Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Political Science

    Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ Ժ

    Հրատարակությունը պարունակում է Ազգային ժողովի տասներորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ ներկայացնելով ժողովի աշխատանքների ընթացքն ու քննարկումների արձանագրումը։ Այն վավերագրական նշանակություն ունեցող նյութ է, որն արտացոլում է հայ ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեությունը, ժողովական ընթացակարգերը և հասարակական նշանակության հարցերի քննարկման կազմակերպված ձևը։ Ատենագրությունները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու նիստի ընթացքում ներկայացված ելույթներին, բարձրացված հարցադրումներին, մասնակիցների արտահայտած տեսակետներին և քննարկումների հաջորդականությանը։ Դրանք կարևոր աղբյուր են ազգային կառավարման ու համայնքային ինքնակազմակերպման պատմության ուսումնասիրության համար՝ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական հաղորդակցության ձևերը և ժողովական աշխատանքի փաստագրությունը։ Ազգային ժողովի գործունեության արձանագրությունները կարող են տեղեկություններ պարունակել համայնքային կառավարման, ազգային հաստատությունների, կրթական և կրոնական կյանքի, վարչական կազմակերպման ու հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ՝ ըստ տվյալ նիստի օրակարգի։ Հրատարակությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական պատմության, ազգային հաստատությունների գործունեության, ժողովական մշակույթի և հայերեն պաշտոնական գրագրության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-31
    Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ Ժ
    Online

    Mathematics

    Լիցքավորված հադրոնների ելքերի ուսումնասիրությունը և բազմաչափ միջուկային թուլացման էֆեկտը HERMES գիտափորձում

    Այս աշխատությունը վերաբերում է բարձր էներգիաների միջուկային և մասնիկային ֆիզիկային՝ կենտրոնանալով լիցքավորված հադրոնների ելքերի ուսումնասիրության վրա և բազմաչափ միջուկային թուլացման (nuclear attenuation) էֆեկտների վերլուծությանը HERMES գիտափորձի տվյալների հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է հասկանալ, թե ինչպես են լեպտոն–նուկլեոն փոխազդեցությունների արդյունքում առաջացած հադրոնները փոխվում միջուկային միջավայրում՝ անցնելով ձևավորման և տարածման փուլեր։ Ուսումնասիրվում է հադրոնների արտադրության մեխանիզմը խորը ոչ էլաստիկ ցրման (deep inelastic scattering) գործընթացներում, ինչպես նաև դրանց էներգետիկ սպեկտրները, անկյունային բաշխումները և բազմապատիկության կախվածությունը միջուկի չափից ու կառուցվածքից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջուկային թուլացման երևույթին, որը արտահայտվում է որպես հադրոնների հոսքի նվազում ծանր միջուկներում՝ համեմատած ազատ նուկլեոնների հետ, ինչը պայմանավորված է միջավայրային փոխազդեցություններով և հադրոնիզացիայի դինամիկայով։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է բազմաչափ կախվածությունները՝ ներառյալ կինեմատիկական փոփոխականների ազդեցությունը, ինչպիսիք են էներգիայի փոխանցումը, Բյորկենի x փոփոխականը և փոխանցված իմպուլսը, որոնք թույլ են տալիս ավելի մանրամասն բնութագրել միջուկային միջավայրում հադրոնների վարքագիծը։ HERMES փորձի տվյալների վերլուծությունը կարևոր դեր ունի քվարկ-գլյուոնային կառուցվածքի և հադրոնիզացիայի գործընթացների ըմբռնման համար, ինչպես նաև QCD-ի (քվանտային քրոմոդինամիկա) միջուկային կիրառությունների զարգացման համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը նշանակալի ներդրում է բարձր էներգիաների միջուկային ֆիզիկայի և մասնիկային փոխազդեցությունների տեսության զարգացման մեջ՝ նպաստելով միջուկային նյութի կառուցվածքի ավելի խորքային հասկացմանը։

    Updated: 2026-09-02
    Լիցքավորված հադրոնների ելքերի ուսումնասիրությունը և բազմաչափ միջուկային թուլացման էֆեկտը HERMES գիտափորձում
    Online

