Հարավկասպյան ավազանի գետանունները

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է նորածին հորթերի մարսողական համակարգի ֆունկցիոնալ խանգարումների առաջացման պատճառների, զարգացման մեխանիզմների, կլինիկական դրսևորումների և դրանց կարգավորմանն ուղղված անասնաբուժական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կյանքի վաղ շրջանում մարսողական համակարգի ֆունկցիոնալ հասունացման առանձնահատկություններն են, երբ օրգանիզմը հատկապես զգայուն է կերակրման պայմանների, շրջակա միջավայրի և նյութափոխանակային փոփոխությունների նկատմամբ։ Քննվում են ստամոքսաղիքային համակարգի շարժողական, արտազատական և ներծծման գործառույթների խանգարումները, աղիքային միջավայրի հավասարակշռության փոփոխությունները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը կենդանու ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մարսողական խանգարումների և ջրաաղային, թթվահիմնային ու էներգետիկ հավասարակշռության փոխկապակցվածությանը, քանի որ վաղ տարիքում նման փոփոխությունները կարող են արագ անդրադառնալ աճի, զարգացման և կենսունակության վրա։ Ուսումնասիրվում են կլինիկական ու լաբորատոր ցուցանիշները, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու խանգարման բնույթը և օրգանիզմի պատասխանային փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կարգավորիչ թերապիայի ընդհանուր սկզբունքների գնահատումը՝ ուղղված ոչ միայն արտաքին կլինիկական դրսևորումների մեղմացմանը, այլև մարսողական համակարգի բնական գործառույթների և օրգանիզմի ներքին հավասարակշռության վերականգնմանը։ Դիտարկվում է տարբեր բուժական մոտեցումների ազդեցությունը կենդանիների ընդհանուր վիճակի, մարսողական գործունեության և վերականգնման ընթացքի վրա՝ առանց անտեսելու խնամքի, համապատասխան սնուցման և անասնաբուժական հսկողության նշանակությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել առողջ և մարսողական խանգարումներ ունեցող հորթերի ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական ցուցանիշները՝ հիվանդագին գործընթացների զարգացման օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև նորածնային շրջանում կանխարգելման կարևորությանը, քանի որ պատշաճ պահվածքը և սնուցման կազմակերպումը էական նշանակություն ունեն մարսողական համակարգի բնական հարմարվողականության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուժական գաստրոէնտերոլոգիայի, կենդանիների ֆիզիոլոգիայի, ախտաֆիզիոլոգիայի և անասնաբուժական թերապիայի մոտեցումները՝ նորածին հորթերի մարսողական խանգարումների կենսաբանական հիմքերը և դրանց կարգավորման սկզբունքները ուսումնասիրելու նպատակով։

Literature

Վ. Ավենարիուսի այս փոքրածավալ ստեղծագործությունը ներկայացված է կենդանական աշխարհի կերպարի՝ մեղվի միջոցով։ Վերնագրում ընդգծված անսովոր բնորոշումը հուշում է կերպարի առանձնահատկության և դրա շուրջ կառուցված պատմողական մտահղացման մասին։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել մանկական ընթերցանության շրջանակում՝ որպես կենդանիների կերպարների միջոցով պատմվող գրական երկ, որը կարող է ընթերցողին ծանոթացնել բնության ու կենդանական աշխարհի նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքին։ Նմանատիպ ստեղծագործություններում կենդանիները հաճախ հանդես են գալիս ոչ միայն որպես պատմության մասնակիցներ, այլև որպես մարդկային բնավորության գծերի, վարքի և փոխհարաբերությունների գեղարվեստական արտահայտման միջոց։ Գործի լեզուն, պատմողական կառուցվածքն ու կերպարների ներկայացումը կարող են նպաստել ընթերցանության հմտությունների զարգացմանը և երևակայության խթանմանը։ Այն նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն հրատարակությունների և թարգմանական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին այլալեզու հեղինակների ստեղծագործությունները ներմուծվում հայ ընթերցողական միջավայր։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական հավատքի կարևորագույն ծիսական իրողություններից մեկի՝ Սուրբ Հաղորդության խորհրդի ավետարանական հիմքերի և աստվածաբանական նշանակության ներկայացմանը։ Հաղորդությունը քրիստոնեական եկեղեցու առանցքային խորհուրդներից է, որի միջոցով հավատացյալները հաղորդակից են դառնում Քրիստոսի խորհրդին և արտահայտում իրենց հավատարմությունը քրիստոնեական ուսմունքին։ Գրքի թեմատիկ առանցքը Հաղորդության վերաբերյալ Ավետարանի վարդապետության բացատրությունն է՝ ուշադրություն դարձնելով դրա հոգևոր իմաստին, հաստատման ավետարանական պատմություններին, քրիստոնեական պաշտամունքում ունեցած նշանակությանը և հավատացյալի հոգևոր կյանքի հետ կապին։ Այս խորհրդի ընկալումը կապված է Հիսուս Քրիստոսի վերջին ընթրիքի, հացի և գինու խորհրդանշական ու ծիսական նշանակության, Քրիստոսի հիշատակի պահպանման և հավատացյալների հոգևոր միասնության գաղափարների հետ։ Հաղորդության աստվածաբանական մեկնությունը նաև առնչվում է հավատքի, ապաշխարության, հոգևոր մաքրության, երախտագիտության և եկեղեցական համայնքին պատկանելու հարցերին։ Աշխատությունը կարող է ընթերցողին օգնել ավելի խորությամբ ըմբռնելու, թե ինչպես է ավետարանական ուսմունքը մեկնաբանվում եկեղեցական ավանդության շրջանակում և ինչպես են աստվածաշնչյան սկզբունքներն արտահայտվում քրիստոնեական ծիսական կյանքում։ Այն կարևոր նշանակություն ունի կրոնական կրթության և աստվածաբանական մտքի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով եկեղեցական խորհուրդների վերաբերյալ գիտելիքների համակարգմանը և քրիստոնեական հավատքի հիմնական դրույթների պարզաբանմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայալեզու կրոնական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես Ավետարանի ուսմունքը և եկեղեցական խորհուրդների իմաստը հայ ընթերցողին ներկայացնելու օրինակ։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբանությամբ, եկեղեցու պատմությամբ, քրիստոնեական ծեսերով և հայ հոգևոր մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Informatics

