Հայաստանի ԳԿՀ-երը 1981 թվականին։ Աշխատանքների վերլուծություն և մեթոդական հանձնարարականներ

History

Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղյան հիմնահարցի դերի ուսումնասիրությանը ադրբեջանական հասարակության պատմական հիշողության, ազգային ինքնագիտակցության և հավաքական ինքնության ձևավորման գործընթացներում՝ Ադրբեջանի պետական ազգային քաղաքականության գաղափարական և հայեցակարգային առանձնահատկությունների համատեքստում։ Քննարկվում են պատմական հիշողության և ազգային ինքնության փոխկապակցվածության տեսական հիմքերը, պատմական իրադարձությունների հասարակական ընկալման մեխանիզմները, ինչպես նաև պետական քաղաքականության ազդեցությունը ազգային պատմական պատկերացումների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ղարաբաղյան հակամարտության ներկայացմանը ադրբեջանական պաշտոնական պատմագրության, կրթական համակարգի, քաղաքական հռետորաբանության և զանգվածային լրատվամիջոցների շրջանակներում։ Ուսումնասիրվում են ազգային ինքնության կառուցման գործընթացում պատմական հիշողության, տարածքային պատկերացումների, մշակութային ժառանգության և քաղաքական խորհրդանիշների նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում պետական գաղափարախոսության ձևավորման, ազգային պատմական պատումների տարածման, հասարակական հիշողության պահպանման և վերարտադրման մեխանիզմներին։ Կարևորվում են պատմական իրադարձությունների մեկնաբանությունների, քաղաքական խոսույթի, հանրային հաղորդակցության և կրթական քաղաքականության ազդեցությունները հասարակության ազգային ինքնագիտակցության զարգացման վրա։ Դիտարկվում են նաև Ղարաբաղյան հիմնահարցի շուրջ ձևավորված քաղաքական և պատմագիտական մոտեցումները, դրանց փոփոխությունները տարբեր ժամանակաշրջաններում, ինչպես նաև հակամարտության ազդեցությունը հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ադրբեջանական պետական փաստաթղթերը, պաշտոնական հայտարարությունները, պատմության դասագրքերը, գիտական հրապարակումները և տեղեկատվական նյութերը՝ բացահայտելու ազգային քաղաքականության հիմնական գաղափարական ուղղություններն ու պատմական հիշողության ձևավորման գործիքները։ Առանձնացվում են պատմական փաստերի և դրանց քաղաքական մեկնաբանությունների տարբերակման, հավաքական հիշողության ընտրողականության, ազգային ինքնության քաղաքականացման և հակամարտության վերաբերյալ տարբեր պատմական պատումների համեմատական ուսումնասիրության խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի պատմական հիշողության քաղաքականության, ազգային ինքնության ձևավորման, Ղարաբաղյան հակամարտության և Հարավային Կովկասի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, ազգագրագետների, տարածաշրջանագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի իրացվելիության ռիսկի ձևավորման պատճառների, գնահատման մեթոդների և կառավարման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում բանկի՝ իր ընթացիկ և ապագա ֆինանսական պարտավորությունները ժամանակին կատարելու կարողությունն է՝ առանց գործունեության կայունությունը խաթարող զգալի կորուստների կամ ֆինանսավորման անհամաչափ ծախսերի առաջացման։ Իրացվելիության ռիսկը դիտարկվում է որպես բանկային ռիսկերի կառավարման առանցքային ուղղություններից մեկը, որը սերտորեն կապված է ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքի, ֆինանսավորման աղբյուրների կայունության, դրամական հոսքերի և ֆինանսական շուկաների վիճակի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ակտիվների իրացվելիության աստիճանին, ավանդների ու այլ ներգրավված միջոցների ժամկետայնությանը, ինչպես նաև դրանց միջև առաջացող ժամկետային անհամապատասխանություններին։ Քննվում են դրամական միջոցների ներհոսքերի և արտահոսքերի գնահատման, իրացվելիության բացերի բացահայտման և տարբեր ժամանակային հորիզոններում բանկի ֆինանսական պահանջմունքների կանխատեսման մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ակտիվների և պասիվների կառավարման համակարգը, որի միջոցով հնարավոր է հավասարակշռել եկամտաբերության, ռիսկի և անհրաժեշտ իրացվելիության մակարդակի միջև հարաբերակցությունը։ Դիտարկվում են ֆինանսավորման աղբյուրների կենտրոնացման, ավանդային բազայի փոփոխությունների, վարկային պորտֆելի կառուցվածքի և շուկայական պայմանների ազդեցությունները բանկի իրացվելիության դիրքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև սթրեսային իրավիճակներում իրացվելիության կառավարմանը, երբ սովորական ֆինանսավորման աղբյուրների հասանելիությունը կարող է սահմանափակվել կամ դրամական միջոցների պահանջարկը՝ կտրուկ փոփոխվել։ Այս համատեքստում կարևորվում են իրացվելիության պահուստների ձևավորումը, արտակարգ ֆինանսավորման պլանավորումը և տարբեր անբարենպաստ սցենարների նկատմամբ բանկի դիմադրողականության գնահատումը։ Ուսումնասիրվում է նաև բանկային վերահսկողության և կարգավորման դերը՝ որպես ֆինանսական հաստատությունների իրացվելիության պահպանման և համակարգային ռիսկերի սահմանափակման գործոն։ Հայաստանի առևտրային բանկերի նյութերի դիտարկումը հնարավորություն է տալիս տեսական մոտեցումները համադրել ազգային ֆինանսական համակարգի գործնական առանձնահատկությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է բանկային գործի, ֆինանսական ռիսկերի կառավարման, ակտիվների և պարտավորությունների կառավարման ու ֆինանսական կայունության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել իրացվելիության ռիսկի գնահատման և վերահսկման արդյունավետ մեխանիզմները։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական բյուջեի ծախսերի ձևավորման, բաշխման և արդյունավետ կառավարման հետ կապված տնտեսական ու ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են պետական ծախսերի կառուցվածքը, դրանց հիմնական ուղղությունները, ֆինանսական միջոցների բաշխման սկզբունքները և բյուջետային քաղաքականության ազդեցությունը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, ծախսերի առաջնահերթությունների որոշմանը, բյուջետային ծրագրերի ֆինանսավորմանը և հատկացված միջոցների նպատակային օգտագործման ապահովմանը։ Քննարկվում են սոցիալական պաշտպանության, կրթության, առողջապահության, ենթակառուցվածքների, պետական կառավարման և տնտեսության այլ ոլորտներին ուղղվող ծախսերի նշանակությունն ու դրանց կառավարման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև բյուջետային պլանավորման և վերահսկողության մեխանիզմները, պետական ծախսերի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները, ֆինանսական կարգապահության ապահովման և բյուջետային միջոցների օգտագործման թափանցիկության բարձրացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական եկամուտների և ծախսերի հավասարակշռման, բյուջետային պակասուրդի կառավարման և ֆինանսական կայունության պահպանման հետ կապված հարցերին։ Ներկայացված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել պետական ծախսային քաղաքականության դերի մասին երկրի տնտեսական զարգացման և հանրային ծառայությունների ֆինանսավորման գործընթացներում, ինչպես նաև բացահայտել դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Literature

