More in Political Science

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые (1976, թիվ 11)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые (1976, թիվ 11)
    Online

    History

    Արցախի մելիքությունները և մելիքական տները XVII-XIX դդ.

    Աշխատությունը նվիրված է XVII–XIX դարերում Արցախում գոյություն ունեցած հայկական մելիքությունների, մելիքական իշխանության համակարգի և նշանավոր մելիքական տների պատմության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է մելիքությունների ձևավորման, նրանց քաղաքական և վարչական կառուցվածքի, ժառանգական իշխանության առանձնահատկությունների, տարածքային սահմանների և ներքին կառավարման մեխանիզմների վրա։ Ուսումնասիրվում է մելիքների դերը Արցախի հայ բնակչության հասարակական, քաղաքական և տնտեսական կյանքում, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը տարածաշրջանի անվտանգության ապահովման, ռազմական ուժերի կազմակերպման և տեղական ինքնակառավարման պահպանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Արցախի հայտնի մելիքական տների ծագմանը, նրանց միջև ձևավորված ազգակցական և քաղաքական հարաբերություններին, իշխանության փոխանցման սկզբունքներին ու տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ունեցած ազդեցությանը։ Դիտարկվում են Խամսայի մելիքությունների գործունեությունը և նրանց փոխհարաբերությունները հարևան քաղաքական ուժերի ու տիրապետությունների հետ։ Կարևորվում է մելիքների դերը հայկական պետական և իշխանական ավանդույթների պահպանման գործում այն պայմաններում, երբ տարածաշրջանը գտնվում էր խոշոր տերությունների քաղաքական և ռազմական շահերի բախման կենտրոնում։ Անդրադարձ է կատարվում Պարսկաստանի, Օսմանյան կայսրության և հետագայում Ռուսական կայսրության քաղաքականության ազդեցությանը Արցախի մելիքությունների դրության վրա, ինչպես նաև մելիքների դիվանագիտական կապերին և արտաքին աջակցություն ձեռք բերելու փորձերին։ Ուսումնասիրվում են նաև ազատագրական պայքարի հետ կապված գործընթացները, մելիքական տների մասնակցությունը քաղաքական ծրագրերի ձևավորմանը և տարածաշրջանի հայկական բնակչության ինքնուրույնության պահպանմանն ուղղված գործունեությունը։ Մելիքությունների պատմությունը ներկայացվում է նաև սոցիալ-տնտեսական և մշակութային տեսանկյունից՝ լուսաբանելով նրանց հարաբերությունները գյուղական համայնքների, հոգևոր կենտրոնների, եկեղեցական կառույցների և հասարակության տարբեր շերտերի հետ։ Առանձին նշանակություն է տրվում մելիքական տների ազդեցությանը եկեղեցիների, վանքերի, ամրոցների և այլ կառույցների պահպանման ու զարգացման գործում։ XVII–XIX դարերի քաղաքական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել մելիքական իշխանության աստիճանական վերափոխմանը և դրա պատմական դերի փոփոխությանը՝ հատկապես տարածաշրջանում ռուսական քաղաքական ազդեցության ուժեղացման պայմաններում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Արցախի պատմության, հայկական իշխանական տների, ազատագրական շարժումների և Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Արցախի մելիքությունները և մելիքական տները XVII-XIX դդ.
    Online

    Medicine

    Քնի օբստրուկտիվ ապնու համախտանիշի ժամանակակից ախտորոշման և բուժման հիմնավորումը

    Բժշկագիտական, քնի բժշկության և շնչառական համակարգի ախտաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քնի օբստրուկտիվ ապնու համախտանիշի ժամանակակից ախտորոշման և բուժման մեթոդների ուսումնասիրությանը, դրանց կիրառման կլինիկական հիմնավորմանն ու արդյունավետության գնահատմանը։ Քննության են առնվում հիվանդության առաջացման հիմնական մեխանիզմները, վերին շնչուղիների անցանելիության խանգարումները, քնի ընթացքում շնչառության կրկնվող դադարները և դրանց ազդեցությունն օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համախտանիշի զարգացման ռիսկի գործոններին, կլինիկական ախտանշաններին, հիվանդության ծանրության աստիճաններին և ուղեկցող առողջական խնդիրներին։ Վերլուծվում են գիշերային խռմփոցի, ցերեկային քնկոտության, քնի կառուցվածքի խանգարումների և թթվածնային հագեցվածության փոփոխությունների ախտորոշիչ նշանակությունը։ Քննարկվում են պոլիսոմնոգրաֆիայի, շնչառության շարժական մոնիթորինգի, կլինիկական հարցաթերթիկների և գործիքային հետազոտությունների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել շնչուղիներում շարունակական դրական ճնշման ապահովման թերապիայի, բերանային սարքերի, դիրքային բուժման և համապատասխան դեպքերում վիրաբուժական միջամտությունների ընտրության չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման անհատականացմանը, հիվանդների հետևողական հսկողությանը, թերապիայի նկատմամբ հարմարվողականությանը և երկարաժամկետ արդյունքների գնահատմանը։ Կարևորվում է քնի օբստրուկտիվ ապնու ժամանակին հայտնաբերումը՝ սրտանոթային, նյութափոխանակային և նյարդաճանաչողական հնարավոր բարդությունների ռիսկերի գնահատման ու նվազեցման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ախտորոշման կլինիկական մոտեցումների կատարելագործմանը, բուժման արդյունավետության բարձրացմանը և հիվանդների կյանքի որակի բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել քնի բժշկության, թոքաբանության, քիթ-կոկորդ-ականջաբանության, նյարդաբանության և կլինիկական ախտորոշման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Քնի օբստրուկտիվ ապնու համախտանիշի ժամանակակից ախտորոշման և բուժման հիմնավորումը
    Online

