Գյուղատնտեսական ֆիտոպաթոլոգիայի պրակտիկում

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ճնշումային ջրային համակարգերի շահագործման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մի շարք ինժեներական և կազմակերպատեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն համակարգերի աշխատանքի կատարելագործումն է, որոնցում ջրի տեղափոխումն ու բաշխումն իրականացվում է ճնշման պայմաններում, և որոնց արդյունավետությունը մեծապես կախված է հիդրավլիկական ռեժիմից, պոմպային սարքավորումների աշխատանքից, խողովակաշարերի վիճակից և էներգիայի ծախսերից։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է հատկապես Հայաստանի պայմաններով, որտեղ լեռնային ռելիեֆի պատճառով գյուղատնտեսական տարածքների զգալի մասի ոռոգումն առանց ճնշումային համակարգերի դժվար կամ անհնար է իրականացնել։ Արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը կապված է նաև էներգետիկ ծախսերի նվազեցման, ջրային ռեսուրսների խնայող օգտագործման և ոռոգման համակարգերի տեխնիկական վիճակի բարելավման հետ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ճնշումային համակարգերի հիդրավլիկական աշխատանքի առանձնահատկությունները, ջրի կորուստների նվազեցման հնարավորությունները, պոմպային կայանների և խողովակաշարերի աշխատանքի օպտիմալացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի տարբեր տարրերի փոխկապակցվածությանը, քանի որ ջրի պահանջվող ճնշման և ծախսի ապահովումը պետք է համադրվի էներգիայի ռացիոնալ օգտագործման և շահագործման ծախսերի նվազեցման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից կարող է լինել ջրօգտագործման ռեժիմների կատարելագործումը, ջրի բաշխման արդյունավետության բարձրացումը և համակարգի առանձին հատվածներում առաջացող հիդրավլիկական կորուստների գնահատումը։ Քննարկվում են նաև շահագործման ընթացքում առաջացող տեխնիկական խնդիրները, սարքավորումների մաշվածությունը, համակարգերի հուսալիության ապահովումը և դրանց արդիականացման անհրաժեշտությունը։ Ճնշումային ջրային համակարգերի արդյունավետ շահագործման համար կարևոր նշանակություն ունի մշտադիտարկումը և չափման տվյալների կիրառումը, քանի որ ջրաերկրաբանական ու հիդրավլիկական պարամետրերի պարբերական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս առավել հիմնավորված գնահատել համակարգի աշխատանքը և ժամանակին հայտնաբերել փոփոխությունները։ Աշխատության առանձնահատուկ արժեքը կարող է պայմանավորված լինել ջրօգտագործման արդյունավետության և շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրների համատեղ դիտարկմամբ։ Ջրային ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը կարող է հանգեցնել ինչպես տնտեսական կորուստների, այնպես էլ ջրային համակարգերի վրա լրացուցիչ ճնշման, ուստի համակարգերի շահագործման կատարելագործումը կարևոր է նաև ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ճնշումային ոռոգման և այլ ջրատնտեսական համակարգերի նախագծման, վերակառուցման և շահագործման ընթացքում՝ նպաստելով էներգետիկ և ջրային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, շահագործման ծախսերի նվազեցմանը և համակարգերի հուսալիության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոտեխնիկներին, ջրատնտեսական համակարգերի նախագծողներին և շահագործողներին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, գյուղատնտեսական ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող նախադպրոցական տարիքի երեխաների համատեղ կրթության և դաստիարակության կազմակերպման մանկավարժական մոդելի ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի կրթական միջավայրի ձևավորումն է, որտեղ տարբեր կրթական կարիքներ ունեցող երեխաները կարող են մասնակցել ընդհանուր ուսումնական, խաղային, հաղորդակցական և սոցիալական գործունեությանը՝ ստանալով իրենց անհատական հնարավորություններին համապատասխան աջակցություն։ Քննվում են նախադպրոցական կրթության կազմակերպման մանկավարժական և հոգեբանական սկզբունքները, երեխաների անհատական զարգացման առանձնահատկությունների հաշվառման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ուսուցման և դաստիարակության գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեխայի սոցիալականացմանը, հասակակիցների հետ հաղորդակցությանը, ինքնուրույնության զարգացմանը, ճանաչողական ակտիվության խթանմանը և կրթական միջավայրին աստիճանական հարմարմանը։ Ուսումնասիրվում է մանկավարժների, հոգեբանների, հատուկ մանկավարժների և այլ մասնագետների համագործակցության նշանակությունը՝ յուրաքանչյուր երեխայի կրթական կարիքները գնահատելու և համապատասխան մանկավարժական աջակցություն կազմակերպելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ընտանիքի մասնակցությունը, քանի որ ծնողների և կրթական հաստատության շարունակական համագործակցությունը նպաստում է երեխայի զարգացման վերաբերյալ միասնական մոտեցումների ձևավորմանը և տարբեր միջավայրերում աջակցության հետևողականությանը։ Դիտարկվում են խմբային և անհատական աշխատանքի համադրման, խաղային գործունեության, հաղորդակցական առաջադրանքների և զարգացմանը նպաստող մանկավարժական միջոցների կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև կրթական միջավայրի մատչելիության, երեխաների միջև դրական փոխհարաբերությունների ձևավորման, մանկավարժների մասնագիտական պատրաստվածության և անհրաժեշտ ուսումնամեթոդական պայմանների ապահովման հարցերը։ Ինտեգրված մոտեցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տարբեր կարիքներ ունեցող երեխաների նույն խմբում ընդգրկում, այլև որպես նրանց ակտիվ մասնակցությունն ու անհատական զարգացումը խթանող ամբողջական մանկավարժական համակարգ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նախադպրոցական մանկավարժության, հատուկ մանկավարժության, զարգացման հոգեբանության և ներառական կրթության մոտեցումները՝ երեխայակենտրոն, աջակցող և սոցիալական փոխգործակցությանը նպաստող կրթադաստիարակչական միջավայրի ձևավորման սկզբունքները ներկայացնելու նպատակով։

