Գրադարանային գործի պատմությունը Սովետական Հայաստանում : Փաստաթղթերի և նյութերի ժողովածու։ Հատոր երկրորդ։ 1941-1960

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է պրոցեսորային ինտեգրալ սխեմաների էներգասպառման նվազեցման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը՝ ժամանակակից միկրոէլեկտրոնիկայի և ցածր էներգասպառմամբ հաշվողական համակարգերի նախագծման համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել պրոցեսորային սխեմաներում էներգիայի սպառման ձևավորման մեխանիզմները, բացահայտել դրա վրա ազդող հիմնական գործոնները և մշակել այնպիսի նախագծային լուծումներ, որոնք հնարավորություն կտան նվազեցնել էներգիայի ծախսը՝ պահպանելով համակարգի պահանջվող արտադրողականությունն ու հուսալիությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ինտեգրալ սխեմաների դինամիկ և ստատիկ էներգասպառման բաղադրիչները, դրանց կախվածությունը աշխատանքի հաճախականությունից, մատակարարման լարումից, տրանզիստորների քանակից, բեռնվածությունից և տեխնոլոգիական պարամետրերից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգաարդյունավետ նախագծման այն մեթոդներին, որոնք կիրառելի են պրոցեսորային հանգույցների և դրանց առանձին ֆունկցիոնալ բլոկների մակարդակներում։ Կարող են ուսումնասիրվել ժամացույցային ազդանշանի անջատման, չօգտագործվող բլոկների ժամանակավոր անջատման, լարման և հաճախականության կառավարման, տվյալների փոխանցումների օպտիմալացման և տրամաբանական կառուցվածքի կատարելագործման մեթոդները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է էներգասպառման նվազեցման և հաշվարկային արագագործության միջև փոխզիջման ուսումնասիրությունը, քանի որ չափազանց մեծ էներգախնայողությունը կարող է անդրադառնալ պրոցեսորի արտադրողականության և արձագանքման ժամանակի վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել մոդելավորման և սիմուլյացիայի մեթոդներ՝ տարբեր ճարտարապետական և տեխնոլոգիական լուծումների էներգետիկ բնութագրերը համեմատելու համար։ Ուսումնասիրվում են նաև պրոցեսորային սխեմաների առանձին բաղադրիչների՝ թվաբանական-տրամաբանական միավորների, գրանցիչների, հիշողության հանգույցների, կառավարման բլոկների և տվյալների հաղորդակցման ուղիների էներգասպառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նախագծման վաղ փուլերում էներգետիկ ցուցանիշների գնահատումը, քանի որ այդ փուլում հնարավոր է ավելի արդյունավետ կերպով հայտնաբերել էներգիայի ավելորդ ծախսի աղբյուրները և կատարել համապատասխան կառուցվածքային փոփոխություններ։ Աշխատությունը կարող է ներառել մշակված լուծումների փորձարարական կամ մոդելային հետազոտություն, դրանց արդյունավետության քանակական գնահատում և ստացված արդյունքների համեմատություն այլ մոտեցումների հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այնպիսի մեթոդների մշակմանը, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել էներգասպառումը ոչ միայն առանձին տրամաբանական տարրերի, այլև ամբողջ պրոցեսորային համակարգի մակարդակում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ցածր էներգասպառմամբ պրոցեսորների և ներկառուցված հաշվողական համակարգերի նախագծման կատարելագործմանը, հատկապես շարժական, ինքնավար և սահմանափակ էներգետիկ ռեսուրսներով սարքերի համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի և էլեկտրոնիկայի մասնագետների, ինտեգրալ սխեմաների նախագծողների, համակարգչային ճարտարապետների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ճնշումային ջրային համակարգերի շահագործման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մի շարք ինժեներական և կազմակերպատեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն համակարգերի աշխատանքի կատարելագործումն է, որոնցում ջրի տեղափոխումն ու բաշխումն իրականացվում է ճնշման պայմաններում, և որոնց արդյունավետությունը մեծապես կախված է հիդրավլիկական ռեժիմից, պոմպային սարքավորումների աշխատանքից, խողովակաշարերի վիճակից և էներգիայի ծախսերից։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է հատկապես Հայաստանի պայմաններով, որտեղ լեռնային ռելիեֆի պատճառով գյուղատնտեսական տարածքների զգալի մասի ոռոգումն առանց ճնշումային համակարգերի դժվար կամ անհնար է իրականացնել։ Արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը կապված է նաև