Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր
Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժինԱյլ առարկաներ
Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Հունիս, թիվ 6)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-08-23Մշակույթ
Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1991, Մարտ, թիվ 9)
Հրատարակությունը հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը համապատասխան ոլորտներում հրապարակված նոր նյութերի մասին համակարգված և արագ կողմնորոշիչ տեղեկատվության տրամադրումն է։ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվային շտեմարանում այն ներկայացված է որպես տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակություն, իսկ 1992 թվականի թողարկման նկարագրության մեջ նշվում է, որ այն կազմվել է Ա. Աբգարյանի, Մ. Մարտիրոսյանի և Ն. Մոսինյանի կողմից և ընդգրկում է հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ցանկ։ Հրատարակության բովանդակային նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում և համակարգում է տարբեր ժամանակներում ու տարբեր հրատարակչական աղբյուրներում լույս տեսած նյութերի մասին մատենագիտական տվյալները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հետևելու հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության նորություններին։ Նման տեղեկատուներում կարող են ընդգրկվել գրքեր, ժողովածուներ, հոդվածներ, կատալոգներ, գիտական և մշակութային հրատարակություններ, ինչպես նաև արվեստի ու մշակույթի տարբեր բնագավառներին վերաբերող այլ նյութեր։ Թեմատիկ ընդգրկումը կարող է ներառել հայ գրականությունը, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական արվեստը, մշակութային ժառանգությունը և հարակից գիտական ուղղությունները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը նյութերի մատենագիտական համակարգումն է․ աղբյուրները ներկայացվում են այնպիսի տվյալներով, որոնք հեշտացնում են անհրաժեշտ հրատարակության նույնականացումը, որոնումը և հետագա օգտագործումը գիտահետազոտական կամ կրթական աշխատանքում։ Այս առումով տեղեկատուն ոչ թե առանձին մշակութային թեմայի վերլուծական ուսումնասիրություն է, այլ տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի արժեքը հատկապես մեծ է մեծածավալ գրական հոսքում արագ կողմնորոշվելու համար։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործընթացի ժամանակագրական պատկերը վերականգնելու աղբյուր՝ հնարավորություն տալով հետևելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում որ թեմաների, հեղինակների, մշակութային երևույթների և արվեստի ճյուղերի վերաբերյալ ինչպիսի գրականություն է շրջանառվել։ Նման ընթացիկ մատենագիտական աշխատանքը կարևոր է նաև գրադարանային հավաքածուների համալրման, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման և հետազոտողների տեղեկատվական պահանջների ապահովման համար։ Հայաստանի ազգային գրադարանի համապատասխան հավաքածուներում նման հրապարակումները դասվում են տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակությունների շարքին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվական դաշտը համակարգող աղբյուր, որն օգտակար է ինչպես մասնագիտական հետազոտությունների սկզբնական փուլում գրականության որոնման, այնպես էլ արդեն առկա մատենագիտական տվյալների ճշգրտման և լրացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Թարմացվել է՝ 2026-08-26Ինֆորմատիկա
Метрологические основы проектирования автоматизированных систем учета и управления распределением жидких продуктов в резервуарах
Աշխատանքը նվիրված է տարողություններում պահվող հեղուկ արտադրանքների հաշվառման և բաշխման գործընթացների ավտոմատացված համակարգերի նախագծման չափագիտական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ձևավորել այն տեսական, մեթոդական և տեխնիկական մոտեցումները, որոնք ապահովում են հեղուկների քանակի չափման, հաշվառման, վերահսկման և կառավարման ճշգրտությունն ու հուսալիությունը ավտոմատացված համակարգերում։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, որ տարողություններում հեղուկ արտադրանքի փաստացի քանակի որոշումը պահանջում է մի շարք ֆիզիկական մեծությունների՝ մակարդակի, ծավալի, ջերմաստիճանի, ճնշման և անհրաժեշտության դեպքում այլ պարամետրերի ճշգրիտ չափում և դրանց փոխկապակցված