Գրունտների տատանումների քանակական պարամետրերի համեմատական գնահատում ուժեղ երկրաշարժերի ժամանակ

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում միջֆրազային մակարդակը գերազանցող անուղղակի խոսքի կառուցվածքային և իմաստային կազմակերպման առանձնահատկությունների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են անուղղակի խոսքի ձևավորման սկզբունքները, դրա շարահյուսական կառուցվածքը, իմաստային ամբողջականությունը և տեքստային կապակցվածության ապահովման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մի քանի նախադասություններից կազմված խոսքային հատվածներում ուրիշի խոսքի փոխանցման եղանակներին, հեղինակային և վերարտադրվող խոսքի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև հաղորդվող տեղեկատվության իմաստային կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրվում են ժամանակաձևերի համաձայնեցման, դերանվանական և ժամանակային ցուցիչների փոփոխության, շարահյուսական կապերի և խոսքային միավորների հաջորդականության առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում անուղղակի խոսքի տեքստակազմական գործառույթներին, խոսքային համատեքստի ազդեցությանը, տեղեկատվության տրամաբանական զարգացմանը և հաղորդակցական նպատակների արտահայտման միջոցներին։ Կարևորվում են անգլերենի քերականական համակարգի, տեքստի կառուցվածքի և իմաստային հարաբերությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև անուղղակի խոսքի դերը գեղարվեստական, հրապարակախոսական և այլ բնույթի տեքստերում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, բանասերների, տեքստի լեզվաբանության հետազոտողների, թարգմանիչների, օտար լեզուների դասախոսների և ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս տեղեկատու բնույթի հրատարակությունը («Հրատարակությունները Հայաստանի Հանրապետությունում 2016 թվականին») ներկայացնում է 2016 թվականի ընթացքում Հայաստանում լույս տեսած գրքերի, պարբերականների և գիտական-մշակութային հրատարակությունների համակարգված մատենագիտական պատկերը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ազգային գրադարանային ֆոնդի ամբողջական հաշվառում և տեղեկատվական հասանելիություն։ Այն ներառում է տարբեր ոլորտների հրատարակություններ՝ գիտական ուսումնասիրություններ, ուսումնական ձեռնարկներ, գեղարվեստական գրականություն, հասարակական-քաղաքական վերլուծություններ, ինչպես նաև պարբերական մամուլի թողարկումներ, որոնք արտացոլում են տվյալ տարվա գիտական և մշակութային կյանքի ակտիվությունը։ Նյութում առանձնացվում են հրատարակիչ կազմակերպությունները, տպագրության վայրերը, հեղինակները և թեմատիկ ուղղությունները, ինչը թույլ է տալիս պատկերացում կազմել երկրի մտավոր և տեղեկատվական դաշտի զարգացման միտումների մասին։ Այսպիսի մատենագիտական ցանկերը կարևոր դեր ունեն գրադարանագիտության, տեղեկատվական համակարգերի և գիտական հետազոտությունների համար՝ նպաստելով ազգային գրքային ժառանգության պահպանմանն ու համակարգմանը, ինչպես նաև գիտական շրջանառության մեջ տվյալների հասանելիության բարձրացմանը։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է հալոգենակրիլային և դիհալոգենպրոպիոնային թթուների՝ ֆոսֆորային նուկլեոֆիլների հետ փոխազդեցության քիմիական օրինաչափությունների, ռեակցիոն մեխանիզմների և ստացվող միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հալոգենպարունակող օրգանական թթուների քիմիական հատկությունները, դրանց ռեակցիոն կենտրոնների ակտիվությունը և ֆոսֆոր պարունակող նուկլեոֆիլային ռեագենտների մասնակցությամբ ընթացող փոխակերպումների հնարավոր ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նուկլեոֆիլային տեղակալման և միացման ռեակցիաներին, ելանյութերի կառուցվածքի ազդեցությանը ռեակցիաների ընթացքի վրա, ինչպես նաև տարբեր ռեակցիոն պայմաններում առաջացող միացությունների կազմի և հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Դիտարկվում են հալոգենի ատոմների դիրքի, ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցության և ֆոսֆորային ռեագենտների բնույթի նշանակությունը քիմիական փոխակերպումների ընտրողականության համար։ Անդրադարձ է կատարվում ֆոսֆորօրգանական միացությունների սինթեզի հնարավորություններին, ռեակցիաների ընթացքի վերահսկման և ստացված նյութերի կառուցվածքի հաստատման ֆիզիկաքիմիական մեթոդներին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի օրգանական սինթեզի մեթոդների զարգացման, հալոգենպարունակող միացությունների ռեակցիոն ունակության ուսումնասիրության և ֆոսֆորօրգանական քիմիայի տեսական պատկերացումների ընդլայնման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիկոսների, ֆոսֆորօրգանական միացությունների հետազոտողների, քիմիական տեխնոլոգիաների մասնագետների, գիտաշխատողների և քիմիական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Pedagogy

