Գործք առաքելոց

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում 1960–1980-ական թվականներին դիզայնի՝ որպես ինքնուրույն գեղարվեստական և մասնագիտական ոլորտի ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա զարգացման վրա ազդած գեղարվեստակիրառական, մշակութային, հասարակական և պատմական նախադրյալները։ Հետազոտության հեղինակը Լիլիթ Ռաֆայելի Մելիքյանն է, իսկ աշխատանքը պաշտպանվել է 2014 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտում՝ «Կերպարվեստ, դեկորատիվ և կիրառական արվեստ, դիզայն» մասնագիտությամբ։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի կարևոր մի փուլ, երբ արդյունաբերության, քաղաքաշինության, կենցաղի, արտադրության և հասարակական միջավայրի փոփոխությունները նոր պահանջներ էին առաջադրում առարկայական և տեսողական միջավայրի կազմակերպման նկատմամբ։ Այս պայմաններում դիզայնը աստիճանաբար առանձնանում էր զուտ դեկորատիվ-կիրառական գործունեությունից և ձեռք էր բերում ավելի լայն գործառույթ՝ կապված մարդու առօրյա միջավայրի, արտադրանքի, հանրային տարածքների, գրաֆիկական հաղորդակցության և արդյունաբերական արտադրության գեղարվեստական կազմակերպման հետ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել դեկորատիվ և կիրառական արվեստի ավանդույթների ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ հայկական գեղարվեստական մշակույթում ձևավորված նյութերի, զարդանախշերի, գունային լուծումների, ձեռարվեստի և ազգային պատկերային մտածողության փորձը հիմք էր ստեղծում նոր մասնագիտական դիզայնի լեզվի ձևավորման համար։ Միաժամանակ հետազոտությունը դիտարկում է խորհրդային արդիականացման ազդեցությունը, որի պայմաններում զանգվածային արտադրության, նոր նյութերի և տեխնոլոգիաների տարածումը փոխում էր առարկաների և միջավայրերի գեղագիտական ընկալումը։ Դիզայնի զարգացման կարևոր նախադրյալներից էր նաև արդյունաբերական արտադրության ընդլայնումը, քանի որ արտադրանքի զանգվածային թողարկումը պահանջում էր ոչ միայն տեխնիկական, այլև ձևագեղագիտական լուծումներ՝ հաշվի առնելով օգտագործողի հարմարավետությունը, արտադրանքի արտաքին տեսքը, նյութի հատկությունները և արտադրական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև կենցաղային առարկաների, կահույքի, արտադրանքի ձևավորման, ցուցադրական միջավայրերի, փաթեթավորման, գրաֆիկական նյութերի և այլ կիրառական ոլորտների գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես էին ազգային գեղարվեստական ավանդույթները համադրվում ժամանակակից ձևաստեղծման սկզբունքների հետ։ Այս համադրությունը հնարավորություն էր տալիս ստեղծելու նոր գեղարվեստական լեզու, որը միաժամանակ արձագանքում էր ժամանակակից տեխնիկական և սոցիալական պահանջներին և պահպանում էր հայկական մշակութային ինքնատիպության որոշակի դրսևորումներ։ Հասարակական նախադրյալների ուսումնասիրությունը ևս առանցքային նշանակություն ունի, քանի որ դիզայնի զարգացումը պայմանավորված էր ոչ միայն արվեստի ներքին գործընթացներով, այլև հասարակության կենսակերպի, սպառման մշակույթի, քաղաքային միջավայրի և առօրյա պահանջների փոփոխությամբ։ Երևանում և Հայաստանի մյուս քաղաքներում նոր բնակելի ու հասարակական տարածքների, արտադրական ձեռնարկությունների և մշակութային հաստատությունների զարգացումը ձևավորում էր նոր միջավայր, որի կազմակերպման մեջ աստիճանաբար մեծանում էր դիզայներական մտածողության նշանակությունը։ Ժամանակաշրջանի ճարտարապետական և քաղաքաշինական զարգացումները նույնպես կարևոր համատեքստ են, քանի որ ինտերիերի, կահավորման, ցուցանակների, գրաֆիկական ձևավորման և հանրային միջավայրի տարրերը փոխկապակցված էին կառուցված տարածքի ընդհանուր գեղագիտական կերպարի հետ։ Հետազոտության գիտական արժեքը կայանում է նրանում, որ այն դիզայնի ձևավորումը դիտարկում է բազմակողմանի՝ արվեստագիտական գործընթացները կապելով սոցիալական, տնտեսական, տեխնոլոգիական և մշակութային փոփոխությունների հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչու հենց այդ ժամանակաշրջանում ձևավորվեցին դիզայնի զարգացման համար անհրաժեշտ պայմաններ և ինչպես փոխվեց հասարակության վերաբերմունքը առարկայական միջավայրի գեղագիտական ու գործառական կազմակերպման նկատմամբ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայկական դիզայնի պատմության վերականգնման տեսանկյունից, քանի որ 1960–1980-ական թվականների փորձը հետագայում դարձավ անկախ Հայաստանի դիզայնի զարգացման նախադրյալներից մեկը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հետաքրքրել արվեստաբաններին, դիզայներներին, ճարտարապետներին, մշակույթի պատմաբաններին և խորհրդահայ արվեստի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բացահայտում է Հայաստանում դիզայնի ձևավորման պատմական ընթացքը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են հայկական դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ժառանգությունը, խորհրդային արդյունաբերական ու քաղաքային արդիականացումը, հասարակական կյանքի փոփոխությունները և նոր գեղարվեստական պահանջները փոխազդելով նպաստել ժամանակակից դիզայներական մտածողության կայացմանը

