաստիարակչական աշխատանքի կազմակերպմանը։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում Մոսկվայի հայ համայնքի կրթական և հասարակական կյանքի, ազգային կրթության պահպանման, եկեղեցու դերի և համայնքային ուսումնական հաստատությունների գործունեության մասին։ Այն նաև արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Ռուսաստանի հայկական համայնքների պատմության ուսումնասիրության համար՝ ցույց տալով, թե ինչ սկզբունքներով էին ձևավորվում և կառավարվում եկեղեցուն կից կրթական հաստատությունները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայագիտության, կրթության պատմության, եկեղեցագիտության և համայնքային կյանքի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին, ուսանողներին և ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-30
Technology
Ստատիկ կամայական ընտրությամբ հիշասարքերի արագագործության բարձրացման միջոցների մշակում
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ստատիկ կամայական ընտրությամբ հիշասարքերի (SRAM) արագագործության բարձրացման միջոցների մշակմանը՝ ընդգծելով միկրոէլեկտրոնիկայի և թվային սխեմաների նախագծման արդի մոտեցումները։ Դիտարկվում են SRAM հիշասարքերի աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ բիթային բջիջների կառուցվածքը, կարդալու և գրելու ռեժիմները, ինչպես նաև կայունության և արագության միջև առկա փոխզիջումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուշացման (latency) նվազեցման, էներգաարդյունավետության բարձրացման և ազդանշանային ամբողջականության պահպանման խնդիրներին բարձր հաճախականությունների պայմաններում։ Աշխատանքում վերլուծվում են արագագործության բարձրացման տարբեր մեթոդներ՝ ներառյալ բջջային տրանզիստորների օպտիմալ չափագրում, լարումային նվազեցման տեխնիկաների կիրառություն, նախալիցքավորման (precharge) և սենսորային ուժեղացուցիչների կատարելագործում, ինչպես նաև ճարտարապետական լուծումներ՝ բազմաբանկ հիշասարքեր և զուգահեռ մուտք/ելք համակարգեր։ Քննարկվում են նաև նոր տեխնոլոգիական նորմերի ազդեցությունը՝ նանոմաշտաբային տրանզիստորների արտահոսքի հոսանքներ, ջերմային շեղումներ և արտադրական տատանումներ, որոնք կարող են ազդել հիշասարքի կայուն աշխատանքի վրա։ Ընդգծվում է, որ SRAM արագագործության բարձրացումը կարևոր նշանակություն ունի բարձր արդյունավետության պրոցեսորների, գրաֆիկական համակարգերի և ներկառուցված սարքերի նախագծման մեջ՝ ապահովելով տվյալների արագ հասանելիություն և համակարգի ընդհանուր արտադրողականության աճ։
Updated: 2026-09-03
Medicine
Комплексное лечение трофических язв нижних конечностей при хронической венозной недостаточности с применением лазерного излучения
Գիտաբժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քրոնիկական երակային անբավարարության պայմաններում ստորին վերջույթների տրոֆիկ խոցերի համալիր բուժման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ լազերային ճառագայթման կիրառմամբ։ Դիտարկվում են երակային արյան շրջանառության խանգարումների հետևանքով հյուսվածքներում առաջացող փոփոխությունները, խոցային ախտահարումների ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց բուժման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լազերային ազդեցության ներառմանը համալիր բուժման ծրագրում և դրա կիրառման հնարավորություններին վերքային գործընթացի տարբեր փուլերում։ Քննարկվում են բուժման արդյունավետության գնահատման կլինիկական չափանիշները, վերքի վիճակի փոփոխությունները, հյուսվածքների վերականգնման ընթացքը և բուժման տևողության հետ կապված ցուցանիշները։ Վերլուծվում է լազերային մեթոդի համադրումը պահպանողական բուժման այլ միջոցների հետ՝ ընդհանուր բուժական արդյունքների բարելավման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիվանդների վիճակի վերահսկման, բուժման եղանակի ընտրության և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման նշանակությանը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են քրոնիկական երակային հիվանդությունների հետևանքով առաջացած դժվար բուժվող վերքային ախտահարումների բուժման մեթոդների կատարելագործման և համալիր թերապիայի արդյունավետ կազմակերպման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անոթային վիրաբույժների, վիրաբույժների, վերքաբուժության մասնագետների, ֆիզիոթերապևտների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-03