հաշվարկ։ Աշխատանքում դիտարկվում են հեղուկ արտադրանքի հաշվառման համակարգերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, չափիչ միջոցների ընտրության սկզբունքները, չափումների արդյունքների մշակման մեթոդները և ավտոմատ կառավարման համակարգերի հետ դրանց ինտեգրման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չափման սխալների առաջացման աղբյուրներին։ Տարողություններում հեղուկի քանակի որոշման ժամանակ արդյունքի վրա կարող են ազդել տարողության երկրաչափական ձևն ու չափերը, հեղուկի ջերմաստիճանի փոփոխությունը, խտության փոփոխությունները, մակերևույթի տատանումները, չափիչ սարքերի տեխնիկական բնութագրերը և շրջակա միջավայրի պայմանները։ Այդ գործոնների հաշվառումը անհրաժեշտ է չափումների անորոշությունը նվազեցնելու և հաշվառման համակարգի metrological reliability-ը բարձրացնելու համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ հեղուկի մակարդակի չափման տարբեր մեթոդների և համապատասխան չափիչ սարքերի կիրառմանը։ Դրանց ընտրությունը կախված է պահվող արտադրանքի ֆիզիկական հատկություններից, տարողության կառուցվածքից, չափման պահանջվող ճշգրտությունից և շահագործման պայմաններից։ Ավտոմատացված համակարգում չափիչ սարքերից ստացվող տվյալները պետք է վերածվեն գործնական հաշվառման ցուցանիշների, ինչի համար անհրաժեշտ են համապատասխան մաթեմատիկական մոդելներ, տրամաչափման տվյալներ և հաշվարկային ալգորիթմներ։ Կարևոր ուղղություն է տարողության ծավալային բնութագրերի որոշումը և մակարդակ-ծավալ կախվածության ձևավորումը։ Իրական տարողությունները կարող են ունենալ երկրաչափական շեղումներ, ուստի միայն տեսական երկրաչափական բանաձևերի օգտագործումը միշտ չէ, որ ապահովում է անհրաժեշտ ճշգրտությունը։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարողությունների չափագիտական տրամաչափման, ծավալային գրադուավորման և ստացված տվյալների ավտոմատ համակարգերում կիրառման մեթոդները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հեղուկ արտադրանքի բաշխման գործընթացի ավտոմատ կառավարմանը։ Հաշվառման համակարգը պետք է ոչ միայն արձանագրի տարողության մեջ առկա արտադրանքի քանակը, այլև հնարավորություն տա վերահսկելու դրա ընդունումը, պահպանումը, տեղափոխումը և տարբեր ուղղություններով բաշխումը։ Այդ նպատակով չափիչ համակարգերը կարող են միացվել կառավարման սարքավորումներին, տվյալների հավաքագրման և մշակման հանգույցներին, ինչպես նաև օպերատորի տեղեկատվական միջերեսներին։ Հետազոտության մեջ կարևոր նշանակություն ունի չափագիտական ապահովման ամբողջական համակարգի ձևավորումը՝ ներառյալ չափիչ սարքերի ընտրությունը, տրամաչափումը, ստուգաչափումը, չափումների հետագծելիության ապահովումը և համակարգի պարբերական տեխնիկական վերահսկողությունը։ Հուսալի հաշվառման համար անհրաժեշտ է, որ չափումների արդյունքները լինեն համադրելի և վերարտադրելի, իսկ սխալների գնահատումն ու վերահսկումը կատարվեն սահմանված մեթոդաբանությամբ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև չափումների արդյունքների ավտոմատ մշակման ալգորիթմների մշակման խնդիրներ։ Այդ ալգորիթմները կարող են նախատեսել ջերմաստիճանային ուղղումներ, չափիչ սարքերի ցուցմունքների շտկումներ, տարբեր աղբյուրներից ստացվող տվյալների համադրում և հաշվառվող քանակի վերջնական որոշում։
Թարմացվել է՝ 2026-09-15Lեզվաբանություն
Ոճագիտության և խոսքի մշակույթի հարցերը Հր. Աճառյանի ուսումնասիրություններում
Աշխատությունը նվիրված է Հրաչյա Աճառյանի լեզվաբանական ժառանգության մեջ ոճագիտության և խոսքի մշակույթի խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա գիտական մոտեցումների նշանակությունը հայ լեզվաբանության զարգացման գործում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հայերենի բառապաշարի, քերականական կառուցվածքի, արտահայտչական հնարավորությունների և լեզվական տարբերակների վերաբերյալ Աճառյանի դիտարկումները՝ դրանք դիտարկելով ոճական նպատակահարմարության և գրական լեզվի մշակույթի տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական միավորների ընտրության, դրանց գործածության, իմաստային նրբերանգների և խոսքային միջավայրից կախված կիրառության հարցերին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են լեզվի պատմության, բարբառագիտության, բառագիտության և ստուգաբանության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները