Հայ վիմագրության դիվան, պրակ չորրորդ․ Գեղարքունիք՝ Կամոյի, Մարտունու և Վարդենիսի շրջաններ

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է տեսողության խանգարումներով երեխաների տարածության մեջ կողմնորոշվելու կարողության զարգացմանը շարժախաղերի կիրառման միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն խնդիրը, թե ինչպես կարելի է նպատակային ընտրված և մանկավարժորեն կազմակերպված շարժական գործունեության օգնությամբ զարգացնել երեխայի տարածական ընկալումը, սեփական մարմնի դիրքի գիտակցումը, շարժումների վերահսկումը և շրջակա միջավայրում ինքնուրույն տեղաշարժվելու կարողությունը։ Աշխատությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ տեսողության սահմանափակ հնարավորությունները կարող են դժվարություններ ստեղծել տարածության կառուցվածքի ընկալման, ուղղությունների տարբերակման, հեռավորությունների գնահատման և անվտանգ տեղաշարժի գործընթացներում։ Այս պայմաններում շարժախաղերը կարող են հանդես գալ որպես զարգացման արդյունավետ միջոց՝ համադրելով շարժողական ակտիվությունը, զգայական փորձառությունը, հաղորդակցությունը և ճանաչողական խնդիրների լուծումը։ Հեղինակը դիտարկում է տարբեր խաղային վարժությունների և շարժողական առաջադրանքների կիրառման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով աստիճանաբար ձևավորել կողմնորոշման, ուղղության պահպանման, տարածական հարաբերությունների ընկալման և շարժումների հաջորդականության հմտություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղերի կազմակերպման պայմաններին, դրանց բարդության աստիճանական փոփոխությանը և երեխայի անհատական հնարավորություններին համապատասխանեցմանը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև բանավոր հրահանգների, ձայնային ազդանշանների, շոշափելի և շարժողական հենակետերի օգտագործման մեթոդները, որոնք տեսողության խանգարումներով երեխաներին օգնում են ավելի արդյունավետ ընկալել տարածական միջավայրը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շարժախաղերի ոչ միայն ֆիզիկական, այլև հոգեբանական և սոցիալական նշանակությանը․ խաղային գործունեությունը կարող է նպաստել ինքնավստահության, ինքնուրույնության, նախաձեռնողականության, ուշադրության և հաղորդակցական հմտությունների զարգացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել հատուկ և ներառական կրթության պայմաններում երեխաների տարածական կողմնորոշման զարգացմանն ուղղված մեթոդական ծրագրերի կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հատուկ մանկավարժներին, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետներին, մանկական հոգեբաններին, տեսողության խանգարումներով երեխաների հետ աշխատող ուսուցիչներին, վերականգնողական մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է շարժախաղը որպես տեսողության խանգարումներով երեխաների տարածական կողմնորոշման և շարժողական ինքնուրույնության զարգացման արդյունավետ մանկավարժական միջոց՝ ընդգծելով խաղային, զգայական և շարժողական գործունեության նպատակային համադրման կարևորությունը։