Literature

Աշխատությունը ներկայացնում է 1939–1987 թվականներին հայ և կիրգիզական գրականությունների միջև ձևավորված ու զարգացած գրական կապերի մատենագիտական պատկերը՝ նպատակ ունենալով համակարգել, դասակարգել և հետազոտողների համար հասանելի դարձնել երկու գրական մշակույթների փոխադարձ առնչություններին վերաբերող հրատարակությունները։ Մատենագիտական ցանկը կարող է ընդգրկել հայ և կիրգիզ գրողների ստեղծագործությունների թարգմանություններ, գրականագիտական ու քննադատական հոդվածներ, գրախոսություններ, գրական դիմանկարներ, ժողովածուներ, մամուլի հրապարակումներ և այլ նյութեր, որոնք արտացոլում են երկու ժողովուրդների գրական փոխազդեցությունը։ Ժամանակագրական ընդգրկումը թույլ է տալիս հետևել խորհրդային ժամանակաշրջանում հայ-կիրգիզական մշակութային հարաբերությունների զարգացման տարբեր փուլերին և բացահայտել այն գրական գործիչներին, ստեղծագործություններին ու հրատարակություններին, որոնք առավել նշանակալի դեր են ունեցել փոխադարձ ճանաչման գործընթացում։ Առանձին նշանակություն կարող է ունենալ թարգմանական գործունեության փաստագրումը, քանի որ գրական կապերի խորացման կարևորագույն միջոցներից մեկը տարբեր լեզուներով ստեղծագործությունների տարածումն ու ընթերցողին ներկայացնելն էր։ Այդ համատեքստում մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս պարզելու, թե որ հայ հեղինակներն են ներկայացվել կիրգիզերեն, որ կիրգիզ հեղինակների գործերն են թարգմանվել հայերեն, ինչ պարբերականներում կամ ժողովածուներում են դրանք հրատարակվել և ինչպիսի արձագանք են ստացել գրական քննադատության մեջ։ Հետազոտական արժեք ունի նաև գրական մամուլի և պարբերական հրատարակությունների ընդգրկումը, քանի որ հենց մամուլում էին հաճախ արտացոլվում գրական փոխանակումները, հեղինակների մասին հրապարակումները, թարգմանությունների քննարկումները և մշակութային միջոցառումները։ Մատենագիտական ցանկի համակարգված բնույթը կարևոր է այն պատճառով, որ այն ոչ միայն տեղեկատու աղբյուր է, այլև կարող է հիմք ծառայել հայ-կիրգիզական գրական հարաբերությունների հետագա պատմագիտական և գրականագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Նման աղբյուրի միջոցով հնարավոր է բացահայտել գրական կապերի հիմնական ուղղությունները, դրանց ինտենսիվության փոփոխությունը և տարբեր ժամանակաշրջաններում փոխադարձ հետաքրքրության առավել ակտիվ դրսևորումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նաև համեմատական գրականագիտության տեսանկյունից, քանի որ հայ և կիրգիզ գրականությունների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տարբեր ազգային գրական ավանդույթների շփման, փոխադարձ ազդեցության և միջմշակութային հաղորդակցության ձևերը։ Հատկապես արժեքավոր կարող են լինել այն մատենագիտական գրառումները, որոնք փաստագրում են առանձին հեղինակների ստեղծագործությունների թարգմանական պատմությունը և դրանց շուրջ ձևավորված քննադատական արձագանքը։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն հետազոտողին հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել համապատասխան գրականության մեջ, գտնել առաջնային և երկրորդային աղբյուրներ և ուսումնասիրել հայ-կիրգիզական մշակութային հարաբերությունների կոնկրետ դրվագներ։ Այն կարող է կիրառվել գրականագիտական հետազոտությունների, գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքների, թարգմանագիտության, համեմատական գրականագիտության և մշակութային կապերի պատմության ուսումնասիրության ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, հայագետներին, թյուրքագետներին, թարգմանության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, մշակութաբաններին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և հայ-կիրգիզական գրական ու մշակութային կապերով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Economics

