Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Армянский вопрос в Турции
Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի ձևավորման, զարգացման և պատմական նշանակության ուսումնասիրությանը Օսմանյան կայսրության քաղաքական ու հասարակական միջավայրում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում XIX դարի երկրորդ կեսից հատկապես սրված այն խնդիրներն են, որոնք կապված էին Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության իրավական, սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական դրության, անվտանգության ապահովման և բարեփոխումների անհրաժեշտության հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Հայկական հարցը ոչ միայն որպես հայ ժողովրդի ներքին խնդիր, այլև որպես միջազգային հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ, որը XIX դարի վերջին աստիճանաբար դարձավ եվրոպական տերությունների և Օսմանյան կայսրության միջև դիվանագիտական քննարկումների առարկա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել Օսմանյան կայսրության հայաբնակ նահանգներում տիրող իրավիճակը, վարչական կառավարման առանձնահատկությունները, հայ բնակչության իրավունքների սահմանափակումները, բարեփոխումների պահանջները և դրանց իրականացման հետ կապված դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1877–1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո ձևավորված միջազգային իրավիճակին, Սան Ստեֆանոյի պայմանագրին և Բեռլինի վեհաժողովին, որոնց արդյունքում Հայկական հարցը ստացավ միջազգային-դիվանագիտական հստակ ձևակերպում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հայկական քաղաքական և հասարակական շարժումների զարգացմանը, ազգային ինքնագիտակցության աճին և այն կազմակերպություններին ու գործիչներին, որոնք տարբեր եղանակներով փորձում էին բարձրացնել հայ բնակչության անվտանգության և իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև եվրոպական տերությունների քաղաքականությունը, քանի որ նրանց միջամտությունը և Օսմանյան կայսրության նկատմամբ իրականացվող դիվանագիտական ճնշումները նշանակալի ազդեցություն ունեցան խնդրի միջազգայինացման գործընթացի վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել իշխանությունների քաղաքականությունը, բռնությունների և հալածանքների դրսևորումները, ինչպես նաև 1890-ական թվականների զանգվածային բռնությունների պատմական համատեքստը։ Հայկական հարցի հետագա զարգացումը սերտորեն կապված է XX դարի սկզբի քաղաքական իրադարձությունների և 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության հետ, որից հետո խնդիրը ձեռք բերեց նոր՝ պատմական հիշողության, արդարության և միջազգային ճանաչման հարթություն։ Աշխատանքը կարող է նաև անդրադառնալ հետագա ժամանակաշրջանում խնդրի ընկալման փոփոխություններին, պատմագրական տարբեր մոտեցումներին և հայ-թուրքական հարաբերություններում դրա շարունակական նշանակությանը։ Այս տեսանկյունից նյութը արժեքավոր է ոչ միայն պատմական փաստերի ուսումնասիրության, այլև ազգային, քաղաքական և միջազգային գործընթացների փոխկապակցվածությունը հասկանալու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ուսանողներին և Օսմանյան կայսրության ու Հայկական հարցի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-10
Technology
Теоретические и экспериментальные исследования ускорения проводящего твердого тела импульсном электромагнитном поле
Աշխատությունը նվիրված է իմպուլսային էլեկտրամագնիսական դաշտում հաղորդիչ պինդ մարմնի արագացման տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Ըստ մատենագիտական տվյալների՝ այն Վարդան Կարլենի Ղազարյանի տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության սեղմագիրն է, որը պաշտպանվել է 2004 թվականին Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում՝ «Գծային ինդուկցիոն արագացուցիչներ» ուղղությամբ։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հզոր իմպուլսային էլեկտրամագնիսական դաշտերի միջոցով հաղորդիչ մարմիններին շարժման մեջ դնելու և դրանց արագացման գործընթացի ֆիզիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ Աշխատության տեսական մասը վերաբերում է էլեկտրամագնիսական դաշտի և հաղորդիչ մարմնի փոխազդեցության մաթեմատիկական նկարագրությանը, շարժվող մարմնի վրա գործող էլեկտրամագնիսական