History

ԱՄՆ արտաքին քաղաքականությունը Առաջին Համաշխարհային պատերազմի տարիներին. 1914–1917 թթ. աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականության զարգացումը Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբնական փուլում՝ 1914–1917 թվականներին, այն ներկայացնում է ԱՄՆ-ի սկզբնական չեզոքության քաղաքականությունը, եվրոպական հակամարտության նկատմամբ դիվանագիտական դիրքորոշումները և տնտեսական շահերի ազդեցությունը արտաքին քաղաքական որոշումների վրա, գիրքը անդրադառնում է նաև հասարակական կարծիքի փոփոխություններին, ռազմավարական հաշվարկներին և այն գործոններին, որոնք հանգեցրին ԱՄՆ-ի աստիճանական ներգրավմանը պատերազմի մեջ, միաժամանակ ընդգծելով Վուդրո Վիլսոնի վարչակազմի քաղաքական ուղեգիծը և միջազգային հարաբերությունների վերափոխման գործընթացները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համաշխարհային պատմության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Թեհրան քաղաքի կանաչապատ տարածքների տարածական տեղաբաշխման առանձնահատկությունների, դրանց զարգացման օրինաչափությունների և կայուն քաղաքային լանդշաֆտի նախագծման սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ 1980–2014 թվականների ժամանակահատվածում։ Քննարկվում են քաղաքային կանաչ տարածքների նշանակությունը բնակչության կենսապայմանների բարելավման, էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման և քաղաքային միջավայրի կայուն զարգացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թեհրանի քաղաքաշինական զարգացմանը, բնակչության աճին, կառուցապատման խտության փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը կանաչապատ տարածքների քանակի, կառուցվածքի ու աշխարհագրական բաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում են քաղաքային զբոսայգիների, պուրակների, ծառապատ փողոցների, հանգստի գոտիների և այլ կանաչ ենթակառուցվածքների տեղաբաշխման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով քաղաքի բնական, կլիմայական, սոցիալ-տնտեսական և տարածական պայմանները։ Դիտարկվում են կանաչապատ տարածքների հասանելիության, բնակչության տարբեր խմբերի համար դրանց հավասարաչափ բաշխման, քաղաքային թաղամասերի էկոլոգիական ապահովվածության և կանաչ տարածքների փոխկապակցվածության հիմնախնդիրները։ Կարևորվում են կայուն լանդշաֆտային նախագծման սկզբունքները, որոնք ուղղված են բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, կենսաբազմազանության պահպանմանը, քաղաքային ջերմային կղզու ազդեցության մեղմմանը և շրջակա միջավայրի որակի բարելավմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի, քարտեզագրական վերլուծության, հեռահար զոնդավորման և տարածական մոդելավորման մեթոդներ՝ կանաչապատ տարածքների փոփոխությունների դինամիկան և տեղաբաշխման օրինաչափությունները գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքային հողօգտագործման կառուցվածքին, կանաչապատման նորմատիվային պահանջներին, բնակչության խտության և կանաչ տարածքների ապահովվածության հարաբերակցությանը, ինչպես նաև քաղաքաշինական քաղաքականության ազդեցությանը լանդշաֆտային միջավայրի ձևավորման վրա։ Առանձնացվում են կանաչ տարածքների պակասի, դրանց անհամաչափ բաշխման, քաղաքային էկոհամակարգերի մասնատման և բնական միջավայրի պահպանության հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում են նաև կանաչ ենթակառուցվածքների միասնական ցանցի ձևավորման, նոր կանաչ գոտիների տեղակայման, գոյություն ունեցող տարածքների վերակազմակերպման և քաղաքային միջավայրի էկոլոգիական կայունության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել քաղաքային կանաչապատման տարածական մոդելների կատարելագործմանը, լանդշաֆտային նախագծման գիտական սկզբունքների զարգացմանը և կայուն քաղաքաշինական որոշումների հիմնավորմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ Թեհրանի և նմանատիպ խոշոր քաղաքների կանաչ ենթակառուցվածքների պլանավորման, քաղաքային միջավայրի բարելավման և երկարաժամկետ տարածական զարգացման ծրագրերի մշակման համար։ Այն օգտակար է քաղաքաշինարարների, լանդշաֆտային ճարտարապետների, բնապահպանների, աշխարհագրագետների և տարածքային պլանավորման մասնագետների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Լոռվա սարահարթի ջրաճահճային ֆլորայի ուսումնասիրությանը և դրա պահպանության հետ կապված հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է տարածաշրջանի ջրաճահճային էկոհամակարգերի բուսական կազմը, տեսակային բազմազանությունը, տարածական բաշխվածությունը և բնական պայմանների նկատմամբ դրանց փոխկապակցվածությունը։ Ջրաճահճային տարածքները կարևոր դեր են կատարում բնական էկոհամակարգերի կայունության պահպանման գործում՝ ծառայելով որպես բազմաթիվ բուսատեսակների աճելավայրեր և միաժամանակ մասնակցելով ջրային ռեսուրսների բնական կարգավորմանը, խոնավության պահպանմանը և կենսաբազմազանության ապահովմանը։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լոռվա սարահարթի բնական և աշխարհագրական պայմաններին, որոնք ձևավորում են ջրաճահճային բուսականության զարգացման յուրահատուկ միջավայր։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր ջրաճահճային բուսական համակեցությունների և դրանցում հանդիպող տեսակների բացահայտումը, ինչպես նաև հազվագյուտ, սահմանափակ տարածում ունեցող կամ պահպանության կարիք ունեցող բուսատեսակների առանձնացումը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև այն բնական և մարդածին գործոններին, որոնք կարող են բացասաբար ազդել ջրաճահճային ֆլորայի վիճակի վրա։ Դրանց շարքում կարող են լինել հողերի և ջրային ռեժիմի փոփոխությունները, գյուղատնտեսական գործունեությունը, ջրային ռեսուրսների ոչ ռացիոնալ օգտագործումը, տարածքների խախտումը, աղտոտումը և կլիմայական փոփոխությունների հետևանքները։ Հատուկ նշանակություն ունի ջրաճահճային էկոհամակարգերի պահպանության և արդյունավետ կառավարման միջոցառումների հիմնավորումը, քանի որ դրանց կենսաբազմազանության կորուստը կարող է հանգեցնել նաև էկոհամակարգային կարևոր գործառույթների թուլացման։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել Լոռվա սարահարթի արժեքավոր ջրաճահճային տարածքների բնապահպանական գնահատման, մոնիթորինգի և պահպանության ծրագրերի մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բուսաբաններին, էկոլոգներին, բնապահպաններին, կենսաբազմազանության մասնագետներին, աշխարհագրագետներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է Լոռվա սարահարթի ջրաճահճային բուսական աշխարհի բազմազանության և էկոլոգիական նշանակության բացահայտման, ինչպես նաև դրա պահպանության արդյունավետ ուղիների որոնման գործում։