Այս ինֆորմացիոն բյուլետենը ներկայացնում է գրադարանագիտական և մատենագիտական ոլորտին առնչվող արդիական գրականության, նոր հրատարակությունների և մասնագիտական տեղեկատվության համակարգված ամփոփում, որի նպատակն է աջակցել գրադարանային աշխատողներին, մատենագետներին և տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետներին գիտական և գործնական գործունեության մեջ։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են գրադարանագիտության տեսության և պրակտիկայի տարբեր ուղղություններին վերաբերող նյութեր՝ ներառյալ գրադարանային ֆոնդերի կազմակերպման, դասակարգման և կատալոգավորման նոր մոտեցումները, մատենագիտական նկարագրության ստանդարտները, ինչպես նաև տեղեկատվական որոնման համակարգերի զարգացման միտումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությանը գրադարանային աշխատանքի վրա՝ ընդգծելով ավտոմատացված կատալոգների, էլեկտրոնային տվյալների բազաների և թվային գրադարանների ներդրման գործընթացները։ Բյուլետենում ներկայացվում են նաև նոր հրատարակված գիտական հոդվածներ, մեթոդական ձեռնարկներ և միջազգային փորձի օրինակներ, որոնք կարող են կիրառվել ազգային գրադարանային համակարգի կատարելագործման նպատակով։ Միաժամանակ անդրադարձ է կատարվում մատենագիտական տեղեկատվության հավաքագրման, վերլուծության և տարածման խնդիրներին, որոնք կարևոր դեր ունեն գիտական հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, ինֆորմացիոն բյուլետենը ծառայում է որպես մասնագիտական տեղեկատվության արագ և համակարգված աղբյուր, որը նպաստում է գրադարանագիտական մտքի զարգացմանը և տեղեկատվական ծառայությունների արդիականացմանը։

Psychology

Психология самоотношения աշխատությունը հոգեբանության ոլորտի գիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է անձի ինքնաարժևորման, ինքնընկալման և ինքնահաստատման հոգեբանական մեխանիզմների վերլուծությանը, այն բացատրում է «սամոօթնոշենիե» (self-attitude) հասկացության կառուցվածքը՝ ներառելով ինքնագնահատականը, ինքնաընկալումը, հուզական վերաբերմունքը սեփական անձի նկատմամբ և վարքային դրսևորումները, գիրքը ուսումնասիրում է նաև անձի ինքնակարգավորման գործընթացները, ներքին կոնֆլիկտների ձևավորումը և դրանց ազդեցությունը հոգեկան առողջության վրա, միաժամանակ անդրադառնում է զարգացման հոգեբանությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ինքնաառնչությունը ձևավորվում մանկությունից մինչև հասունություն սոցիալական միջավայրի ազդեցության ներքո, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հոգեբանության, անձի զարգացման և կլինիկական հոգեբանության ոլորտների համար։

History

Պատմաժողովրդագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Կարսի նահանգի վարչական կառուցվածքի և բնակչության ժողովրդագրական պատկերի ուսումնասիրությանը 19-րդ դարի առաջին երեսնամյակի ընթացքում։ Քննության են առնվում նահանգի վարչատարածքային բաժանումը, բնակավայրերի տեղաբաշխումը, բնակչության կազմն ու տարածքային բաշխման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական իրադարձությունների պայմաններում տեղի ունեցած ժողովրդագրական տեղաշարժերին, բնակչության արտագաղթի և վերաբնակեցման գործընթացներին։ Վերլուծվում են տարբեր բնակավայրերի ու վարչական միավորների բնակչության վերաբերյալ պատմական տեղեկությունները և դրանց միջոցով տարածաշրջանի ժողովրդագրական փոփոխությունների հիմնական միտումները։ Քննարկվում են նաև վարչական կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները և դրանց կապը նահանգի հասարակական ու ժողովրդագրական գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու Կարսի տարածաշրջանի բնակչության պատմական զարգացման և վարչատարածքային կազմակերպման մասին 19-րդ դարի սկզբին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, պատմական ժողովրդագրության, պատմական աշխարհագրության և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։