Հայկական լեռնաշխարհը Հին Արևելքի Ք.ա. III հազարամյակի և II հազարամյակի առաջին կեսի գրավոր աղբյուրներում. Գիրք II

History

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի վերջին տասնամյակներին Եգիպտոսի արաբալեզու մամուլում հայկական խնդիրների լուսաբանման ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցող քաղաքական գործընթացների, միջազգային հարաբերությունների և արաբական հասարակական մտքի զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրային հիմքը տվյալ ժամանակաշրջանի արաբերեն պարբերական մամուլն է, որի հրապարակումների միջոցով հնարավոր է բացահայտել, թե ինչպես էին եգիպտական հասարակական և մտավորական շրջանակներում ընկալվում հայ բնակչության դրությունը, բարեփոխումների պահանջները, քաղաքական զարգացումները և եվրոպական տերությունների ներգրավվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մամուլի տեղեկատվական և հասարակական կարծիք ձևավորող գործառույթներին, հրապարակումների թեմատիկ ուղղվածությանը, օգտագործված քաղաքական բառապաշարին և տարբեր պարբերականների խմբագրական դիրքորոշումների առանձնահատկություններին։ Քննության առարկա են դառնում նաև այն տեղեկատվական աղբյուրները, որոնցից օգտվում էր եգիպտական մամուլը՝ տեղական հաղորդագրություններից և թղթակցություններից մինչև օտարերկրյա մամուլի նյութեր ու միջազգային լրատվական հոսքեր։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն հայկական խնդիրների վերաբերյալ հրապարակումների բովանդակությունը, այլև դրանց ձևավորման տեղեկատվական միջավայրը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականության, արևելյան հարցի և մեծ տերությունների դիվանագիտական շահերի վերաբերյալ արաբալեզու մամուլում արտահայտված պատկերացումների համադրմանը։ Հետազոտությունը կարող է բացահայտել, թե հայկական խնդիրները որքանով էին ներկայացվում որպես առանձին ազգային-քաղաքական հարց և որքանով էին ներառվում կայսրության կառավարման, քրիստոնյա բնակչության իրավունքների, բարեփոխումների և միջազգային քաղաքականության վերաբերյալ ավելի լայն քննարկումների մեջ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է Եգիպտոսի մամուլի միջավայրի առանձնահատուկ դերը, քանի որ XIX դարի երկրորդ կեսին այն աստիճանաբար վերածվում էր արաբական հասարակական և քաղաքական մտքի կարևոր հարթակներից մեկի։ Մամուլի նյութերի համեմատական և աղբյուրագիտական քննությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու փաստական հաղորդումները, խմբագրական մեկնաբանությունները և քաղաքական գնահատականները՝ վերականգնելով ժամանակաշրջանի տեղեկատվական պատկերը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հայոց պատմության, արաբագիտության, մամուլի պատմության և միջազգային հարաբերությունների պատմության մոտեցումները՝ նպաստելով հայկական խնդիրների միջազգային արձագանքի և արաբական հասարակական միջավայրում դրանց ընկալման պատմության առավել ամբողջական ուսումնասիրությանը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է բարորակ ոսկրային ուռուցքների և ուռուցքանման ախտահարումների վիրաբուժական բուժման ժամանակ ալոգեն ոսկրային մատրիցի կիրառման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ոսկրային հյուսվածքի վիրաբուժական հեռացումից հետո առաջացող դեֆեկտների վերականգնման խնդիրն է, քանի որ նման միջամտություններից հետո անհրաժեշտ է հնարավորինս արդյունավետորեն վերականգնել ոսկրի կառուցվածքային ամբողջականությունը, պահպանել դրա մեխանիկական ամրությունը և ստեղծել վերականգնողական գործընթացների համար բարենպաստ պայմաններ։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են բարորակ ոսկրային գոյացությունների և ուռուցքանման ախտահարումների հիմնական կլինիկական առանձնահատկությունները, դրանց վիրաբուժական բուժման սկզբունքները և ոսկրային դեֆեկտների վերականգնման առկա մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ալոգեն ոսկրային մատրիցի կենսաբանական և վերականգնողական հատկություններին, դրա կիրառման մեթոդներին, վիրահատական տեխնիկայի առանձնահատկություններին և բուժման արդյունքների գնահատմանը։ Կարևոր է նաև այն հարցը, թե ինչպես է նման նյութի օգտագործումն ազդում ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման ընթացքի, դեֆեկտի լրացման, վերջույթի ֆունկցիայի վերականգնման և հետվիրահատական բարդությունների հաճախականության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր կլինիկական դեպքերի արդյունքները՝ գնահատելով կիրառվող մեթոդի արդյունավետությունը տարբեր տեսակի ախտահարումների և տարբեր տեղակայման պայմաններում։ Աշխատությունը բժշկական տեսանկյունից արժեքավոր է նրանով, որ անդրադառնում է ոսկրային վիրաբուժության կարևոր խնդրի՝ ուռուցքային հյուսվածքի հեռացումից հետո առաջացած դեֆեկտի անվտանգ և ֆունկցիոնալ վերականգնմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել օրթոպեդներին, վնասվածքաբաններին, ոսկրային ուռուցքաբանությամբ զբաղվող վիրաբույժներին, պաթոլոգներին, վերականգնողական բժշկության մասնագետներին և բժշկական բուհերի ուսանողներին։ Ուսումնասիրությունը նաև կարող է օգտակար լինել ոսկրային փոխպատվաստման և վերականգնողական վիրաբուժության ժամանակակից մեթոդների արդյունավետությունը գնահատելու համար՝ ներկայացնելով ալոգեն ոսկրային նյութի կիրառման հնարավորություններն ու կլինիկական նշանակությունը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է հորթերի շրջանում դաբաղի կանխարգելման իմունաբանական միջոցների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով պասիվ և ակտիվ իմունացման մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հիվանդության նկատմամբ երիտասարդ կենդանիների ընկալունակության առանձնահատկությունները, օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների ձևավորումը և հակամարմինների դերը վարակից պաշտպանության գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կյանքի վաղ շրջանում մայրական ծագման հակամարմինների նշանակությանը, որոնք հորթին կարող են ապահովել ժամանակավոր պաշտպանություն, սակայն ժամանակի ընթացքում դրանց մակարդակի նվազումը առաջացնում է կայուն իմունային պատասխանի ձևավորման անհրաժեշտություն։ Պասիվ իմունացումը դիտարկվում է որպես պատրաստի պաշտպանական գործոնների միջոցով կարճաժամկետ իմունաբանական պաշտպանություն ապահովող մոտեցում, իսկ ակտիվ իմունացումը՝ որպես կենդանու սեփական իմունային համակարգի արձագանքը խթանող և ավելի երկարատև պաշտպանական պատասխան ձևավորող միջոց։ Քննության են առնվում այս երկու մոտեցումների փոխհարաբերությունները, դրանց արդյունավետության գնահատման չափանիշները և երիտասարդ կենդանիների իմունային վիճակի ազդեցությունը կանխարգելման արդյունքների վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի մայրական հակամարմինների և պատվաստման արդյունքում ձևավորվող իմունային պատասխանի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ արդեն առկա հակամարմինները որոշ պայմաններում կարող են ազդել ակտիվ իմունացման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել կենդանիների տարբեր խմբերում իմունաբանական ցուցանիշների փոփոխությունները, հակամարմինների պահպանման տևողությունը և հիվանդության նկատմամբ պաշտպանվածության աստիճանը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման անասնաբուժական և համաճարակաբանական նշանակությանը, քանի որ դաբաղի տարածումը կարող է լուրջ խնդիրներ առաջացնել անասնապահական տնտեսությունների համար։ Պասիվ և ակտիվ իմունացման համակցված գնահատումը հնարավորություն է տալիս գիտականորեն հիմնավորել երիտասարդ կենդանիների պաշտպանության առավել արդյունավետ ռազմավարությունները՝ հաշվի առնելով նրանց տարիքը, իմունային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունները և համաճարակաբանական պայմանները։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն անասնաբուժական վարակաբանության, իմունաբանության և անասնապահության համար՝ նպաստելով վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման համակարգերի կատարելագործմանը և կենդանիների առողջության պահպանմանն ուղղված միջոցառումների արդյունավետության բարձրացմանը։