Այս գիրքը ներկայացնում է տնտեսագիտության տեսության հիմնարար գաղափարներն ու օրենքները՝ բացատրելով, թե ինչպես են հասարակությունները արտադրում, բաշխում և սպառում սահմանափակ ռեսուրսներ։ Այն անդրադառնում է միկրոտնտեսագիտության և մակրոտնտեսագիտության հիմնական բաժիններին՝ ներառելով պահանջարկի և առաջարկի մեխանիզմները, շուկայի հավասարակշռությունը, սպառողի և արտադրողի վարքագիծը, ինչպես նաև տնտեսական արդյունավետության սկզբունքները։ Գրքում քննարկվում են նաև արտադրական գործոնները, մրցակցության ձևերը, գնագոյացման մոդելները և պետական միջամտության դերը տնտեսության մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև ազգային տնտեսության հիմնական ցուցանիշները, տնտեսական աճի և զարգացման տեսությունները, գործազրկության և գնաճի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև միջազգային առևտրի հիմունքները։ Նյութը կառուցված է տեսական բացատրություններով և օրինակներով, որոնք օգնում են ձևավորել համակարգված տնտեսական մտածողություն։ Գիրքը օգտակար է տնտեսագիտության ուսանողների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ տնտեսական գործընթացների հիմքերը և դրանց գործառույթը ժամանակակից աշխարհում։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Literature

Այս թեման ներկայացնում է անգլիացի նշանավոր բանաստեղծ, նկարիչ և արվեստագետ Գաբրիել Դանթե Ռոսետիի կյանքն ու ստեղծագործական գործունեությունը, ով համարվում է XIX դարի անգլիական մշակույթի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նա ծնվել է 1828 թվականին Լոնդոնում իտալական ծագում ունեցող ընտանիքում և վաղ տարիքից հետաքրքրվել է գրականությամբ, գեղանկարչությամբ և միջնադարյան արվեստով։ Ռոսետին հայտնի դարձավ որպես Pre-Raphaelite Brotherhood շարժման հիմնադիր անդամներից մեկը։ Այս ստեղծագործական միավորումը նպատակ ուներ վերադառնալ Վերածննդից առաջ գոյություն ունեցած արվեստի պարզությանը, բնականությանը և մանրամասն պատկերային արտահայտչաձևերին՝ հակադրվելով ժամանակի ակադեմիական արվեստին։ Ռոսետիի ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում գեղեցկության, սիրո, հոգևոր աշխարհի և խորհրդանշական պատկերների թեմաները։ Նրա գեղանկարները առանձնանում են վառ գույներով, նուրբ դիմանկարներով և միջնադարյան մոտիվներով, իսկ բանաստեղծություններում արտահայտվում են խոր զգացմունքայնություն և ռոմանտիկական մտածողություն։ Ռոսետիի ամենահայտնի գործերից են «Beata Beatrix», «Proserpine» և բազմաթիվ սոնետներ, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել անգլիական պոեզիայի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ միավորվում էին գրականությունն ու կերպարվեստը, քանի որ նա իր նկարների համար գրում էր բանաստեղծական բացատրություններ և հակառակը՝ պոեզիայում օգտագործում պատկերային արտահայտչամիջոցներ։ Ռոսետիի անձնական կյանքը նույնպես մեծ ազդեցություն ունեցավ նրա արվեստի վրա, հատկապես կնոջ՝ Էլիզաբեթ Սիդալի մահից հետո, ինչն ավելի խորացրեց նրա ստեղծագործությունների ողբերգական և խորհրդավոր բնույթը։ Նա համարվում է սիմվոլիզմի և էսթետիզմի նախակարապետներից մեկը, իսկ նրա արվեստը զգալի ազդեցություն է թողել եվրոպական մշակույթի հետագա զարգացման վրա։