    Literature

    Трагедия Шекспира «Антоний и Клеопатра» в армянских переводах

    Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի հայտնի ողբերգության հայերեն թարգմանություններին՝ դրանց ստեղծման պատմությանը, լեզվաոճական առանձնահատկություններին և գեղարվեստական արժեքին։ Ուսումնասիրության առանցքում բնագրի և հայերեն տարբերակների համադրական քննությունն է, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել, թե ինչպես են հայ թարգմանիչները փոխանցել ստեղծագործության գաղափարական բովանդակությունը, կերպարների հոգեբանական խորությունը, հուզական լարվածությունը և Շեքսպիրին բնորոշ բանաստեղծական լեզուն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել թարգմանությունների բառապաշարին, շարահյուսությանը, պատկերավորման միջոցներին, դարձվածքներին և խոսքի ռիթմական կազմակերպմանը, քանի որ դրամատիկական երկի գեղարվեստական ազդեցությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն սյուժեով, այլև լեզվական արտահայտչամիջոցներով։ Հայերեն թարգմանությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև այն դժվարությունները, որոնց բախվել են թարգմանիչները՝ պատմական և մշակութային իրողությունների, հին ու ժամանակակից լեզվական շերտերի, փոխաբերությունների և բազմիմաստ արտահայտությունների փոխանցման ընթացքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կերպարների խոսքի առանձնահատկությունների պահպանումը։ Գլխավոր հերոսների երկխոսություններում արտահայտված սերը, իշխանության ձգտումը, խանդը, հակասությունները, ողբերգական ընտրությունները և ներքին ապրումները թարգմանության ընթացքում պահանջում են մեծ լեզվական և գեղարվեստական ճշգրտություն։ Հայերեն տարբերակների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե տարբեր թարգմանիչներ ինչպիսի լուծումներ են ընտրել նույն գաղափարը կամ պատկերային արտահայտությունը հայ ընթերցողին փոխանցելու համար։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն շեքսպիրյան ստեղծագործության հայերեն ընկալման, այլև հայ թարգմանական մշակույթի զարգացման պատմության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս գնահատել հայ թարգմանիչների ստեղծագործական մոտեցումները, բնագրին հավատարմության և գեղարվեստական ինքնուրույնության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև համաշխարհային դասական գրականության հայերեն ներկայացման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել գրականագետների, թարգմանաբանների, շեքսպիրագետների, հայ գրականության և համաշխարհային դրամատուրգիայի ուսումնասիրողների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Трагедия Шекспира «Антоний и Клеопатра» в армянских переводах
    Online

    Other Subjects

    «Սասնա ծռեր» էպոսի համահավաք բնագրերը. ստեղծման սկզբունքներ եվ նպատակներ

    Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդական հերոսական էպոսի տարբեր պատումներից համահավաք բնագրերի ձևավորման սկզբունքների, մեթոդաբանության և գիտական նպատակների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում բանավոր ավանդության ընթացքում ձևավորված բազմաթիվ տարբերակների գրառման, հավաքման, դասակարգման, համեմատության և գիտական մշակման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե տարբեր ժամանակներում և տարբեր բանասացներից գրանցված պատումները ինչ սկզբունքներով կարող են համադրվել՝ պահպանելով ժողովրդական ստեղծագործության լեզվական, բովանդակային և գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են պատումների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, սյուժետային դրվագների տարբերակները, կերպարների նկարագրությունները, իրադարձությունների հաջորդականությունը, տեղական առանձնահատկությունները և բանասացների անհատական ստեղծագործական ներդրումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համահավաք բնագիր կազմելու ընթացքում նյութի ընտրության չափանիշներին և տարբեր պատումներից հատվածների համադրման հիմնավորմանը։ Քննության է առնվում նաև բանավոր ստեղծագործությունը գրավոր ամբողջական տեքստի վերածելու խնդիրը, քանի որ նման աշխատանքում անհրաժեշտ է միաժամանակ պահպանել սկզբնաղբյուրների ինքնատիպությունը և ներկայացնել էպիկական պատումի հնարավորինս ամբողջական կառուցվածքը։ Ուսումնասիրվում են բնագրագիտական խմբագրման սկզբունքները, բարբառային և լեզվական առանձնահատկությունների փոխանցման եղանակները, կրկնվող կամ տարբերակվող հատվածների մշակումը և գիտական մեկնաբանությունների նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև համահավաք բնագրերի ստեղծման պատմամշակութային նպատակներին՝ ազգային բանավոր ժառանգության պահպանմանը, համակարգմանը և հետագա սերունդներին փոխանցմանը։ Նման բնագրերը կարևոր աղբյուր են էպոսի կառուցվածքի, կերպարային համակարգի, առասպելաբանական շերտերի, ժողովրդական աշխարհընկալման, պատմական հիշողության և գեղարվեստական մտածողության ուսումնասիրման համար։ Միաժամանակ ընդգծվում է առանձին պատումների ինքնուրույն արժեքը, քանի որ համահավաք տարբերակը չի փոխարինում սկզբնական գրառումներին, այլ դրանց համեմատական ուսումնասիրության և ընդհանրացման արդյունք է։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ բանագիտության, էպոսագիտության, բնագրագիտության և գրականագիտության համար՝ նպաստելով ազգային էպիկական ժառանգության գիտական ուսումնասիրման մեթոդների ու դրա պահպանման սկզբունքների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-09-29
    «Սասնա ծռեր» էպոսի համահավաք բնագրերը. ստեղծման սկզբունքներ եվ նպատակներ
    Online

