Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Անցումային շրջանի դրամավարկային քաղաքականության ծրագրանպատակային մոդելը (ՀՀ օրինակով)
Սա գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է անցումային տնտեսության պայմաններում դրամավարկային քաղաքականության ծրագրանպատակային մոդելի մշակմանը և դրա կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են անցումային շրջանի մակրոտնտեսական մարտահրավերները, դրամավարկային քաղաքականության նպատակներն ու գործիքները, ինչպես նաև կենտրոնական բանկի դերը գների կայունության, ֆինանսական համակարգի զարգացման և տնտեսական աճի խթանման գործում։ Ուսումնասիրվում են դրամաշրջանառության կարգավորման, գնաճի վերահսկման, տոկոսադրույքների, արժութային քաղաքականության և ֆինանսական շուկաների զարգացման միջև առկա փոխկապակցվածությունները՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունը ծրագրանպատակային կառավարման շրջանակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին, իրականացված տնտեսական բարեփոխումների ազդեցությանը և դրամավարկային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորություններին՝ հաշվի առնելով միջազգային փորձն ու ազգային տնտեսական իրողությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի մակրոտնտեսագիտության, ֆինանսների և տնտեսական քաղաքականության ոլորտներում՝ առաջարկելով տեսական և գործնական մոտեցումներ անցումային տնտեսություններում դրամավարկային կառավարման արդյունավետության բարձրացման համար։
Updated: 2026-08-29
Medicine
Изучение амбулаторной стоматологической помощи населению города Еревана РА в современных условиях
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում բնակչությանը տրամադրվող ամբուլատոր ստոմատոլոգիական օգնության կազմակերպման, մատչելիության, որակի և արդյունավետության ուսումնասիրությանը ժամանակակից առողջապահական պայմաններում։ Քննարկվում են ստոմատոլոգիական ծառայությունների կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, առաջնային բուժօգնության համակարգում դրանց զբաղեցրած տեղը և բնակչության բերանի խոռոչի առողջության պահպանման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի ստոմատոլոգիական օգնության պահանջարկին, բուժհաստատությունների տարածքային բաշխվածությանը, մասնագիտական կադրերով ապահովվածությանը և ծառայությունների հասանելիության վրա ազդող սոցիալ-տնտեսական գործոններին։ Ուսումնասիրվում են ամբուլատոր ստոմատոլոգիական հաստատությունների գործունեության կազմակերպական առանձնահատկությունները, բուժկանխարգելիչ աշխատանքների արդյունավետությունը և բուժօգնության որակի գնահատման հնարավոր չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում ստոմատոլոգիական հիվանդությունների տարածվածության, բնակչության դիմելիության, կանխարգելիչ զննումների և ժամանակին բուժօգնություն ստանալու կարևորությանը։ Կարևորվում են առողջապահական ծառայությունների ֆինանսավորման, վճարովի և հանրային ծրագրերի շրջանակում տրամադրվող օգնության հարաբերակցության, ինչպես նաև բնակչության տարբեր խմբերի համար ստոմատոլոգիական ծառայությունների մատչելիության հարցերը։ Դիտարկվում են նաև բուժհաստատությունների նյութատեխնիկական հագեցվածության, ժամանակակից ախտորոշիչ և բուժական տեխնոլոգիաների կիրառման, բուժանձնակազմի մասնագիտական պատրաստվածության և պացիենտների բավարարվածության գնահատման ուղղությունները։ Հետազոտության թեման նշանակություն ունի Երևանում ստոմատոլոգիական օգնության կազմակերպման կատարելագործման, կանխարգելիչ ծրագրերի զարգացման և բնակչության բերանի խոռոչի առողջության բարելավման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, հանրային առողջապահության մասնագետների, առողջապահության կազմակերպիչների, բժշկական հաստատությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-14
History
Отчет правления евпаторийскаго армянскаго благотворительнаго общества имени "Айрик" покойнаго католикоса всех армян за 1909 год
Հրատարակությունը ներկայացնում է Եվպատորիայում գործող հայկական բարեգործական ընկերության վարչության մեկ տարվա գործունեության պաշտոնական ամփոփումը և արժեքավոր սկզբնաղբյուր է XX դարի սկզբի հայ համայնքային կյանքի, բարեգործական նախաձեռնությունների ու հասարակական ինքնակազմակերպման ուսումնասիրության համար։ Փաստաթղթում արտացոլվում են կազմակերպության գործունեության հիմնական ուղղությունները, վարչական աշխատանքը, անդամների մասնակցությունը, իրականացված բարեգործական ծրագրերը և ֆինանսական միջոցների օգտագործման ընդհանուր պատկերը։ Նման հաշվետվություններում կարևոր տեղ էին զբաղեցնում կազմակերպության եկամուտների և ծախսերի վերաբերյալ տվյալները, նվիրատվությունների ու անդամավճարների հաշվառումը, օգնություն ստացած անձանց կամ հաստատությունների մասին տեղեկությունները և վարչության ընդունած որոշումների ներկայացումը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե համայնքային բարեգործությունը ինչպիսի կազմակերպական ձևերով էր իրականացվում և հասարակական աջակցության ինչ մեխանիզմներ էին գործում տվյալ ժամանակաշրջանում։ Ընկերության անվանակոչումը Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Խրիմյանի՝ Հայրիկի հիշատակով, ընդգծում է նրա կերպարի հասարակական և խորհրդանշական նշանակությունը հայկական միջավայրում և բարեգործական գործունեությունը կապում ազգային