Գրիգոր Զոհրապ Արձակ

Philosophy

Այս նյութը առաջարկում է ուսումնական ուղեցույց՝ կենտրոնացած անհատի և խմբի ինքնության, ազգային ու մշակութային ինքնագիտակցության հարցերի շուրջ։ Այն նախատեսված է ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են վերլուծել ինքնության հասկացության դրսևորումները ժամանակակից հասարակությունում։ Հիմնական թեմաները․ Ինքնության և ինքնագիտակցության հասկացությունը Ազգային, մշակութային և անձնական ինքնություն Ներքին արժեքներ և արտաքին ազդեցություններ Սոցիալական միջավայրի դերը ինքնության ձևավորման մեջ Ժամանակակից մարտահրավերներ և ինքնության պահպանման ռազմավարություններ Գործնական հատվածը․ Վերլուծական առաջադրանքներ Դեպքերի ուսումնասիրություն Թեմատիկ քննարկումներ Ինքնուրույն աշխատանքների հուշումներ Առանձնահատկությունները․ Կրթական և կիրառական ուղղվածություն Զարգացնում է քննադատական և վերլուծական մտածողությունը Խրախուսում է ակտիվ ներգրավվածություն և գաղափարների արտահայտում Հարմար է բուհական ուսուցման և հետազոտական աշխատանքի համար

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, ուսանողների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային գրականությամբ և տարբեր լեզուներով հրատարակված ժամանակակից աշխատություններով։ Ցանկում ընդգրկված են անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման արդի միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նաև նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը՝ ապահովելով բազմալեզու գրականության հասանելիություն լայն ընթերցողական շրջանակների համար։

Medicine

Բրոնխիալ ասթման երեխաների մոտ հանդիսանում է շնչառական համակարգի քրոնիկական հիվանդություն, որի հիմնական առանձնահատկությունն է բրոնխների հիպերռեակտիվությունը և կրկնվող շնչահեղձության նոպաները, որոնք առաջանում են տարբեր արտաքին (ալերգեններ՝ փոշի, ծաղկափոշի, սննդային կամ դեղորայքային նյութեր, վիրուսներ) և ներքին (գենետիկ նախատրամադրվածություն, իմունային համակարգի առանձնահատկություններ, շնչուղիների վարակներ) գործոնների ազդեցությամբ, ինչի արդյունքում զարգանում է բրոնխների սպազմ, լորձաթաղանթի այտուց և խորխի ավելացում՝ դժվարացնելով օդի անցումը և առաջացնելով արտաշնչական շնչահեղձություն։ Երեխաների շրջանում այս հիվանդությունը առանձնապես հաճախ է հանդիպում, հատկապես քաղաքային բնակավայրերում, ինչպիսիք են Երևանը, ինչը պայմանավորված է նաև օդի աղտոտվածությամբ, կենցաղային ալերգենների բարձր կոնցենտրացիայով և վարակային գործոնների հաճախակի ազդեցությամբ։ Հիվանդության կլինիկական պատկերը սովորաբար սկսվում է վաղ տարիքում՝ 1-7 տարեկանների շրջանում, երբ նկատվում են ալերգիկ ռինիտի նշաններ, նոպայաձև հազ կամ շնչառության թեթև դժվարացում, իսկ նոպայի ժամանակ երեխայի մոտ զարգանում է արտահայտված արտաշնչական հևոց, սուլող շնչառություն, երկար արտաշնչում, հաճախ նաև վախի զգացում, անհանգստություն և մարմնի հարկադիր դիրք, իսկ ծանր դեպքերում կարող է առաջանալ ցիանոզ, թթվածնային քաղց և շնչառական անբավարարություն։ Հիվանդության ընթացքը կարող է լինել տարբեր՝ թեթև, միջին կամ ծանր, և ժամանակի ընթացքում որոշ երեխաների մոտ նվազում է, իսկ մյուսների մոտ պահպանվում կամ սրվում է, հատկապես եթե չկանխարգելվեն ալերգենների հետ շփումները կամ չիրականացվի համապատասխան բուժում, որը ներառում է ինչպես նոպայի արագ դադարեցում բրոնխալայնիչ միջոցներով, այնպես էլ երկարաժամկետ վերահսկող բուժում՝ բորբոքման նվազեցման և նոր նոպաների կանխման նպատակով։ Բացի այդ, երեխաների մոտ հաճախ նկատվում է բազմապատճառային սենսիբիլիզացիա, այսինքն՝ միաժամանակ մի քանի ալերգենների նկատմամբ գերզգայնություն, ինչը բարդացնում է հիվանդության կառավարումը և պահանջում է անհատական մոտեցում յուրաքանչյուր երեխայի դեպքում, ներառյալ ալերգենի հայտնաբերումն ու հնարավորինս դրա բացառումը, ինչպես նաև պարբերական բժշկական հսկողություն մանկաբույժի և թոքաբանի կողմից։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է փոխադարձ ձգողական ազդեցության տակ գտնվող ներդրված գրավիտացվող սկավառակների ոչ գծային դինամիկայի առանձին խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են այն բարդ դինամիկ գործընթացները, որոնք առաջանում են, երբ աստղագիտական կամ ֆիզիկական համակարգում մի քանի սկավառակաձև զանգվածային կառուցվածքներ փոխազդում են սեփական գրավիտացիոն դաշտերի միջոցով։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նման համակարգերի հավասարակշռության և կայունության պայմանները, զանգվածի և անկյունային իմպուլսի բաշխումը, սկավառակների փոխադարձ գրավիտացիոն ազդեցությունը և ժամանակի ընթացքում համակարգի կառուցվածքային փոփոխությունները։ «Ոչ գծային» մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այնպիսի ռեժիմներ, որոնց դեպքում համակարգի վարքը չի կարող ամբողջությամբ նկարագրվել պարզ գծային մոտարկումներով, և առաջանում են բարդ փոխազդեցություններ, անկայունություններ, տատանումներ կամ կառուցվածքային վերադասավորումներ։ Աշխատության մեջ կարող են կիրառվել տեսական մեխանիկայի, հիդրոդինամիկայի, գրավիտացիոն դաշտերի տեսության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ՝ համակարգի դինամիկ վարքը նկարագրող հավասարումների ստացման և դրանց լուծումների վերլուծության համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև կայունության տարբեր տեսակների ուսումնասիրությունը, քանի որ նույնիսկ սկզբնական շրջանում հավասարակշռված համակարգը որոշ պայմաններում կարող է անցնել անկայուն վիճակի և ենթարկվել էական կառուցվածքային փոփոխությունների։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է աստղաֆիզիկայում, հատկապես գալակտիկական և աստղագիտական սկավառակների, բազմաբաղադրիչ գրավիտացիոն համակարգերի և դրանց երկարաժամկետ էվոլյուցիայի հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել աստղաֆիզիկոսներին, տեսական ֆիզիկոսներին, մաթեմատիկական ֆիզիկայի մասնագետներին, դինամիկ համակարգերի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն ընթերցողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են գրավիտացիոն համակարգերում ոչ գծային երևույթների առաջացման պատճառները, դրանց կայունությունն ու ժամանակային զարգացումը և փորձում են մաթեմատիկական մոդելների միջոցով բացահայտել բարդ աստղաֆիզիկական համակարգերի վարքի օրինաչափությունները։