էներգետիկ ծախսերի նվազեցման, ջրային ռեսուրսների խնայող օգտագործման և ոռոգման համակարգերի տեխնիկական վիճակի բարելավման հետ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ճնշումային համակարգերի հիդրավլիկական աշխատանքի առանձնահատկությունները, ջրի կորուստների նվազեցման հնարավորությունները, պոմպային կայանների և խողովակաշարերի աշխատանքի օպտիմալացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի տարբեր տարրերի փոխկապակցվածությանը, քանի որ ջրի պահանջվող ճնշման և ծախսի ապահովումը պետք է համադրվի էներգիայի ռացիոնալ օգտագործման և շահագործման ծախսերի նվազեցման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից կարող է լինել ջրօգտագործման ռեժիմների կատարելագործումը, ջրի բաշխման արդյունավետության բարձրացումը և համակարգի առանձին հատվածներում առաջացող հիդրավլիկական կորուստների գնահատումը։ Քննարկվում են նաև շահագործման ընթացքում առաջացող տեխնիկական խնդիրները, սարքավորումների մաշվածությունը, համակարգերի հուսալիության ապահովումը և դրանց արդիականացման անհրաժեշտությունը։ Ճնշումային ջրային համակարգերի արդյունավետ շահագործման համար կարևոր նշանակություն ունի մշտադիտարկումը և չափման տվյալների կիրառումը, քանի որ ջրաերկրաբանական ու հիդրավլիկական պարամետրերի պարբերական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս առավել հիմնավորված գնահատել համակարգի աշխատանքը և ժամանակին հայտնաբերել փոփոխությունները։ Աշխատության առանձնահատուկ արժեքը կարող է պայմանավորված լինել ջրօգտագործման արդյունավետության և շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրների համատեղ դիտարկմամբ։ Ջրային ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը կարող է հանգեցնել ինչպես տնտեսական կորուստների, այնպես էլ ջրային համակարգերի վրա լրացուցիչ ճնշման, ուստի համակարգերի շահագործման կատարելագործումը կարևոր է նաև ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ճնշումային ոռոգման և այլ ջրատնտեսական համակարգերի նախագծման, վերակառուցման և շահագործման ընթացքում՝ նպաստելով էներգետիկ և ջրային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, շահագործման ծախսերի նվազեցմանը և համակարգերի հուսալիության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոտեխնիկներին, ջրատնտեսական համակարգերի նախագծողներին և շահագործողներին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, գյուղատնտեսական ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Journalism

Նյութը ներկայացնում է վառելիքի պահեստում տեղի ունեցած հզոր պայթյունի մասին լուր, որի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է առնվազն 20-ի։ Հաղորդագրության կենտրոնում աղետի զարգացումն է, մարդկային կորուստների չափը և պայթյունի հետևանքով ստեղծված արտակարգ իրավիճակը։ Նման դեպքերի լուսաբանման ժամանակ սովորաբար ներկայացվում են պայթյունի ենթադրյալ կամ հաստատված պատճառները, դեպքի վայրում իրականացվող փրկարարական և որոնողական աշխատանքները, տուժածների տեղափոխումը բուժհաստատություններ և տարածքի անվտանգության ապահովման ուղղությամբ ձեռնարկվող միջոցառումները։ Նյութը կարևորում է նաև այն հանգամանքը, որ վառելիքի պահեստներում տեղի ունեցող պայթյունները կարող են արագ վերածվել լայնածավալ հրդեհների՝ վտանգելով ինչպես աշխատակիցների, այնպես էլ հարակից բնակավայրերի բնակիչների կյանքը և առաջացնելով զգալի նյութական վնաս։ Լրատվական հաղորդագրության բնույթին համապատասխան՝ ուշադրություն է դարձվում զոհերի և վիրավորների թվի վերաբերյալ պաշտոնական տվյալներին, իշխանությունների հայտարարություններին և դեպքի հետաքննության ընթացքին։ Նման իրադարձությունների մասին տեղեկատվությունը կարող է հետագայում լրացվել նոր տվյալներով, քանի որ առաջին ժամերին զոհերի և տուժածների թվերը հաճախ նախնական են լինում։ Նյութը, հետևաբար, արտացոլում է խոշոր տեխնածին վթարի մարդկային և հասարակական հետևանքները՝ միաժամանակ ընդգծելով վառելիքի պահպանման, արդյունաբերական անվտանգության և արտակարգ իրավիճակների կառավարման կարևորությունը։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների ինքնագնահատման կարողության ձևավորման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երեխայի անձնային զարգացման և կրթական գործընթացի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ինքնագնահատման