    Other Subjects

    ՕՊՏԻՄԱԼԱՑՄԱՆ ՄԵԹՈԴՆԵՐ ԵՎ ԽԱՂԵՐԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

    Գիրքը «Օպտիմալացման մեթոդներ և խաղերի տեսություն»՝ Կ. Սաղաթելյանի, կենտրոնանում է օպտիմալ որոշումների ընդունման մեթոդների և խաղերի տեսության սկզբունքների ուսումնասիրության վրա։ Այն ներկայացնում է, թե ինչպես կարելի է մաթեմատիկորեն մոդելավորել մրցակցային և համագործակցային իրավիճակները, գտնել լավագույն ռազմավարություններ և գնահատել համակարգերի արդյունավետությունը: Հիմնական թեմաները ընդգրկում են՝ Օպտիմալացման մեթոդներ – անալիտիկ և թվային մեթոդներ՝ նպատակային ֆունկցիայի մաքսիմալացում կամ մինիմալացում սահմանափակումների պայմաններում։ Խաղերի տեսություն – զրոյական և ոչ զրոյական խաղեր, Nash-ի հավասարակշռություններ, ռազմավարությունների ընտրություն և վերլուծություն։ Գործնական կիրառություններ – տնտեսական, ինժեներական, ռազմական և կառավարչական խնդիրներում օպտիմալ և ռազմավարական որոշումների ընդունում։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, գիտնականների և պրոֆեսիոնալների համար, ովքեր զբաղվում են մաթեմատիկական մոդելավորում, որոշումների ընդունման և ռազմավարական խնդիրների լուծման հետ։

    Updated: 2026-09-19
    ՕՊՏԻՄԱԼԱՑՄԱՆ ՄԵԹՈԴՆԵՐ ԵՎ ԽԱՂԵՐԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
    Online

    Religion

    Սաղմոսների գիրք

    Գիրքը ներառում է աստվածաշնչյան սաղմոսները՝ քրիստոնեական աղոթական և հոգևոր գրականության կարևորագույն ժողովածուներից մեկը։ Սաղմոսները Աստծուն ուղղված բանաստեղծական աղոթքներ ու օրհներգեր են, որոնցում արտահայտվում են հավատքի, փառաբանության, գոհության, ապաշխարության, աղերսանքի և հոգևոր մխիթարության թեմաները։ Դրանք անդրադառնում են մարդու ներաշխարհին, կյանքի դժվարություններին, արդարության որոնմանը, աստվածային ողորմությանն ու օգնությանը վստահելուն։ Սաղմոսարանը նշանակալի տեղ ունի քրիստոնեական ավանդության մեջ և առանձնահատուկ դեր է կատարել Հայ Առաքելական եկեղեցու պաշտամունքային կյանքում։ Սաղմոսներն օգտագործվել են ժամերգությունների և եկեղեցական այլ արարողությունների ընթացքում, ինչպես նաև անհատական աղոթքի, ընթերցանության ու հոգևոր խորհրդածության համար։ Դրանց լեզվական և պատկերային հարստությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հայ հոգևոր գրականության և եկեղեցական երգեցողության ավանդույթում։ Հրատարակությունը հայերեն կրոնական գրքի պատմության արժեքավոր օրինակ է և արտացոլում է սաղմոսների՝ հայ ընթերցողների շրջանում ունեցած հոգևոր ու մշակութային նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաշնչյան գրականության, հայ եկեղեցական ընթերցանության, աղոթական մշակույթի և հայ տպագիր ժառանգության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-31
    Սաղմոսների գիրք