Linguistics

Նյութը նվիրված է ժամանակի ընկալման, մտավոր ներկայացման և լեզվական արտահայտության հոգելեզվաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Թեմայի հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակը մարդու գիտակցության մեջ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես օբյեկտիվ իրականության չափելի բնութագիր, այլև որպես բարդ ճանաչողական հասկացություն, որը ձևավորվում, կազմակերպվում և արտահայտվում է լեզվի միջոցով։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է այն գործընթացները, որոնց շնորհիվ մարդը ընկալում է անցյալը, ներկան և ապագան, դասավորում իրադարձությունները ժամանակային հաջորդականությամբ և այդ հարաբերությունները փոխանցում խոսքի մեջ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվական ժամանակի և մարդու կողմից իրական ժամանակի ընկալման փոխհարաբերությունը, քանի որ տարբեր լեզվական միջոցներ կարող են արտահայտել ոչ միայն գործողության կատարման պահը, այլև խոսողի վերաբերմունքը իրադարձության ժամանակային հեռավորության, տևողության, ավարտվածության կամ սպասվող լինելու նկատմամբ։ Հոգելեզվաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ժամանակային հասկացությունների ձևավորման մեջ հիշողության, ուշադրության, կանխատեսման և փորձի դերը։ Անցյալի մասին խոսելիս մարդը հիմնվում է հիշողության մեջ պահպանված իրադարձությունների վրա, մինչդեռ ապագայի վերաբերյալ լեզվական արտահայտությունները հաճախ կապված են կանխատեսման, ակնկալիքի և երևակայական մոդելավորման գործընթացների հետ։ Ներկան, իր հերթին, կարող է ընկալվել որպես փոփոխվող սահմանային փուլ, որը մշտապես վերածվում է անցյալի։ Նյութը կարող է անդրադառնալ ժամանակի արտահայտման բառային և քերականական միջոցներին, մասնավորապես ժամանակային մակբայներին, բայաձևերին, ժամանակային կապերին, տևողություն և հաջորդականություն արտահայտող կառույցներին։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում փոխաբերական լեզուն, որի միջոցով վերացական ժամանակային հասկացությունները հաճախ ներկայացվում են տարածական, շարժման կամ առարկայական պատկերների միջոցով։ Այդպիսի լեզվական կառուցվածքները ցույց են տալիս, որ մարդու ժամանակային մտածողությունը սերտորեն կապված է ավելի լայն ճանաչողական մեխանիզմների հետ։ Կարևոր է նաև համատեքստի և խոսողի դիրքի ազդեցությունը ժամանակային իմաստների մեկնաբանության վրա, քանի որ նույն լեզվական ձևը տարբեր իրավիճակներում կարող է առաջացնել տարբեր ժամանակային ընկալումներ։ Հոգելեզվաբանական ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև ժամանակային տեղեկատվության մշակման արագության, հիշողության մեջ դրա պահպանման և խոսքի ընկալման ընթացքում ժամանակային հարաբերությունների ճանաչման խնդիրները։ Այս ամենը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են լեզվական համակարգը և ճանաչողական գործընթացները փոխազդում ժամանակային փորձի կառուցման և արտահայտման ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ, թեման ժամանակը դիտարկում է որպես լեզվական և հոգեբանական բարդ կատեգորիա՝ ուսումնասիրելով դրա ընկալման, մտավոր կազմակերպման և խոսքային արտահայտության փոխկապակցված մեխանիզմները և բացահայտելով լեզվի դերը մարդու ժամանակային աշխարհի ձևավորման ու մեկնաբանության մեջ։