    Other Subjects

    Հակաօդային պաշտպանություն: Գրակնության ցանկ հայերեն և ռուսերեն լեզուներով

    Այս աշխատանքը ներկայացնում է հակաօդային պաշտպանության ոլորտին վերաբերող հայերեն և ռուսերեն գրականության համակարգված ցանկ, որը կարող է ծառայել որպես թեմատիկ հետազոտության, ուսումնական աշխատանքի, գիտական ուսումնասիրության կամ մասնագիտական պատրաստության գրական հիմք։ Նյութը կենտրոնացած է այնպիսի աղբյուրների ընդգրկման վրա, որոնք վերաբերում են օդային հարձակման միջոցներից օբյեկտների, զորքերի և բնակչության պաշտպանության կազմակերպմանը, հակաօդային պաշտպանության համակարգերի կառուցվածքին, դրանց խնդիրներին, կառավարման սկզբունքներին, հետախուզությանը, նախազգուշացմանը և պաշտպանության արդյունավետության գնահատմանը։ Ռուսերեն մասնագիտական գրականության մեջ թեման ունի բավական հարուստ մատենագիտական ավանդույթ. Ռուսաստանի պետական գրադարանի կատալոգում, օրինակ, պահպանվում են հակաօդային պաշտպանությանը նվիրված բազմահատոր մատենագիտական ցուցիչներ, որոնք ընդգրկում են տարբեր ժամանակաշրջանների հրատարակություններ և դասակարգված են ռազմական գիտության ու հակաօդային պաշտպանության զորքերի թեմատիկ շրջանակում։ Գրականության ցանկը արժեքավոր է նաև այն պատճառով, որ թեման ներառում է ոչ միայն տեսական և կազմակերպչական հարցեր, այլև հակաօդային պաշտպանության պատմական զարգացման ուսումնասիրություն, ռազմական գործողությունների փորձի վերլուծություն և պաշտպանության համակարգերի արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանություն։ Ռուսերեն աղբյուրների շարքում հանդիպում են ինչպես պատմական բնույթի աշխատություններ, այնպես էլ ուսումնական ձեռնարկներ և մասնագիտական հետազոտություններ։ Օրինակ՝ մատենագիտական աղբյուրներում առկա են հակաօդային պաշտպանության զորքերի պատմությանը, խոշոր օբյեկտների պաշտպանությանը, հակաօդային մարտի կազմակերպմանը և պաշտպանության արդյունավետության գնահատմանը նվիրված աշխատություններ։ Առանձին աղբյուրներ անդրադառնում են նաև հակաօդային պաշտպանության համակարգի հիմնական բաղադրիչներին՝ օդային տարածքի հետախուզությանը, նախազգուշացմանը, ավիացիոն և զենիթահրթիռային պաշտպանության միջոցներին, կառավարմանը, քողարկմանը և ռադիոէլեկտրոնային պայքարին։ Հայերեն հատվածը կարող է օգտակար լինել հատկապես մասնագիտական տերմինաբանության և հայկական կրթական ու պաշտպանական միջավայրում կիրառվող հասկացությունների ուսումնասիրության համար։ Հայերեն մասնագիտական բառարանային աղբյուրների շարքում նշվում են պաշտպանական-անվտանգային և ռազմագիտական հայերեն-ռուսերեն-անգլերեն տերմինաբանական աշխատություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ճիշտ հասկանալու ոլորտի հիմնական եզրույթները և դրանց համարժեքները տարբեր լեզուներով։ Այսպիսով, գրականության ցանկը կարելի է դիտարկել ոչ միայն որպես գրքերի և հրապարակումների հավաքածու, այլև որպես թեմայի ուսումնասիրման ուղղորդող գործիք, որը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս համադրել պատմական, տեսական, կազմակերպչական և տեխնիկական մոտեցումները։ Այն հատկապես օգտակար է կուրսային, դիպլոմային, գիտահետազոտական և ուսումնական աշխատանքների պատրաստման ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է ունենալ տարբեր տարիների և տարբեր լեզուներով հրատարակված աղբյուրների լայն շրջանակ։ Ռուսերեն գրականությունը հիմնականում ապահովում է ռազմական գիտության և հակաօդային պաշտպանության տեսության վերաբերյալ ավելի ծավալուն մասնագիտական նյութ, մինչդեռ հայերեն աղբյուրների ընդգրկումը կարևոր է տերմինաբանական հստակության, տեղական կրթական միջավայրում կիրառելիության և նյութի հայերեն ներկայացման տեսանկյունից։ Աշխատանքի ընդհանուր արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս թեման ուսումնասիրել տարբեր տեսանկյուններից՝ սկսած հակաօդային պաշտպանության պատմական ձևավորումից և կազմակերպչական սկզբունքներից մինչև ժամանակակից պաշտպանության համակարգերի արդյունավետության գնահատման տեսական մոտեցումները։