Մտորումներ կյանքի ճանապարհին — հայ հեղինակ Աիդա Մնացականյան-ի ստեղծագործությունների ժողովածու է, որը կառուցված է կյանքի, փորձի և ներքին ապրումների շուրջ արված մտորումների, էսսեների և փիլիսոփայական դիտարկումների հիման վրա։ Գիրքը չունի մեկ միասնական սյուժե, այլ ներկայացնում է տարբեր կյանքի իրավիճակներից ծնված մտքեր, որոնք վերաբերում են մարդու ինքնաճանաչմանը, ճակատագրի ընկալմանը, սիրուն, ցավին, հույսին և հոգևոր աճին։ Հեղինակը փորձում է ընթերցողին մոտեցնել այն գաղափարին, որ կյանքի յուրաքանչյուր փուլ ունի իր իմաստը և նույնիսկ դժվարությունները կարող են դառնալ ներքին ուժի և իմաստության աղբյուր։ Տեքստերում հաճախ հանդիպում են մարդկային հարաբերությունների վերլուծություններ՝ ընտանիք, ընկերություն, սեր և կորուստ, որոնք ներկայացված են պարզ, անկեղծ և զգացմունքային լեզվով։ Մնացականյանը կարևորում է նաև մարդու ներքին խաղաղության և հավասարակշռության գաղափարը՝ ընդգծելով, որ կյանքի ճանապարհին ամենակարևորը սեփական հոգու հետ ներդաշնակ լինելն է։ Գիրքը միաժամանակ կրում է դաստիարակչական և փիլիսոփայական բնույթ՝ ընթերցողին մղելով մտածելու իր անցած ճանապարհի, որոշումների և ապագայի մասին։ Այն հատկապես արժեքավոր է այն մարդկանց համար, ովքեր սիրում են ինքնավերլուծական, մտորումային և հոգեբանական ուղղվածությամբ գրականություն։