ու մշակութային հիշողության հետ։ Փաստաթուղթը կարող է տեղեկություններ պարունակել նաև կազմակերպության ժողովների, վարչության կազմի, անդամակցության, ֆինանսական հաշվեկշռի և համայնքային նախաձեռնությունների մասին, ինչի շնորհիվ այն կարևոր նյութ է հասարակական կազմակերպությունների պատմության վերականգնման համար։ Առանձնահատուկ արժեք ունի Եվպատորիայի հայկական համայնքի սոցիալական կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ պաշտոնական հաշվետվության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել համայնքի ներքին կազմակերպվածության, փոխօգնության ավանդույթների և հասարակական ակտիվության վերաբերյալ։ Միաժամանակ այն կարող է օգտագործվել բարեգործության պատմության, հայկական սփյուռքի սոցիալական հաստատությունների և Ռուսական կայսրության տարածքում գործող հայկական հասարակական կառույցների ուսումնասիրության համար։ Ֆինանսական ու վարչական տվյալների համադրումը այլ ժամանակաշրջանների նմանատիպ հաշվետվությունների հետ հնարավորություն է տալիս հետևելու կազմակերպության գործունեության փոփոխություններին և բարեգործական առաջնահերթությունների զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը փաստագրական նշանակություն ունեցող աղբյուր է, որը միավորում է համայնքային պատմության, հասարակական կազմակերպությունների գործունեության, բարեգործության և հայկական մշակութային հիշողության վերաբերյալ արժեքավոր տեղեկություններ։
Updated: 2026-09-24
Other Subjects
Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 1 (13)
Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 1 (13)-ը գիտական պարբերական ժողովածու է, որը միավորում է տարբեր հեղինակների ակադեմիական հոդվածներ՝ հիմնականում հայագիտության, պատմության, լեզվաբանության, մշակութաբանության և հարակից հասարակական գիտությունների ոլորտներից, աշխատությունում ներկայացված ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերին, աղբյուրագիտական վերլուծություններին, լեզվամշակութային գործընթացներին և ազգային ժառանգության ուսումնասիրության արդի մոտեցումներին, ժողովածուն ունի գիտական բնույթ և ծառայում է որպես հետազոտական արդյունքների հրապարակման ու մասնագիտական քննարկումների հարթակ, որտեղ համադրվում են տարբեր մեթոդաբանական ուղղություններ և գիտական դպրոցների մոտեցումներ, միաժամանակ ընդգծվում է հայագիտական հետազոտությունների շարունակական զարգացումը և նոր գիտական խնդիրների ձևակերպումը, աշխատությունը նպաստում է գիտելիքի տարածմանը և ակադեմիական համագործակցության խորացմանը՝ ապահովելով գիտական հաղորդակցության կարևոր միջավայր։
Updated: 2026-09-20
Literature
Արևմտահայ բանաստեղծության լեզուն
Արևմտահայ բանաստեղծության լեզուն աշխատությունը գրականագիտության և լեզվաբանության միջդիսցիպլինար ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է արևմտահայ պոեզիայի լեզվական առանձնահատկությունները՝ ընդգրկելով բառապաշարի, շարահյուսության, պատկերավորման միջոցների և ոճական կառուցվածքների ուսումնասիրությունը, այն բացատրում է, թե ինչպես է ձևավորվել արևմտահայ բանաստեղծական լեզուն տարբեր պատմական և մշակութային պայմաններում, ինչպես նաև ինչ ազդեցություն են ունեցել բարբառները, գրական ավանդույթները և եվրոպական գրական ուղղությունները, գիրքը անդրադառնում է նաև բանաստեղծական ձևերի էվոլյուցիային՝ չափածո կառուցվածք, ռիթմ, հանգավորում և պատկերային համակարգ, միաժամանակ ընդգծելով լեզվի դերը որպես ազգային ինքնության և մշակութային հիշողության պահպանման միջոց, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ գրականության և լեզվաբանության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-14
Other Subjects
Հասկավոր հացահատիկային մշակաբույսերի ցանքերի մոլախոտերի դեմ պայքարի միջոցառումների մշակումը Լոռու մարզի պայմաններում
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Լոռու մարզի կլիմայական և հողային պայմաններում հացահատիկային մշակաբույսերի ցանքերում մոլախոտերի դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել բերքատվությունը և նվազեցնել գյուղատնտեսական կորուստները։ Աշխատանքը վերլուծում է մոլախոտային բուսականության կազմը, տարածվածության առանձնահատկությունները և դրանց կենսաբանական մրցակցությունը մշակաբույսերի հետ, ինչը հատկապես արտահայտված է խոնավ և մեղմ լեռնային կլիմայական պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրոտեխնիկական, մեխանիկական և քիմիական պայքարի միջոցների համակցված կիրառմանը՝ ներառյալ ցանքաշրջանառությունը, հողի ճիշտ մշակումը, սերմացուի որակի վերահսկումը և հերբիցիդների նպատակային օգտագործումը։ Ներկայացվում են նաև կանխարգելիչ մոտեցումներ, որոնք ուղղված են մոլախոտերի տարածման նվազեցմանը դեռևս ցանքից առաջ և աճի վաղ փուլերում, երբ մշակաբույսերը առավել խոցելի են մրցակցության նկատմամբ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է նաև տեղական պայմաններին հարմարեցված տեխնոլոգիաների կարևորությունը՝ հաշվի առնելով Լոռու մարզի ռելիեֆը, տեղումների բաշխվածությունը և գյուղատնտեսական արտադրության կառուցվածքը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի ձևավորել համալիր մոտեցում հացահատիկային մշակաբույսերի պաշտպանության համար՝ համադրելով գիտական մեթոդները և տեղական ագրոտեխնիկական փորձը՝ կայուն և արդյունավետ արտադրություն ապահովելու համար։
Updated: 2026-09-06