Psychology

Տաղանդներն ու հանճարները մարդկային կարողությունների զարգացման բարձր աստիճաններ են, որոնք արտահայտվում են ստեղծագործական, ինտելեկտուալ կամ մասնագիտական բացառիկ ունակություններով։ Տաղանդը սովորաբար դիտարկվում է որպես բնածին կամ վաղ տարիքում դրսևորվող առանձնահատուկ ունակությունների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս մարդուն արագ և բարձր մակարդակով յուրացնել որոշակի գործունեության ոլորտ՝ լինի դա արվեստ, գիտություն, սպորտ կամ տեխնիկա։ Տաղանդավոր մարդիկ աչքի են ընկնում արագ մտածողությամբ, ստեղծագործ մոտեցմամբ և սովորելու բարձր կարողությամբ, սակայն նրանց հաջողությունը մեծապես կախված է նաև միջավայրից, կրթությունից և զարգացման հնարավորություններից։ Հանճարը մարդկային կարողությունների ամենաբարձր մակարդակն է, որը բնութագրվում է ոչ միայն արտակարգ ինտելեկտով, այլև նոր գաղափարների ստեղծմամբ, գիտության կամ արվեստի զարգացման վրա հեղափոխական ազդեցությամբ։ Հանճարները հաճախ ձևավորում են նոր ուղղություններ, տեսություններ կամ ստեղծագործական դպրոցներ, որոնք փոխում են մարդկության մտածողությունը և զարգացումը։ Տաղանդի և հանճարի միջև հիմնական տարբերությունն այն է, որ տաղանդը կարող է դրսևորվել որոշակի ոլորտում բարձր արդյունավետությամբ, մինչդեռ հանճարը ստեղծում է նոր արժեքներ և փոխում գոյություն ունեցող համակարգերը։ Այս երևույթների ձևավորման վրա ազդում են ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական գործոնները։ Ժառանգականությունը կարող է ապահովել որոշակի նախադրյալներ, սակայն միջավայրը, կրթությունը, մշակույթը և անձի աշխատանքային փորձը վճռորոշ դեր ունեն դրանց զարգացման մեջ։ Մարդու հետաքրքրասիրությունը, համառությունը և ստեղծագործ մտածողությունը նույնպես կարևոր են տաղանդի և հանճարի զարգացման համար։ Պատմության ընթացքում բազմաթիվ տաղանդավոր և հանճարեղ անհատներ զգալի ներդրում են ունեցել մարդկային քաղաքակրթության զարգացման մեջ՝ գիտության, արվեստի, գրականության և տեխնոլոգիայի ոլորտներում։ Ժամանակակից հոգեբանությունը ուսումնասիրում է տաղանդի և հանճարի ձևավորման մեխանիզմները՝ փորձելով բացահայտել այն պայմանները, որոնք նպաստում են բացառիկ ունակությունների զարգացմանը։ Այս ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ վաղ հայտնաբերումը և նպատակային զարգացումը կարող են զգալիորեն բարձրացնել մարդու կարողությունների մակարդակը։ Այսպիսով, տաղանդներն ու հանճարները մարդկային ներուժի բարձրագույն դրսևորումներ են, որոնք կարևոր դեր ունեն հասարակության առաջընթացի, մշակույթի զարգացման և գիտական նորարարությունների ստեղծման գործում։