Այս աշխատանքը նվիրված է կերպարվեստի պարապմունքների դերին որպես դպրոցականների ստեղծագործական կարողությունների ձևավորման արդյունավետ միջոցի՝ դիտարկելով արվեստի կրթությունը որպես անձի մտավոր, հուզական և ստեղծագործ զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են նկարչությունը, կոմպոզիցիան, գունային մտածողությունը և տարբեր արվեստագիտական վարժությունները նպաստում երեխաների երևակայության զարգացմանը, ինքնարտահայտման հմտությունների ձևավորմանը և գեղագիտական ճաշակի կատարելագործմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկավարժական մեթոդներին, որոնք խթանում են ստեղծագործական մտածողությունը՝ ներառյալ ազատ թեմատիկ աշխատանքները, փորձարարական տեխնիկաները, ինտեգրված ուսուցումը և անհատական մոտեցումը յուրաքանչյուր աշակերտի նկատմամբ։ Քննարկվում է նաև կերպարվեստի ազդեցությունը դպրոցականների ճանաչողական գործընթացների վրա՝ ընդգծելով ուշադրության կենտրոնացման, դիտողականության և քննադատական մտածողության զարգացման կարևորությունը։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ կերպարվեստի պարապմունքները ոչ միայն զարգացնում են գեղարվեստական հմտություններ, այլև ձևավորում են ստեղծագործ, նախաձեռնող և ինքնուրույն մտածող անհատներ, ինչը կարևոր է ժամանակակից կրթական համակարգում:

Medicine

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գյուղաբնակ բնակչության շրջանում զարկերակային գերճնշման առաջացման և զարգացման ռիսկի գործոնների ուսումնասիրմանը՝ առողջության առաջնային պահպանման համակարգում իրականացվող բուժկանխարգելիչ համալիր միջոցառումների արդյունավետության գնահատման համատեքստում։ Ներկայացվում են սրտանոթային հիվանդությունների տարածվածության վրա ազդող կենսաբանական, սոցիալ-տնտեսական, վարքագծային և շրջակա միջավայրի գործոնների վերլուծությունները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը բնակչության առողջական վիճակի հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են վաղ հայտնաբերման, ռիսկերի գնահատման, կանխարգելման և բուժման կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները՝ առաջնային առողջապահական ծառայությունների շրջանակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղական համայնքներում բժշկական օգնության հասանելիության, առողջ ապրելակերպի խթանման, բնակչության իրազեկվածության բարձրացման, պարբերական զննությունների կազմակերպման և անհատական ու համայնքային կանխարգելիչ ծրագրերի ներդրման կարևորությանը։ Ներկայացվում են նաև կլինիկական և համաճարակաբանական հետազոտությունների արդյունքները, բուժկանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետության գնահատականները և առողջապահական քաղաքականության կատարելագործմանն ուղղված առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ընտանեկան բժիշկների, սրտաբանների, հանրային առողջապահության մասնագետների, համաճարակաբանների, առողջապահության կազմակերպիչների, բժշկական բուհերի դասախոսների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են զարկերակային գերճնշման կանխարգելման, վաղ ախտորոշման և գյուղական բնակչության առողջության պահպանման ժամանակակից ռազմավարություններով։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերենից ռուսերեն կատարվող թարգմանություններում լեզվաոճական օրինաչափ համապատասխանությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով երկու լեզուների կառուցվածքային, իմաստային և ոճական առանձնահատկությունների փոխհարաբերությունը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն լեզվական միջոցները, որոնց օգնությամբ սկզբնաղբյուրի իմաստային բովանդակությունը, արտահայտչականությունը և ոճական երանգները հնարավոր է փոխանցել թարգմանվող լեզվով՝ հաշվի առնելով հայերենի և ռուսերենի համակարգային տարբերությունները։ Վերլուծվում են բառապաշարային համապատասխանությունները, բառերի իմաստային ծավալի տարբերությունները, դարձվածային միավորների, փոխաբերությունների, համեմատությունների և այլ արտահայտչամիջոցների փոխանցման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ բառացի համապատասխանությունը չի ապահովում սկզբնական միավորի լիարժեք իմաստային կամ ոճական վերարտադրությունը և անհրաժեշտ է կիրառել թարգմանական տարբեր փոխակերպումներ։ Քննության են առնվում նաև քերականական համապատասխանությունները՝ նախադասությունների կառուցվածքի, բառերի դասավորության, բայական ձևերի, ժամանակային հարաբերությունների և շարահյուսական կառույցների փոխանցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տեքստի գործառական ոճի պահպանմանը, քանի որ գեղարվեստական, հրապարակախոսական, գիտական և այլ բնույթի նյութերի թարգմանությունը պահանջում է տարբեր լեզվական միջոցների ընտրություն։ Ուսումնասիրվում է նաև հեղինակի անհատական ոճի, խոսքային առանձնահատկությունների, հուզական և գնահատողական երանգների հնարավորինս համարժեք վերարտադրումը։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են հայերեն և ռուսերեն տեքստերում պարբերաբար հանդիպող համապատասխանություններն ու տարբերությունները, որոնց հիման վրա հնարավոր է առանձնացնել որոշակի թարգմանական օրինաչափություններ։ Անդրադարձ է կատարվում համարժեքության և համապատասխանության խնդիրներին, թարգմանչի լեզվական ընտրությանը և այն գործոններին, որոնք կարող են պայմանավորել սկզբնական կառուցվածքի փոփոխությունը՝ առանց հիմնական հաղորդակցական նպատակի կորստի։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ-ռուսական թարգմանական կապերի ուսումնասիրության, թարգմանության տեսության զարգացման և գործնական թարգմանության մեթոդների կատարելագործման համար՝ նպաստելով երկու լեզուների ոճական ու կառուցվածքային հնարավորությունների առավել խորքային ճանաչմանը։