Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Հունաձևափոխությունների տեսության մշակում և կիրառում հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների հաշվարկներում
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հունաձևափոխությունների տեսության մշակմանն ու դրա կիրառմանը հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների հաշվարկներում՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ինժեներական նախագծման ճշգրտությունն ու կառույցների շահագործման հուսալիությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական մոտեցումներ և մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել հիդրոտեխնիկական կառույցներում առաջացող ձևափոխությունները, լարվածադեֆորմացիոն վիճակը և արտաքին ու ներքին ազդեցությունների պայմաններում դրանց վարքագիծը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տարբեր բեռնվածությունների, հիդրոստատիկ ճնշման, հողային միջավայրի հատկությունների և շրջակա պայմանների ազդեցությունը կառուցվածքների աշխատանքի վրա՝ կիրառելով ժամանակակից հաշվարկային և վերլուծական մեթոդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկային մոդելների կատարելագործմանը, նախագծային լուծումների օպտիմալացմանը, կառույցների կայունության և ամրության գնահատմանը, ինչպես նաև երկարաժամկետ շահագործման ընթացքում առաջացող դեֆորմացիաների կանխատեսմանը։ Աշխատությունը ներառում է տեսական հիմնավորումներ, ինժեներական հաշվարկներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել ջրամբարների, ամբարտակների, ջրանցքների, հիդրոէներգետիկ և այլ հիդրոտեխնիկական օբյեկտների նախագծման, կառուցման և տեխնիկական գնահատման գործընթացներում։ Գիրքը նախատեսված է հիդրոտեխնիկայի, շինարարության և մեխանիկայի ոլորտների գիտաշխատողների, նախագծող ինժեներների, ասպիրանտների, ուսանողների և բոլոր այն մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների հաշվարկման և նախագծման հարցերով։
Updated: 2026-09-17Psychology
Взаимосвязь неадекватной самооценки агрессивности младших подростков психологические пути их преодоления
Աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դեռահասների ագրեսիվության ոչ ադեկվատ ինքնագնահատականի և դրա դրսևորումների միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև համապատասխան հոգեբանական հաղթահարման ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում դեռահասության սկզբնական շրջանն է, երբ անձի ինքնագիտակցությունը, ինքնագնահատականը, սոցիալական դիրքի ընկալումը և հասակակիցների հետ հարաբերությունները գտնվում են ակտիվ ձևավորման փուլում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարող է սեփական ագրեսիվ վարքի ոչ ճիշտ կամ խեղաթյուրված գնահատումը կապված լինել դեռահասի հուզական վիճակի, վարքային արձագանքների և միջանձնային հարաբերությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնագնահատականի և իրական վարքային դրսևորումների հնարավոր անհամապատասխանությանը, ինչպես նաև այն հոգեբանական գործոններին, որոնք կարող են նպաստել ագրեսիվ արձագանքների առաջացմանը կամ պահպանմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել դեռահասների ինքնագնահատականի, ագրեսիվության մակարդակի, հուզական ինքնակարգավորման և հաղորդակցական առանձնահատկությունների գնահատում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց միջև առկա օրինաչափությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հոգեբանական միջամտությունների և կանխարգելիչ աշխատանքի հնարավորություններին։ Դրանց թվում կարող են դիտարկվել ինքնաճանաչման և ինքնագնահատականի շտկման, հույզերի կառավարման, հաղորդակցական հմտությունների զարգացման, կոնֆլիկտների խաղաղ կարգավորման և վարքի ինքնակարգավորման մեթոդները։ Աշխատությունը շեշտադրում է դեռահասների ագրեսիվ վարքը միայն որպես անցանկալի վարքային դրսևորում չդիտարկելու կարևորությունը և այն հասկանալու անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով անձի ինքնընկալումը, սոցիալական միջավայրը և տարիքային զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել դպրոցական հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիալական աշխատողների, ծնողների և դեռահասների հետ աշխատող մասնագետների համար՝ ագրեսիվ վարքի կանխարգելման և հոգեբանական աջակցության արդյունավետ մոտեցումներ մշակելիս։