Literature

Թոշնած վարդը խորհրդանշական կերպար է, որը հաճախ օգտագործվում է գրականության և արվեստի մեջ՝ արտահայտելու անցողիկություն, կորստի զգացում, մարող գեղեցկություն կամ չիրականացված սիրո ցավ։ Այն ներկայացնում է նախկինում կենսունակ, գեղեցիկ և բուրավետ ծաղիկ, որը ժամանակի ընթացքի, անբարենպաստ պայմանների կամ խնամքի բացակայության հետևանքով կորցրել է իր թարմությունն ու կենսունակությունը։ Թոշնած վարդը կարող է ընկալվել նաև որպես կյանքի և ժամանակի անխուսափելի ընթացքի խորհրդանիշ, որտեղ գեղեցկությունն ու ուժը ենթակա են փոփոխության և մարումի։ Գրական ստեղծագործություններում այն հաճախ կապվում է տխրության, կարոտի, հիշողությունների կամ կորցրած զգացմունքների հետ՝ ստեղծելով հուզական և խորքային պատկեր։ Միևնույն ժամանակ, որոշ մեկնաբանություններում թոշնած վարդը կարող է ունենալ նաև փիլիսոփայական իմաստ՝ հիշեցնելով, որ յուրաքանչյուր ավարտ իր մեջ կրում է նոր սկիզբի հնարավորություն։ Այսպիսով, թոշնած վարդը ոչ միայն բնական երևույթի նկարագրություն է, այլ նաև բազմաշերտ խորհրդանիշ, որը արտահայտում է մարդկային զգացմունքների և կյանքի փոփոխական բնույթի մասին խորը գաղափարներ։

Psychology

Այս աշխատությունը նվիրված է մարդու ինքնուրույն զարգացմանը, բնավորության ձևավորմանը, վարքագծի կատարելագործմանը և նպատակասլաց գործունեության միջոցով կյանքի դժվարությունները հաղթահարելու գաղափարին։ Գրքի խորագրում միավորված ինքնօգնության, նկարագրի, վարմունքի և հարատևության հասկացությունները մատնանշում են անհատի ներքին հատկանիշների ու գործնական վարքագծի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է այն հարցերին, թե ինչպես են մարդու բնավորությունը, սովորությունները, որոշումները և հետևողական ջանքերը պայմանավորում նրա անձնական առաջընթացն ու հասարակական կյանքում ունեցած դերը։ Ինքնօգնության գաղափարը շեշտադրում է սեփական ուժերի գիտակցումը, ինքնուրույն գործելու կարողությունը, դժվարությունների առաջ չընկրկելը և անձնական պատասխանատվությունը։ Նկարագրի ու վարքի քննարկումը կարևորում է բարոյական հատկանիշների, կարգապահության, ազնվության, աշխատասիրության և մարդկանց հետ հարաբերություններում դրսևորվող վերաբերմունքի նշանակությունը։ Հարատևության գաղափարը, իր հերթին, կապված է սկսած գործը շարունակելու, նպատակներին հավատարիմ մնալու և ժամանակավոր անհաջողությունների պայմաններում հետևողականություն պահպանելու անհրաժեշտության հետ։ Այսպիսի բովանդակությունը տեղավորվում է 19-րդ դարի ինքնակրթական և բարոյադաստիարակչական գրականության շրջանակում, որը ձգտում էր ընթերցողին ներկայացնել անձնական կատարելագործման և հասարակական օգտակարության սկզբունքներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայ մտավոր և կրթական կյանքի պատմությամբ, անհատի բարոյական դաստիարակության գաղափարներով ու ինքնազարգացման գրականության զարգացմամբ զբաղվողներին։ Այն արժեքավոր է նաև որպես հայերեն տպագիր գրականության այն ուղղության օրինակ, որի միջոցով անձնական պատասխանատվության, բնավորության ամրության և նպատակասլաց վարքագծի հարցերը ներառվել են ընթերցողական ու կրթական միջավայրի քննարկումներում։