    Updated: 2026-09-17
    Հակաօդային պաշտպանություն: Գրակնության ցանկ հայերեն և ռուսերեն լեզուներով
    Online

    Law

    Սահմանադրականության երաշխավորումը որպես իրավական պետության չափանիշ

    Այս ռեֆերատը ներկայացնում է սահմանադրականության երաշխավորումը որպես իրավական պետության հիմնական չափանիշներից մեկը, որը ապահովում է պետական իշխանության գործունեության սահմանափակումը օրենքով և մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանությունը։ Աշխատանքում բացատրվում է, որ սահմանադրականությունը ենթադրում է պետական իշխանության կազմակերպում և իրականացում Սահմանադրության գերակայության սկզբունքի հիման վրա, որտեղ բոլոր պետական մարմինները, պաշտոնյաները և քաղաքացիները պարտավոր են գործել սահմանադրական նորմերին համապատասխան։ Ներկայացվում են իրավական պետության հիմնական հատկանիշները՝ օրենքի գերակայություն, իշխանությունների բաժանում, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանություն, դատական անկախություն և իրավական հավասարություն։ Ռեֆերատում անդրադարձ է կատարվում սահմանադրականության երաշխավորման մեխանիզմներին՝ սահմանադրական վերահսկողություն, Սահմանադրական դատարան, օրենսդրական և գործադիր իշխանությունների փոխզսպման և հակակշռման համակարգ, ինչպես նաև միջազգային իրավական չափանիշների ազդեցությունը ազգային իրավական համակարգի վրա։ Բացատրվում է նաև, որ սահմանադրականությունը ոչ միայն իրավական, այլ նաև քաղաքական և սոցիալական երևույթ է, որը նպաստում է ժողովրդավարության զարգացմանը և պետական կառավարման թափանցիկությանը։ Աշխատանքում ընդգծվում է, որ առանց սահմանադրականության երաշխավորման անհնար է ապահովել կայուն իրավական պետություն և քաղաքացիների իրավունքների իրական պաշտպանություն։

    Updated: 2026-10-23
    Սահմանադրականության երաշխավորումը որպես իրավական պետության չափանիշ
    Online

    Economics

    Հարկային հաշվառման և վերահսկողության հիմնահարցերը ՀՀ առևտրային կազմակերպություններում

    Տնտեսագիտական և հաշվապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային կազմակերպություններում հարկային հաշվառման և վերահսկողության կազմակերպման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հարկային հաշվառման համակարգի կառուցման սկզբունքները, կազմակերպությունների հարկային պարտավորությունների ձևավորման և հաշվարկման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հաշվապահական ու հարկային տեղեկատվության փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկերի ճիշտ հաշվարկման, համապատասխան փաստաթղթավորման, հարկային հաշվետվությունների կազմման և կազմակերպությունների կողմից հարկային պարտավորությունների պատշաճ կատարման խնդիրներին։ Վերլուծվում են ներքին և արտաքին հարկային վերահսկողության մեխանիզմները, դրանց արդյունավետության բարձրացման և հնարավոր սխալների ու խախտումների կանխարգելման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև հարկային հաշվառման կազմակերպման կատարելագործման, տեղեկատվական համակարգերի կիրառման և վերահսկողական գործընթացների արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու առևտրային կազմակերպություններում հարկային հաշվառման և վերահսկողության համակարգի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հարկային հաշվառման, հաշվապահության, աուդիտի, ֆինանսական կառավարման և հարկային վարչարարության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-07
    Հարկային հաշվառման և վերահսկողության հիմնահարցերը ՀՀ առևտրային կազմակերպություններում