Economics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ինտերնետային կայքերի դերին բիզնեսի զարգացման գործընթացում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով, և փորձում է տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներով գնահատել դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների արդյունավետության, վաճառքների աճի և շուկայի ընդլայնման վրա։ Թվային հարթակները դիտարկվում են որպես տեղեկատվական և կոմունիկացիոն ենթակառուցվածք, որը նվազեցնում է գործարքային ծախսերը, ընդլայնում է հաճախորդների հասանելիությունը և բարձրացնում է բիզնեսի մրցունակությունը ինչպես տեղական, այնպես էլ միջազգային շուկաներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կիրառվում են տնտեսաչափական մոդելներ, ինչպիսիք են ռեգրեսիոն վերլուծությունը և կորելյացիոն գնահատումները, որոնք թույլ են տալիս չափել կայքերի առկայության, դրանց այցելությունների ծավալի, օգտագործողի ներգրավվածության և եկամուտների միջև կապը։

History

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի 60–80-ական թվականներին Ալեքսանդրապոլի հասարակական և քաղաքական կյանքի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով քաղաքի զարգացման առանձնահատկությունները, բնակչության սոցիալական կազմը, քաղաքական գործընթացները և հասարակական հարաբերությունների ձևավորման ընթացքը։ Հեղինակը վերլուծում է տարածաշրջանում տեղի ունեցած վարչական, տնտեսական և մշակութային փոփոխությունների ազդեցությունը քաղաքային կյանքի վրա՝ առանձնացնելով տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեությունը, հասարակական կազմակերպությունների ձևավորումը, կրթական և մշակութային հաստատությունների դերը, ինչպես նաև բնակչության մասնակցությունը քաղաքական և հասարակական գործընթացներին։ Աշխատությունում լուսաբանվում են տարբեր սոցիալական խմբերի փոխհարաբերությունները, ազգային և կրոնական համայնքների գործունեությունը, քաղաքի տնտեսական զարգացման միտումները և դրանց ազդեցությունը հասարակական կյանքի ակտիվացման վրա։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է արխիվային նյութերի, պատմական փաստաթղթերի և ժամանակաշրջանի մամուլի տվյալների վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս վերականգնել Ալեքսանդրապոլի հասարակական-քաղաքական միջավայրի ամբողջական պատկերը։ Գիրքը հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել պատմաբանների, հասարակագետների, տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև հայ ժողովրդի նոր շրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Այս թեման վերաբերում է ոչ սպիտակուցային նոր ամինաթթուների և պեպտիդների մետաբոլիկ ակտիվության ուսումնասիրությանը, որի շրջանակում վերլուծվում են այն կենսաքիմիական ուղիները, որոնց միջոցով այդ միացությունները ներգրավվում են օրգանիզմի նյութափոխանակության գործընթացներում։ Ոչ սպիտակուցային ամինաթթուները, ի տարբերություն ստանդարտ սպիտակուցային կառուցվածքային միավորների, կարող են ունենալ կարգավորիչ, ազդանշանային կամ նույնիսկ պաշտպանիչ դերեր բջջային մակարդակում՝ ազդելով ֆերմենտային ակտիվության, գենի արտահայտության և մետաբոլիկ հավասարակշռության վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են դրանց սինթեզի և քայքայման ուղիները, փոխազդեցությունը ֆերմենտների հետ, ինչպես նաև կենսաբանական թիրախների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Պեպտիդների դեպքում կարևոր է նաև դրանց կառուցվածք-ֆունկցիա կապի վերլուծությունը, որը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես են ամինաթթվային հաջորդականությունները որոշում կենսաբանական ակտիվությունը։ Այս ուղղությունը մեծ նշանակություն ունի դեղագործական քիմիայի, նոր կենսաակտիվ նյութերի մշակման և մետաբոլիկ հիվանդությունների ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս բացահայտել նոր թերապևտիկ միացություններ և կարգավորիչ մեխանիզմներ։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է պորտլանդցեմենտի