էությունը, կառուցվածքը, զարգացման առանձնահատկությունները և դրա նշանակությունը կրտսեր դպրոցականների ինքնագիտակցության, ինքնավստահության ու ուսումնական գործունեության արդյունավետության ձևավորման գործում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ուսուցչի դերը, կրթական միջավայրի ազդեցությունը, գնահատման մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են երեխայի կողմից սեփական հնարավորությունների, հաջողությունների և դժվարությունների օբյեկտիվ ընկալմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ինքնագնահատման կարողության զարգացման մեթոդներ և գործնական մոտեցումներ՝ ներառելով համագործակցային ուսուցման, ինքնավերլուծության, հետադարձ կապի և խրախուսման արդյունավետ ձևեր։ Հետազոտությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ ճիշտ ձևավորված ինքնագնահատումը նպաստում է ոչ միայն ուսումնական առաջադիմությանը, այլև երեխայի սոցիալական հարմարվողականությանը, պատասխանատվության զգացմանը և ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու կարողությանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տարրական դպրոցի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, հոգեբանների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են երեխայի անձնային զարգացման և կրթական գործընթացի կատարելագործման հարցերով։

History

Ժողովածուն նվիրված է Վան քաղաքի պատմությանը, պատմամշակութային նշանակությանը և հայկական քաղաքակրթական ժառանգության մեջ նրա ունեցած դերին։ Վանը Հայկական լեռնաշխարհի պատմական կարևոր կենտրոններից է, որի անցյալը կապված է տարածաշրջանի քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և մշակութային կյանքի տարբեր փուլերի հետ։ Քաղաքի և նրա շրջակայքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հին ժամանակներից մինչև նորագույն շրջանն ընկած պատմական գործընթացներին, բնակչության կյանքին, քաղաքային միջավայրի ձևավորմանը, ճարտարապետական հուշարձաններին և մշակութային ավանդույթներին։ Գիտաժողովի նյութերը համախմբում են Վանի պատմությանն ու ժառանգությանը վերաբերող գիտական քննարկումներ՝ ընդգծելով քաղաքի հիշատակությունների, պատմական աղբյուրների, հնագիտական տվյալների և մշակութային արժեքների ուսումնասիրության կարևորությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի Վանի դերի դիտարկումը հայկական պատմական հիշողության և ինքնության ձևավորման համատեքստում, ինչպես նաև քաղաքի պատմության ուսումնասիրությունը Հայկական լեռնաշխարհի և հարակից տարածաշրջանների ընդհանուր պատմության շրջանակում։ Ժողովածուն կարող է նպաստել պատմական իրադարձությունների, բնակավայրերի զարգացման, մշակութային փոխազդեցությունների և պատմական ժառանգության պահպանման խնդիրների ավելի խորքային ընկալմանը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայագետների, պատմաբանների, հնագետների, մշակութաբանների, պատմական աշխարհագրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և Վանի ու Արևմտյան Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Այս գիտամեթոդական աշխատությունը նվիրված է խորացված ուսուցմամբ դպրոցների 10–11-րդ դասարանների աշակերտների մոտ անգլալեզու պարբերական մամուլի տեքստերում հեղինակի մտքի արտահայտչական միջոցների ընկալման և մեկնաբանման հմտությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են ընթերցանության ուսուցման ժամանակակից մեթոդական մոտեցումները, վերլուծվում են լեզվական և ոճական արտահայտչամիջոցների դերը հաղորդակցական իմաստի փոխանցման գործում, ինչպես նաև առաջարկվում են արդյունավետ ուսուցման ռազմավարություններ՝ ուղղված քննադատական մտածողության, վերլուծական կարողությունների և տեքստի խորքային ընկալման զարգացմանը։ Հեղինակը քննարկում է հրապարակախոսական տեքստերի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, փոխաբերությունների, համեմատությունների, հռետորական հնարքների, գնահատողական բառապաշարի և այլ արտահայտչամիջոցների կիրառությունը՝ ներկայացնելով գործնական վարժություններ, առաջադրանքներ և գնահատման մեթոդներ։ Գիրքը նախատեսված է անգլերեն լեզվի ուսուցիչների, մեթոդիստների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև լեզվի դասավանդման նորարարական մեթոդներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։