Updated: 2026-09-11History
Աշոտ Ա Բագրատունի. թագավոր Հայոց
Գիրքը ներկայացնում է IX դարում Հայաստան-ի պետականության վերականգնումը և Աշոտ Ա-ի դերը որպես անկախ հայկական թագավորության հիմնադիր։ Հիմնական բովանդակությունը․ Աշոտ Ա-ի գահակալությունը Բագրատունյաց իշխանության ամրապնդում և թագավորական իշխանության հաստատում։ Հայաստանի անկախության վերականգնում Արաբական տիրապետության թուլացում և պետական ինքնավարության ձեռքբերում։ Քաղաքական միավորումներ Նախարարական տների համախմբում և կենտրոնացված պետության ձևավորում։ Բյուզանդիայի և խալիֆայության հետ հարաբերություններ Դիվանագիտական և քաղաքական բարդ հարաբերություններ տարածաշրջանային ուժերի հետ։ Բագրատունյաց թագավորության հիմքերը Պետական կառավարման, բանակի և եկեղեցու համագործակցություն։
Updated: 2026-09-19Medicine
Դաբաղի համաճարակաբանության, ախտորոշման և ակտիվ կանխարգելման առանձին հարցերի ուսումնասիրումը Հայաստանում
Աշխատությունը նվիրված է կենդանիների վարակիչ հիվանդության տարածման օրինաչափությունների, հայտնաբերման հնարավորությունների և կանխարգելիչ անասնաբուժական միջոցառումների գիտական ուսումնասիրությանը Հայաստանի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում համաճարակային գործընթացի ձևավորման վրա ազդող գործոններն են, հիվանդության տարածման տարածքային և ժամանակային առանձնահատկությունները, կենդանիների տարբեր խմբերի համաճարակաբանական նշանակությունը և անասնապահական տնտեսությունների միջև վարակի տարածման հնարավոր ուղիները։ Քննվում է անասնահամաճարակաբանական հսկողության դերը հիվանդության դեպքերի ժամանակին հայտնաբերման, տարածման միտումների գնահատման և անասնաբուժական ծառայությունների համապատասխան արձագանքի կազմակերպման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ախտորոշման ընդհանուր սկզբունքներին՝ կլինիկական դիտարկումների, համաճարակաբանական տվյալների և լաբորատոր հաստատման փոխլրացնող նշանակության տեսանկյունից։ Դիտարկվում է տարբերակիչ ախտորոշման կարևորությունը, քանի որ արտաքին դրսևորումների որոշ նմանություններ կարող են պահանջել մասնագիտական և լաբորատոր գնահատում։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը ակտիվ կանխարգելման միջոցների արդյունավետության ուսումնասիրությունն է, մասնավորապես՝ կենդանիների իմունային պաշտպանության ձևավորման և անասնահամաճարակային վերահսկողության ընդհանուր համակարգում պատվաստումների դերի գնահատումը։ Քննվում են նաև կանխարգելիչ ծրագրերի կազմակերպման, կենդանիների առողջական վիճակի վերահսկման, տնտեսությունների միջև տեղեկատվության փոխանակման և անասնաբուժական ծառայությունների համակարգված աշխատանքի նշանակությունը։ Հայաստանի պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել տեղական անասնապահության կառուցվածքի, կենդանիների տեղաշարժերի, բնակլիմայական առանձնահատկությունների և տնտեսությունների կազմակերպման ընդհանուր համատեքստում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հիվանդության տնտեսական հետևանքների գնահատումը, քանի որ վարակիչ հիվանդությունների բռնկումները կարող են ազդել կենդանիների մթերատվության, անասնապահական արտադրության, առևտրային հարաբերությունների և տնտեսությունների կայուն գործունեության վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուժական համաճարակաբանության, վարակաբանության, լաբորատոր ախտորոշման և կանխարգելիչ անասնաբուժության մոտեցումները՝ նպաստելով կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման գիտական հիմքերի զարգացմանը։
Updated: 2026-09-22History
Հայերի տեղաբաշխումը Ռուսական կայսրությունում ըստ 1897թ. Համառուսաստանյան մարդահամարի տվյալների