քիմիական ակտիվացման համար հատուկ ընդարձակող հավելանյութերի մշակմանը և դրանց ազդեցության ուսումնասիրմանը ցեմենտային համակարգերի հատկությունների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ցեմենտի հիդրատացման գործընթացի կառավարման և դրա արդյունքում ստացվող նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի բարելավման խնդիրն է։ Ընդարձակող հավելանյութերի կիրառումը դիտարկվում է որպես ցեմենտային նյութերի ծավալային փոփոխությունները վերահսկելու և կարծրացման ընթացքում հնարավոր անցանկալի կծկումը նվազեցնելու միջոց։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հատուկ հավելանյութերի քիմիական բաղադրությունը, դրանց փոխազդեցությունը պորտլանդցեմենտի բաղադրիչների հետ և հիդրատացման ընթացքում առաջացող գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն քիմիական ռեակցիաներին, որոնց արդյունքում կարող են ձևավորվել ընդարձակվող հիդրատային միացություններ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ցեմենտաքարի կառուցվածքի ձևավորման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հավելանյութերի օպտիմալ բաղադրության և դեղաչափի որոշումը՝ հաշվի առնելով ցեմենտի տեսակը, ջուր-ցեմենտ հարաբերակցությունը, կարծրացման պայմանները և նախատեսվող կիրառման ոլորտը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել խառնուրդների ամրությունը, ծավալային կայունությունը, ջրապահպանությունը, կարծրացման ժամանակը և այլ տեխնոլոգիական ու ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հավելանյութերի և ցեմենտի համատեղելիությանը, քանի որ քիմիական ակտիվացման արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն հավելանյութի ակտիվությամբ, այլև ամբողջ ցեմենտային համակարգում ընթացող գործընթացների փոխազդեցությամբ։ Աշխատությունը կարող է ներառել փորձարարական հետազոտություններ, որոնց միջոցով համեմատվում են տարբեր բաղադրություններ և որոշվում դրանց ազդեցությունը ցեմենտային նյութի կառուցվածքի ու շահագործական հատկությունների վրա։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել ցեմենտային կապակցանյութերի արդյունավետության բարձրացման, հատուկ նշանակության շինանյութերի մշակման և բետոնային ու շաղախային համակարգերի տեխնոլոգիական բնութագրերի բարելավման համար։ Նման հավելանյութերի ճիշտ ընտրությունը կարող է նպաստել կծկումային դեֆորմացիաների նվազեցմանը, ծավալային կայունության բարձրացմանը և նյութի ծառայության ընթացքում ճաքերի առաջացման ռիսկի սահմանափակմանը։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը հատկապես կարևոր է այն շինարարական համակարգերի համար, որտեղ պահանջվում են բարձր ամրություն, կայունություն և երկարաժամկետ շահագործման հուսալիություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինանյութերի տեխնոլոգներին, ցեմենտի և բետոնի մասնագետներին, նյութագետներին, քիմիկոսներին, շինարարական արդյունաբերության հետազոտողներին, ինժեներներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Տնտեսագիտական և ապահովագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ավտոտրանսպորտային միջոցների ապահովագրության միջազգային փորձի ուսումնասիրմանը և դրա կիրառման հիմնախնդիրներին Հայաստանի Հանրապետությունում։ Քննության են առնվում տարբեր երկրներում ձևավորված ավտոապահովագրության կազմակերպման սկզբունքները, ապահովագրական ծառայությունների կառուցվածքը, ռիսկերի գնահատման և ապահովագրավճարների ձևավորման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային փորձի այն տարրերին, որոնք կարող են կիրառելի լինել Հայաստանի ապահովագրական շուկայի պայմաններում՝ հաշվի առնելով դրա ինստիտուցիոնալ և տնտեսական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են ապահովագրական ընկերությունների, ապահովադիրների և այլ շահագրգիռ կողմերի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև վնասների գնահատման ու հատուցման մեխանիզմների արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են ոլորտի կարգավորման, մրցակցության զարգացման, ապահովագրական ռիսկերի կառավարման և ծառայությունների որակի կատարելագործման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու միջազգային մոտեցումների տեղայնացման հնարավորությունները և բացահայտելու ավտոապահովագրության համակարգի զարգացման հիմնական ուղղությունները Հայաստանում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ապահովագրության, ֆինանսների, ռիսկերի կառավարման և ապահովագրական շուկայի կարգավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։