Other Subjects

Օղակաձև կառուցվածքով ցանցերը (ring topology) համակարգչային ցանցերի կազմակերպման ձևերից են, որտեղ յուրաքանչյուր հանգույց (համակարգիչ կամ սարք) միացված է երկու հարևան հանգույցների հետ՝ ձևավորելով փակ օղակ։ Տվյալները այս կառուցվածքում փոխանցվում են հաջորդականությամբ՝ մեկ ուղղությամբ կամ երկկողմանի ռեժիմով՝ կախված ցանցի կազմակերպումից։ Օղակաձև ցանցերի հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ յուրաքանչյուր հանգույց մասնակցում է տվյալների փոխանցման գործընթացին, քանի որ ստացված տեղեկատվությունը փոխանցում է հաջորդ հանգույցին մինչև այն հասնի նպատակակետին։ Այս կառուցվածքը կարող է լինել միակողմանի, երբ տվյալները շարժվում են միայն մեկ ուղղությամբ, կամ երկկողմանի, երբ դրանք կարող են շարժվել երկու ուղղություններով՝ ապահովելով ավելի մեծ հուսալիություն։ Օղակաձև ցանցերի առավելություններից է տվյալների փոխանցման համեմատաբար կայուն և կանխատեսելի ընթացքը, քանի որ յուրաքանչյուր հանգույց ունի իր հերթականությունը և չկա կենտրոնական կառավարման անհրաժեշտություն, ինչը նվազեցնում է բեռնվածության հավանականությունը։ Բացի այդ, այս կառուցվածքում հեշտ է վերահսկել և կառավարել տվյալների հոսքը, քանի որ յուրաքանչյուր հանգույց ունի հստակ տեղ և դեր ցանցում։ Սակայն օղակաձև ցանցերն ունեն նաև որոշ թերություններ։ Օրինակ՝ եթե որևէ հանգույց կամ կապ խափանվում է, դա կարող է խանգարել ամբողջ ցանցի աշխատանքին, հատկապես միակողմանի օղակների դեպքում։ Չնայած որոշ համակարգերում օգտագործվում են լրացուցիչ մեխանիզմներ՝ այդ խնդիրը մեղմելու համար, այնուամենայնիվ ցանցի կայունությունը կախված է յուրաքանչյուր առանձին տարրի աշխատանքից։ Օղակաձև կառուցվածքը լայն կիրառություն ունի որոշ տեղական ցանցերում և մասնագիտացված համակարգերում, որտեղ կարևոր է տվյալների կարգավորված և հերթական փոխանցումը։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաների զարգացման հետ միասին օղակաձև ցանցերը հաճախ փոխարինվում են ավելի ճկուն և արագագործ կառուցվածքներով, սակայն դրանք շարունակում են ունենալ տեսական և ուսումնական կարևոր նշանակություն ցանցերի կազմակերպման սկզբունքները հասկանալու համար։ Այսպիսով, օղակաձև կառուցվածքով ցանցերը հանդիսանում են ցանցային տոպոլոգիայի կարևոր տեսակ, որը բնութագրվում է պարզ կառուցվածքով, հերթական տվյալների փոխանցմամբ և որոշ սահմանափակումներով՝ կապված հուսալիության և ընդարձակելիության հետ։