նպաստում խոսքի առանձնահատկությունների և լեզվական նորմերի ավելի խոր ընկալմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գրական լեզվի զարգացման, լեզվական ճշգրտության, արտահայտչականության, պարզության և նպատակահարմարության խնդիրներին, ինչպես նաև լեզվական տարբեր ձևերի գնահատմանը։ Ուսումնասիրության միջոցով կարող են բացահայտվել Աճառյանի այն գիտական սկզբունքները, որոնք առնչվում են լեզվի բնական զարգացման և գրական լեզվի մշակման փոխհարաբերությանը, լեզվական ժառանգության պահպանմանը և նոր լեզվական երևույթների գնահատմանը։ Աշխատանքը նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գիտնականի մոտեցումները հայերենի բառապաշարային հարստության, լեզվական փոխազդեցությունների և տարբեր ժամանակաշրջաններում լեզվի փոփոխությունների նկատմամբ։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել Աճառյանի աշխատություններում հանդիպող լեզվական փաստերի վերլուծությանը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպիսի նշանակություն ունեն դրանք ժամանակակից հայերենի ոճական համակարգի և խոսքի մշակույթի ուսումնասիրման համար։ Հետազոտությունը կարևոր է ոչ միայն Աճառյանի գիտական ժառանգության արժևորման, այլև հայոց լեզվի ոճական հնարավորությունների, լեզվական նորմերի և խոսքի մշակույթի պատմական զարգացման ավելի ամբողջական ըմբռնման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, ոճագետների, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և հայերեն խոսքի մշակույթի հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-15Մշակույթ
Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1974, թիվ 9)
Գիրքը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական ցանկ՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ամփոփել տվյալ ոլորտներում ստեղծված գրականությունը։ Այն ընդգրկում է արվեստի տարբեր բնագավառներին, մշակութային գործընթացներին, ստեղծագործական գործունեությանը և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանը վերաբերող հրատարակությունների մասին տեղեկություններ։ Աշխատությունը կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս ընթերցողներին, հետազոտողներին և մասնագետներին հետևելու մշակույթի ու արվեստի ոլորտում առկա նոր գիտական և ստեղծագործական աշխատանքներին։ Մատենագիտական ցանկը նպաստում է գրական աղբյուրների որոնման, ուսումնասիրման և օգտագործման արդյունավետությանը՝ ծառայելով որպես ուղեցույց գրադարանների, գիտական հաստատությունների և մշակութային կազմակերպությունների համար։ Այն արժեքավոր նյութ է արվեստագետների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ուսումնասիրությամբ։
Թարմացվել է՝ 2026-08-21Մանկավարժություն
ՄԱՆԿԱՎԱՐԺՈՒԹՅՈՒՆԸ ՈՐՊԵՍ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ
՝ Մանկավարժությունը որպես գիտություն ուսումնասիրում է մարդու զարգացման և կրթության գործընթացները, նրանց տեսական հիմքերը, կրթական մեթոդներն ու համակարգերը, ինչպես նաև դաստիարակչական միջավայրի կազմակերպումը։ Այն առարկա է ստեղծվել աստիճանականորեն՝ համադրելով հոգեբանության, սոցիոլոգիայի, փիլիսոփայության և գիտության այլ ճյուղերի հետազոտություններն ու փորձառությունը՝ մարդու ուսուցման և դաստիարակության արդյունավետ մեթոդների հայտնաբերման համար։ Մանկավարժությունը համարվում է համապարփակ գիտական ոլորտ, որն ուսումնասիրում է ուսուցման նպատակները, կանոնները, մեթոդները, կրթական միջավայրը, ուսուցիչ-ուսանող հարաբերությունները և կրթական արդյունքների գնահատումը։ Այն բացահայտում է ինչպես տարիքային, հոգեբանական և սոցիալական առանձնահատկությունները, այնպես էլ կրթական գործընթացներում անհատական մոտեցումների կիրառման անհրաժեշտությունը։ Մանկավարժական գիտությունը նաև զարգացնում է տեսական և փորձագիտական հիմքեր՝ արդյունավետ ուսուցման տեխնոլոգիաների, ծրագրերի և համակարգերի ստեղծման համար, նպաստելով կրթության որակի բարձրացմանը և հասարակության սոցիալական ու մշակութային զարգացմանը։ Այսպիսով, մանկավարժությունը որպես գիտություն ապահովում է գիտական մոտեցում և հիմնավորում կրթական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպման, ուսուցման և դաստիարակության համար՝ ձևավորելով ուսուցման մեթոդաբանության և կրթական քաղաքականության հիմքերը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-14