Literature

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ բանասիրության և գեղարվեստական գրականության մատենագիտության պատմական զարգացման ընթացքին՝ սկսած վաղ ձեռագրական ցուցակներից մինչև ժամանակակից գիտական-տեղեկատու համակարգերի ձևավորում։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել և զարգացել հայ գրականության ու բանասիրական ուսումնասիրությունների հաշվառման, դասակարգման և համակարգման մեթոդները՝ արտացոլելով գիտական մտքի առաջընթացը և մշակութային կարիքների փոփոխությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական աղբյուրների ստեղծման սկզբնաղբյուրներին՝ ձեռագիր ցուցակներ, եկեղեցական և վանական գրադարանների գրանցումներ, ինչպես նաև հետագայում ձևավորված տպագիր մատենագիտական ժողովածուներ ու գիտական տեղեկատուներ։ Քննարկվում է նաև հայագիտության զարգացման ընթացքում մատենագիտության դերի ընդլայնումը՝ որպես գրական ժառանգության պահպանման, ուսումնասիրության և հանրահռչակման կարևոր գործիք։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ ժամանակակից մատենագիտական համակարգերը ոչ միայն տեղեկատվության կազմակերպման միջոց են, այլև հայ մշակութային հիշողության պահպանման և գիտական հետազոտությունների զարգացման հիմնարար հիմք։

Mathematics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է փոխադարձ դիֆուզիայի ազդեցության վերլուծությանը կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում էլեկտրոնային խառնուրդային (իմպուրային) վիճակների վրա՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե ինչպես է ատոմային մասշտաբով նյութերի խառնուրդային ներթափանցումը փոխում էներգետիկ կառուցվածքը և էլեկտրոնային հատկությունները նանոհամակարգերում։ Դիտարկվում են կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների հիմնական ֆիզիկական առանձնահատկությունները՝ քվանտային սահմանափակման էֆեկտները, էներգետիկ գոտիների կառուցվածքը և խառնուրդային կենտրոնների դերը էլեկտրոնների տեղայնացման գործընթացում։ Վերլուծվում է փոխադարձ դիֆուզիայի մեխանիզմը՝ որպես ատոմների ջերմային կամ կոնցենտրացիոն շարժման արդյունք, և դրա ազդեցությունը նյութի կառուցվածքային համասեռության, խառնուրդային պրոֆիլի և պոտենցիալ հորերի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է դիֆուզիան փոխում իմպուրային մակարդակների էներգիան, դրանց լայնացումը և փոխազդեցությունը հիմնական բյուրեղային ցանցի հետ՝ ազդելով էլեկտրոնների շարժունակության, ռեկոմբինացիայի գործընթացների և օպտոէլեկտրոնային հատկությունների վրա։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև մոդելավորման մոտեցումները՝ դիֆուզիոն հավասարումների և քվանտային մեխանիկական հաշվարկների համադրմամբ, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել նանոկառուցվածքների վարքագիծը տարբեր ջերմաստիճանային և տեխնոլոգիական պայմաններում։ Ընդգծվում է, որ նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նանոէլեկտրոնիկայի, ֆոտոնիկայի և նոր սերնդի կիսահաղորդչային սարքերի նախագծման համար, որտեղ նյութի ատոմային մակարդակի վերահսկումը որոշիչ դեր ունի ֆունկցիոնալ հատկությունների ձևավորման մեջ։