Literature

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Արհավիրքի օրերին» ստեղծագործությունը հուշագրական և վավերագրական բնույթի գործ է, որտեղ հեղինակը նկարագրում է հասարակական ծանր ցնցումների, բռնությունների և խառնակ ժամանակների ազդեցությունը մարդկանց կյանքի վրա։ Շիրվանզադեն ներկայացնում է այդ օրերի իրականությունը որպես մի ժամանակաշրջան, երբ մարդկանց առօրյան խաթարվում է, հաստատված կարգերը քայքայվում են, և հասարակությունը հայտնվում է անորոշության ու վախի վիճակում։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ հեղինակը ոչ միայն փաստագրում է իրադարձությունները, այլ նաև խորանում է մարդկային հոգեբանության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արհավիրքների պայմաններում մարդիկ տարբեր կերպ արձագանքում՝ ոմանք պահպանում են մարդկային արժանապատվությունը, համերաշխությունը և ուժը, իսկ մյուսները ենթարկվում են վախին, հուսահատությանը կամ բարոյական անկմանը։ Այս գործը նաև արժեքավոր վկայություն է ժամանակի սոցիալական իրականության մասին և արտահայտում է Շիրվանզադեի խոր մտահոգությունը մարդու և հասարակության ճակատագրի վերաբերյալ։

History

Աշխատությունը հասարակական-քաղաքական և պատմական բնույթի հրապարակում է, որտեղ ներկայացվում և հիմնավորվում են հայ ժողովրդի ազատության, ինքնորոշման և քաղաքական իրավունքների վերաբերյալ գաղափարներ։ Քննության են առնվում հայ ժողովրդի պատմական դրությունը, ազգային ինքնության պահպանման խնդիրները, քաղաքական ու հասարակական պայմանները և այն հանգամանքները, որոնք հեղինակային մոտեցմամբ անհրաժեշտություն են առաջացնում ազատ ու անվտանգ ազգային կյանքի համար։ Ուշադրություն է դարձվում քաղաքական ազատության, մարդու և ազգային իրավունքների, անվտանգության, մշակութային ինքնության ու ինքնակառավարման փոխկապակցվածությանը։ Անդրադարձ է կատարվում պատմական իրադարձությունների հետևանքով հայկական բնակչության առջև ծառացած խնդիրներին, ինչպես նաև միջազգային հանրության վերաբերմունքի և արտաքին քաղաքական գործոնների նշանակությանը։ Նյութում ազատության գաղափարը դիտարկվում է ոչ միայն որպես քաղաքական կարգավիճակի խնդիր, այլև որպես ազգային մշակույթի, լեզվի, կրթության, հասարակական հաստատությունների և պատմական հիշողության պահպանման ու զարգացման պայման։ Քննարկվում են նաև ժողովուրդների ինքնորոշման և քաղաքական ապագան ինքնուրույն ձևավորելու գաղափարները՝ տվյալ ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների և քաղաքական մտածողության համատեքստում։ Հրապարակումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին հայկական հարցերը ներկայացվում օտարալեզու ընթերցողին և ինչ փաստարկներ էին օգտագործվում հայկական քաղաքական պահանջների ու ազգային իրավունքների վերաբերյալ դիրքորոշումները հիմնավորելու համար։ Այն կարող է արժեքավոր սկզբնաղբյուր հանդիսանալ Հայկական հարցի պատմության, հայ քաղաքական մտքի, ազգային շարժումների, միջազգային հարաբերությունների և հայկական հասարակական-քաղաքական հրապարակախոսության ուսումնասիրության համար։