ուժերի վերլուծությանը և արագացման գործընթացի հիմնական պարամետրերի միջև կապերի բացահայտմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես են իմպուլսի բնութագրերը, դաշտի ուժգնությունը, հաղորդիչ մարմնի հատկությունները և համակարգի կառուցվածքային պարամետրերը ազդում արագացման արդյունավետության վրա։ Փորձարարական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս տեսական կանխատեսումները համադրել իրական համակարգերում ստացվող արդյունքների հետ և գնահատել առաջարկվող մոտեցումների գործնական կիրառելիությունը։ Նման համակարգերը գիտատեխնիկական գրականության մեջ կապված են էլեկտրադինամիկական արագացման և գծային ինդուկցիոն արագացուցիչների հետ, որոնցում էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիան փոխակերպվում է շարժվող մարմնի մեխանիկական էներգիայի։ Աշխատության կարևոր կողմերից է արագացման գործընթացի արդյունավետության գնահատումը և այն ֆիզիկական գործոնների բացահայտումը, որոնք սահմանափակում կամ ընդլայնում են հնարավոր արագացման ցուցանիշները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել իմպուլսային էլեկտրատեխնիկայի, էլեկտրամագնիսական մեխանիզմների, բարձր հոսանքների ֆիզիկայի և արագացուցիչային տեխնիկայի խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Տեսական և փորձարարական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն բացահայտել գործընթացի ֆիզիկական մեխանիզմները, այլև հիմք ստեղծել համապատասխան սարքավորումների նախագծման և պարամետրերի օպտիմալացման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրադինամիկայով, էլեկտրամագնիսական արագացուցիչներով, իմպուլսային էներգետիկ համակարգերով և պինդ մարմնի էլեկտրամագնիսական փոխազդեցություններով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական ուղղությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-09
Chemistry
Синтез новых биологически активных конденсированных производных пиридо[2,3-d] пиримидинового на основе 2,2-замещенных тетрагидропиран-4-онов
Աշխատանքը նվիրված է նոր կենսաբանորեն ակտիվ խտացված պիրիդո[2,3-d]պիրիմիդինային ածանցյալների ստացման և դրանց քիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը՝ որպես ելանյութեր օգտագործելով 2,2-տեղակալված տետրահիդրոպիրան-4-ոնները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել օրգանական սինթեզի արդյունավետ մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ կառուցվածքային բազմազանությամբ օժտված նոր հետերոցիկլիկ միացություններ, ինչպես նաև ուսումնասիրել դրանց հնարավոր կենսաբանական ակտիվությունը։ Աշխատության հիմքում գտնվում է հետերոցիկլիկ քիմիայի այն ուղղությունը, որտեղ պիրիդոպիրիմիդինային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները հնարավորություն են տալիս ստանալ կենսաբանական տեսանկյունից հետաքրքրություն ներկայացնող նոր միացություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են ելանյութերի կառուցվածքը, դրանց ռեակցիոնունակությունը և տարբեր փոխարինիչների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքների առաջացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաքայլ սինթեզային գործընթացներին, ռեակցիաների օպտիմալ պայմանների ընտրությանը, ստացված միացությունների մաքրմանը և դրանց կառուցվածքի հաստատմանը ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական մեթոդներով։ Նոր սինթեզված նյութերի կառուցվածքային նույնականացման համար կարող են կիրառվել սպեկտրոսկոպիկ և այլ անալիտիկ մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս հաստատել մոլեկուլների կառուցվածքը և գնահատել սինթեզի արդյունքները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև ստացված միացությունների կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությունը, որի միջոցով գնահատվում է դրանց հնարավոր կիրառական նշանակությունը դեղագործական և կենսաբժշկական հետազոտությունների համար։ Տարբեր կառուցվածքային խմբերի և փոխարինիչների ներմուծումը թույլ է տալիս ուսումնասիրել կառուցվածք–ակտիվություն հնարավոր կապերը և բացահայտել հետագա հետազոտությունների համար առավել հեռանկարային միացություններ։ Աշխատանքը համատեղում է օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլիկ քիմիայի, քիմիական անալիզի և կենսաբանական փորձարկումների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ընդլայնել կենսաբանորեն ակտիվ պոտենցիալ ունեցող հետերոցիկլիկ միացությունների շարքը։ Ստացված արդյունքները կարող են տեսական և գործնական նշանակություն ունենալ նոր կենսաակտիվ նյութերի որոնման, օրգանական սինթեզի մեթոդների կատարելագործման և պոտենցիալ դեղագործական միացությունների հետագա ուսումնասիրման համար։
