Համառոտ հայերեն-ֆրանսերեն բառարան, հատոր երկրորդ

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է աֆազիայի պայմաններում խաթարված խոսքային հաղորդակցության վերականգնման տեսական, կլինիկական և հոգեբանամանկավարժական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գլխուղեղի խոսքային գործառույթների խանգարման հետևանքով առաջացող հաղորդակցական դժվարություններն են, որոնք կարող են արտահայտվել բանավոր խոսքի արտադրման կամ ընկալման, անվանման, կրկնության, ընթերցանության և գրավոր խոսքի տարբեր աստիճանի փոփոխություններով։ Խոսքի վերականգնումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին լեզվական կարողությունների վերականգնման, այլև մարդու առօրյա հաղորդակցությանը մասնակցելու հնարավորությունների բարելավման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խանգարման տեսակի և արտահայտվածության գնահատմանը, պահպանված լեզվական ու ճանաչողական հնարավորությունների բացահայտմանը և դրանց հիման վրա վերականգնողական աշխատանքի անհատականացման սկզբունքներին։ Քննվում են բառապաշարի ակտիվացման, բառերի իմաստային կապերի վերականգնման, նախադասությունների կառուցման, խոսքի ընկալման և երկխոսության կարողությունների զարգացման ընդհանուր մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյարդահոգեբանական տեսանկյունը, որը հնարավորություն է տալիս խոսքային խանգարումները կապել բարձրագույն հոգեկան գործառույթների համակարգային կազմակերպման և գլխուղեղի տարբեր գործառական համակարգերի փոխազդեցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիշողության, ուշադրության, մտածողության և հուզական վիճակի նշանակությանը, քանի որ դրանց փոփոխությունները կարող են ազդել հաղորդակցական վերականգնման ընթացքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է մասնագետների համատեղ աշխատանքը՝ խոսքի և լեզվի թերապիայի, նյարդաբանության, նյարդահոգեբանության և վերականգնողական բժշկության մոտեցումների համադրմամբ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի և սոցիալական միջավայրի մասնակցությանը, քանի որ բնական հաղորդակցական իրավիճակներում ձեռք բերված կարողությունների կիրառումը կարևոր նշանակություն ունի առօրյա գործունեության և սոցիալական ներգրավվածության համար։ Դիտարկվում են նաև վերականգնողական առաջընթացի գնահատման սկզբունքները՝ հաշվի առնելով ոչ միայն լեզվական առաջադրանքների կատարումը, այլև իրական հաղորդակցության արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է խոսքային հաղորդակցության վերականգնումը որպես համալիր և անհատականացված գործընթաց, որի նպատակը լեզվական գործառույթների հնարավոր բարելավման հետ մեկտեղ մարդու հաղորդակցական ինքնուրույնության և կյանքի որակի բարձրացումն է։

Other Subjects

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գրադարանների մասնակցության և աջակցության մեթոդները ընտրական գործընթացներում՝ հաշվի առնելով տեղեկատվական, կրթական և հասարակական ներգրավվածության գործառույթները։ Նյութում մանրամասն բացատրվում են գրադարանների դերը ընտրողների տեղեկացվածության ապահովման, ընտրական իրավագիտության տարածման և քաղաքացիական գիտակցության ձևավորման գործում, ինչպես նաև ներկայացվում են աշխատանքային ուղեցույցներ՝ ընթերցասրահներում և հանրային միջոցառումների ժամանակ տեղեկատվության մատուցման համար։ Աշխատությունը ընդգծում է գրադարանների որպես հասարակության վստահելի տեղեկատվական կենտրոնների կարողությունները, այդ թվում՝ ընտրությունների մասին օբյեկտիվ տվյալների հավաքագրումը, մատենագիտական և էլեկտրոնային աղբյուրների տրամադրումը, համաժողովների և քննարկումների կազմակերպումը։ Մեթոդական նյութերը նախատեսված են գրադարանավարների, կրթական աշխատողների և հասարակական կազմակերպությունների համար՝ ուղղված ընտրական գործընթացների թափանցիկության բարձրացմանը և քաղաքացիների գիտելիքների ամրապնդմանը։