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսական կայսրությունում հայ բնակչության տեղաբաշխմանը ըստ 1897 թվականի Համառուսաստանյան առաջին մարդահամարի տվյալների՝ ընդգծելով հայերի ժողովրդագրական պատկերը, տարածքային բաշխվածությունը և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները կայսրության շրջանակներում։ Դիտարկվում է, որ 19-րդ դարի վերջում հայերը բնակվում էին կայսրության տարբեր նահանգներում և քաղաքներում՝ առավել խիտ կենտրոնացում ունենալով Կովկասում, մասնավորապես Թիֆլիսի, Երևանի, Բաքվի նահանգներում և Կարսի մարզում, որտեղ պատմական, տնտեսական և վարչական պայմանները նպաստել էին հայկական համայնքների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Միաժամանակ նշվում է նաև հայերի ներկայությունը Ռուսաստանի ներքին շրջաններում և խոշոր քաղաքներում՝ Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում և այլ կենտրոններում, որտեղ նրանք հիմնականում զբաղվում էին առևտրով, արհեստներով, արդյունաբերությամբ և մտավորական գործունեությամբ։ Աշխատանքում վերլուծվում են մարդահամարի տվյալների հիման վրա հայերի զբաղվածության կառուցվածքը, քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ազգային ինքնության պահպանման գործոնները բազմազգ կայսրության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայերի տեղաբաշխումը սերտորեն կապված էր պատմական գաղթերի, տնտեսական հնարավորությունների և Ռուսական կայսրության վարչական քաղաքականության հետ, որոնք միասին ձևավորել էին տարածքային ցրված, բայց միևնույն ժամանակ որոշ շրջաններում բարձր կենտրոնացված հայկական համայնքային պատկեր։ Ընդգծվում է, որ 1897 թվականի մարդահամարի տվյալները կարևոր աղբյուր են ոչ միայն ժողովրդագրական, այլ նաև սոցիալ-պատմական գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ բացահայտելով հայերի ինտեգրացիայի և ինքնության պահպանման բարդ մեխանիզմները կայսրության բազմազգ կառուցվածքում։
Updated: 2026-09-21History
Հայոց ասեղնագործական մշակույթը (պատմազգագրական ուսումնասիրություն)
Աշխատությունը նվիրված է հայկական ասեղնագործական մշակույթի պատմական և ազգագրական համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այն որպես հայ ժողովրդի ավանդական մշակույթի, կենցաղի, գեղարվեստական մտածողության և ինքնության կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ասեղնագործության ծագումն ու պատմական զարգացումը, տարածքային առանձնահատկությունները, ձևավորման ավանդույթները և սերնդեսերունդ փոխանցվող արհեստագործական հմտությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ասեղնագործության տարբեր տեխնիկաներին, զարդանախշերին, գունային լուծումներին, գործվածքների և թելերի ընտրությանը, ինչպես նաև դրանց պատրաստման և կիրառման եղանակներին։ Ուսումնասիրվում են հայկական տարբեր բնակավայրերին և պատմաազգագրական շրջաններին բնորոշ ասեղնագործական առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել տեղական մշակութային ավանդույթների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ասեղնագործ զարդանախշերի խորհրդանշական և գեղագիտական նշանակությանը։ Բուսական, երկրաչափական, կենդանական և այլ պատկերները դիտարկվում են ոչ միայն որպես դեկորատիվ տարրեր, այլև որպես որոշակի պատկերացումների, հավատալիքների և աշխարհընկալման արտահայտություններ։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ասեղնագործության կիրառական նշանակությանը՝ հագուստի, կենցաղային առարկաների, ծիսական պարագաների և այլ իրերի ձևավորման մեջ։ Միաժամանակ ընդգծվում է արհեստի սոցիալական և մշակութային դերը, մասնավորապես ընտանիքում և համայնքում գիտելիքների ու հմտությունների փոխանցման նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայկական ավանդական ասեղնագործության բազմազանության, գեղարվեստական ինքնատիպության և պատմական շարունակականության մասին։ Այն արժեքավոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանության և վերարժևորման տեսանկյունից, քանի որ փաստագրում և համակարգում է ժողովրդական արվեստի կարևոր դրսևորումներ, որոնք կարող են հիմք ծառայել հետագա մշակութաբանական, ազգագրական և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, ժողովրդական արվեստի ուսումնասիրողներին, թանգարանների և մշակութային ժառանգության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև հայկական ավանդական արհեստներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-21