Updated: 2026-08-31
Medicine
Морфофункциональные изменения полости рта при периодической болезни
Բժշկական և ստոմատոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարբերական հիվանդության պայմաններում բերանի խոռոչում առաջացող ձևաբանական և գործառական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բերանի խոռոչի հյուսվածքների, լորձաթաղանթի, պարոդոնտի և ատամնածնոտային համակարգի վիճակի հնարավոր փոփոխությունները՝ հիվանդության ընդհանուր կլինիկական դրսևորումների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղային հյուսվածքային փոփոխությունների և օրգանիզմում ընթացող համակարգային գործընթացների միջև փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են բերանի խոռոչի կառուցվածքային և գործառական ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունների բնույթը և կլինիկական նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև ստոմատոլոգիական դրսևորումների հայտնաբերման, գնահատման և հիվանդների համալիր հետազոտության ընթացքում դրանց հաշվառման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու պատկերացումները պարբերական հիվանդության ժամանակ բերանի խոռոչի ախտաբանական փոփոխությունների վերաբերյալ և ընդգծելու ստոմատոլոգիական հետազոտության նշանակությունը ընդհանուր կլինիկական գնահատման շրջանակում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների, ներքին հիվանդությունների մասնագետների և բերանի խոռոչի ախտաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-05
Political Science
Տեղեկատվական հասարակության ձևավորման սոցիալ-քաղաքական խնդիրները (Հայաստանի օրինակով)
Սոցիոլոգիական և քաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տեղեկատվական հասարակության ձևավորման գործընթացում առաջացող սոցիալական և քաղաքական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի օրինակով։ Քննության են առնվում տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների տարածման ազդեցությունը հասարակական հարաբերությունների, պետական կառավարման, սոցիալական փոխգործակցության և հանրային հաղորդակցության ձևերի փոփոխության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվության հասանելիության, թվային անհավասարության, հասարակության տարբեր խմբերի մասնակցության և տեղեկատվական մշակույթի ձևավորման խնդիրներին։ Վերլուծվում են պետական կառավարման համակարգում նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, հանրային ծառայությունների թվայնացման, իշխանություն–հասարակություն հաղորդակցության և քաղաքացիական մասնակցության զարգացման հետ կապված գործընթացները։ Քննարկվում են նաև տեղեկատվական անվտանգության, անձնական տվյալների պաշտպանության, զանգվածային հաղորդակցության միջոցների փոխակերպման և թվային միջավայրում հասարակական կարծիքի ձևավորման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու տեղեկատվական հասարակության զարգացման սոցիալ-քաղաքական նախադրյալները, հնարավորությունները և հիմնական մարտահրավերները Հայաստանի հասարակական միջավայրի համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգիայի, քաղաքագիտության, հանրային կառավարման և տեղեկատվական հասարակության ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-05
Journalism
«Le Monde»-ը և հայ իրականությունը
«Le Monde»-ը ֆրանսիական ամենաինքնատիպ և ամենահեղինակավոր օրաթերթն է։ Ավելի քան մեկ միլիոն ֆրանսիացիների համար այս թերթի ամենօրյա ընթերցումն առօրյայի կարևոր, պարտադիր մասն է կազմում, իսկ ողջ աշխարհում այն ունի 2129000 ընթերցող / Впервые изучается и подвергается научному анализу одна из ведущих газет Франции с точки зрения ее истории, видов хозяйствования, информационной своеобразности, жанровых и языковых особенностей Հրատ.՝ Երևանի պետական համալսարան, Երևան, 2005, Սեղմագիր՝ 29 էջ [src=123456789/3752] [dspace.nla.am]
Updated: 2026-11-02