Biology

Ջրակենսաբանական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խոշոր բարձրալեռնային քաղցրահամ ջրային էկոհամակարգում զոոբենթոսի կառուցվածքային և գործառական կազմակերպման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Սևանա լճի օրինակով։ Քննության են առնվում հատակային անողնաշարավորների համայնքների տեսակային կազմը, քանակական ցուցանիշները, տարածական բաշխումը և դրանց մասնակցությունը ջրային էկոհամակարգի նյութերի ու էներգիայի շրջանառությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրավազանի տրոֆիկ կարգավիճակի տարբեր ուղղություններով փոփոխությունների և զոոբենթոսային համայնքների կառուցվածքի միջև փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են շրջակա միջավայրի պայմանների, ջրի որակի, սննդանյութերի առկայության և հատակային կենսամիջավայրի փոփոխությունների ազդեցությունները կենդանական օրգանիզմների կազմի ու կենսագործունեության վրա։ Քննարկվում է նաև զոոբենթոսի ցուցանիշների կիրառման հնարավորությունը ջրային էկոհամակարգի վիճակի և տրոֆիկ գործընթացների գնահատման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու բարձրալեռնային լճերում ընթացող էկոլոգիական փոփոխությունների և հատակային կենդանական համայնքների արձագանքի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրակենսաբանության, լճագիտության, ջրային էկոլոգիայի և բնապահպանական մշտադիտարկման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Այս ռեֆերատը վերաբերում է մաքսատուրքերի տեսակներին, որոնք պետության կողմից սահմանվող պարտադիր վճարներ են և գանձվում են երկրի սահմանով ապրանքների ներմուծման, արտահանման կամ տարանցման ժամանակ՝ նպատակ ունենալով կարգավորել արտաքին առևտուրը, պաշտպանել ներքին արտադրողներին և ապահովել պետական բյուջեի եկամուտներ։ Մաքսատուրքերը կարող են լինել տարբեր տեսակների՝ կախված հաշվարկման ձևից, կիրառման նպատակներից և տնտեսական ազդեցությունից։ Ըստ հաշվարկման ձևի՝ առանձնացվում են արժեքային (ad valorem) մաքսատուրքեր, որոնք հաշվարկվում են ապրանքի արժեքի տոկոսով, հատուկ մաքսատուրքեր, որոնք սահմանվում են կոնկրետ չափով յուրաքանչյուր միավորի համար, և համակցված մաքսատուրքեր, որոնք միավորում են երկու մոտեցումները։ Ըստ տնտեսական նպատակների՝ կան պաշտպանիչ մաքսատուրքեր, որոնք ուղղված են տեղական արտադրողների պաշտպանությանը արտաքին մրցակցությունից, ֆիսկալ մաքսատուրքեր, որոնք հիմնականում ծառայում են պետական բյուջեի համալրմանը, և հակադեմպինգային մաքսատուրքեր, որոնք կիրառվում են այն դեպքերում, երբ արտասահմանյան ապրանքները վաճառվում են անարդար ցածր գներով՝ վնասելով ներքին շուկան։ Բացի այդ, մաքսատուրքերը կարող են լինել ներմուծման, արտահանման և տարանցման՝ կախված նրանից, թե որ փուլում է իրականացվում ապրանքների տեղափոխությունը։ Այս համակարգը կարևոր դեր ունի միջազգային առևտրի կարգավորման մեջ, քանի որ այն ազդում է ապրանքների գների, մրցակցության մակարդակի և տնտեսական հարաբերությունների վրա տարբեր երկրների միջև, ինչպես նաև թույլ է տալիս պետություններին վարել արդյունավետ տնտեսական քաղաքականություն՝ պաշտպանելով ազգային շահերը։

Literature

Բանասիրական և բանահյուսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է իրանական գրական-մշակութային միջավայրում ձևավորված բանահյուսական նյութերի ուսումնասիրմանն ու դրանց գրական և մշակութային նշանակության բացահայտմանը։ Քննության են առնվում ժողովրդական հավատալիքների, ավանդությունների, սովորույթների, առածների, ասացվածքների, երգերի և բանավոր մշակույթի այլ դրսևորումների հավաքագրման ու մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանահյուսական նյութի և գրական ստեղծագործության փոխհարաբերությանը, ժողովրդական մտածողության արտացոլմանը և ազգային մշակութային ինքնության պահպանման խնդիրներին։ Վերլուծվում են բանավոր ավանդույթից վերցված մոտիվների, կերպարների, խորհրդանիշների և լեզվական արտահայտչամիջոցների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը գրական աշխարհընկալման ձևավորման մեջ։ Քննարկվում են նաև ժողովրդական մշակույթի նկատմամբ հեղինակային հետաքրքրության ուղղությունները և բանահյուսական նյութերի գրառման ու մշակման սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու իրանական բանահյուսության և նոր շրջանի գրականության փոխազդեցության մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իրանագիտության, բանահյուսագիտության, գրականագիտության և մշակութաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է տարրական կրթության փուլում մայրենի լեզվի զարգացնող ուսուցման կազմակերպման տեսական և մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ուսումնական ծրագրի, դասագրքի և դասագործընթացի փոխկապակցված համակարգի շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում այն մանկավարժական մոտեցումն է, որի համաձայն լեզվական գիտելիքների յուրացումը պետք է միաժամանակ նպաստի երեխայի խոսքի, մտածողության, ընթերցողական կարողությունների, ստեղծագործական ակտիվության և ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության զարգացմանը։ Քննվում է ուսումնական ծրագրի դերը կրթության նպատակների, բովանդակության, թեմատիկ հաջորդականության և ակնկալվող կարողությունների սահմանման գործում, ինչպես նաև այն հարցը, թե ծրագրային պահանջներն ինչպես են արտացոլվում դասագրքի կառուցվածքում և առանձին ուսումնական առաջադրանքներում։ Դասագիրքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվական և գրական նյութի աղբյուր, այլև որպես սովորողի ճանաչողական գործունեությունը կազմակերպող միջոց, որի տեքստերը, հարցերը, վարժությունները և ստեղծագործական առաջադրանքները կարող են նպաստել համեմատելու, վերլուծելու, ընդհանրացնելու, սեփական կարծիքը ձևակերպելու և լեզուն հաղորդակցական իրավիճակներում կիրառելու կարողությունների զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դասագործընթացին, որտեղ ծրագրային նպատակներն ու դասագրքային նյութը վերածվում են ուսուցչի և աշակերտների համատեղ գործունեության։ Դիտարկվում են ուսուցման այն ձևերն ու մեթոդները, որոնք խրախուսում են երեխայի ակտիվ մասնակցությունը, հարցադրումը, քննարկումը, տեքստի գիտակցված ընկալումը, բառապաշարի հարստացումը և կապակցված խոսքի զարգացումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կարդալու, գրելու, լսելու և խոսելու կարողությունների փոխկապակցված ձևավորումը՝ տարիքային առանձնահատկություններին և սովորողների անհատական հնարավորություններին համապատասխան։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսումնական առաջադրանքների աստիճանական բարդացմանը, հետադարձ կապի և գնահատման դերին, ինչպես նաև ուսուցչի կողմից զարգացնող կրթական միջավայրի ստեղծմանը։ Ծրագիր–դասագիրք–դասագործընթաց ամբողջական համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դրանց միջև համապատասխանության նշանակությունը և այն պայմանները, որոնց դեպքում մայրենիի ուսուցումը կարող է դուրս գալ միայն լեզվական կանոնների յուրացման շրջանակից և դառնալ սովորողի ընդհանուր մտավոր ու հաղորդակցական զարգացման միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տարրական կրթության մանկավարժության, մայրենիի դասավանդման մեթոդիկայի, զարգացնող ուսուցման և կրթության բովանդակության կազմակերպման մոտեցումները։