Հայկական զորամասերի կազմավորումը կովկասյան ճակատում (1914-1918 թվականներ)

Other Subjects

Գրքում ներկայացվում են հում կաշվի և մորթու կառուցվածքը, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ինչպես նաև այն հիմնական գործընթացները, որոնք կիրառվում են մշակման ժամանակ՝ թրջում, մազահանում, դաբաղում և վերջնական մշակման փուլեր։ Հեղինակները բացատրում են, թե ինչպես են քիմիական նյութերը ազդում կաշվի որակի վրա, և ինչ տեխնոլոգիական պայմաններ են անհրաժեշտ բարձրորակ արդյունք ստանալու համար։ Քննարկվում են նաև արտադրական գործընթացների օպտիմալացման և թափոնների նվազեցման հարցերը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցի կրտսեր դպրոցականների առողջագիտական դաստիարակության հիմնախնդրի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով առողջ ապրելակերպի ձևավորման մանկավարժական պայմանները, մեթոդներն ու արդյունավետ կազմակերպման ուղիները։ Վերլուծվում են դպրոցական միջավայրում առողջական գիտելիքների փոխանցման, հիգիենիկ վարքագծի ձևավորման, ֆիզիկական ակտիվության խթանման և սննդային ճիշտ սովորույթների զարգացման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացում առողջագիտական դաստիարակության ինտեգրման մեթոդներին, ուսուցիչների դերի բարձրացմանը և ընտանիք–դպրոց համագործակցության արդյունավետությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է տարիքային հոգեբանական առանձնահատկությունների ազդեցությունը առողջ վարքագծի ձևավորման վրա՝ առաջարկելով գործնական մոտեցումներ և մեթոդական լուծումներ, որոնք նպաստում են կրտսեր դպրոցականների առողջության պահպանմանն ու զարգացմանը կրթական միջավայրում։

History

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Արցախի գյուղատնտեսական մշակույթի ուսումնասիրությանը՝ Տիգրանակերտի հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութերի հիման վրա։ Քննության են առնվում միջնադարյան բնակչության երկրագործական գործունեությունը, մշակաբույսերի օգտագործման առանձնահատկությունները, գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպումը և տնտեսության մեջ դրա ունեցած նշանակությունը։ Հնագիտական նյութերի վերլուծության միջոցով դիտարկվում են հողագործության, բերքի մշակման, պահպանման և սպառման հետ կապված տնտեսական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պեղումներից հայտնաբերված աշխատանքային գործիքներին, բուսական մնացորդներին, հացահատիկի մշակման ու աղացման հետ կապված առարկաներին, պահեստավորման կառույցներին և գյուղատնտեսական գործունեության մասին տեղեկություններ հաղորդող այլ նյութական վկայություններին։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու բնակչության տնտեսական կենցաղի և սննդային մշակույթի առանձին կողմերը։ Քննարկվում են բնական միջավայրի, հողային ու կլիմայական պայմանների և բնակավայրի աշխարհագրական դիրքի հնարավոր ազդեցությունները գյուղատնտեսական գործունեության ձևավորման վրա։ Դիտարկվում է նաև երկրագործության կապը անասնապահության, արհեստների, առևտրի և բնակավայրի ընդհանուր տնտեսական համակարգի հետ։ Հնագիտական տվյալների համադրումը պատմական և բնագիտական ուսումնասիրությունների արդյունքների հետ հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի միջնադարյան տնտեսության մասին։ Կարևորվում է նյութական մշակույթի ուսումնասիրությունը որպես գյուղատնտեսական ավանդույթների, արտադրական հմտությունների և բնակչության առօրյա կյանքի վերականգնման կարևոր աղբյուր։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել Արցախի միջնադարյան տնտեսական պատմության, հնագիտության, բնակավայրային մշակույթի և տարածաշրջանի գյուղատնտեսական զարգացման առանձնահատկությունների առավել խոր ուսումնասիրությանը։

Culture

Այս ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուն վերաբերում է Հայաստանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նորագույն գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել գիտական և տեղեկատվական աղբյուրների ամբողջական և արդիական նկարագիրը։ Նյութում ընդգրկված են պարբերաբար հրատարակվող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և տեղեկագրեր, որոնք վերաբերում են հայ արվեստի պատմության, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի և կինոյի զարգացման ընթացիկ փուլերին, ինչպես նաև մշակութային կյանքի կազմակերպման և կառավարման խնդիրներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթացիկ հրատարակություններին և գիտական հրապարակումներին, որոնք արտացոլում են ժամանակակից մշակութային գործընթացների միտումները, ստեղծագործական նոր ուղղությունները և արվեստաբանական ուսումնասիրությունների զարգացումը։ Քննարկվում են նաև մատենագիտական աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները՝ նյութերի ընտրության, դասակարգման և նկարագրման մեթոդները, որոնք ապահովում են տեղեկատվության համակարգված հասանելիություն և գիտական օգտագործելիություն։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ նման ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն գիտական հետազոտությունների արդյունավետ կազմակերպման, մշակութային տեղեկատվության շրջանառության և արվեստաբանական գիտելիքների զարգացման գործում՝ ծառայելով որպես հուսալի ուղեցույց ոլորտի մասնագետների համար։

Other Subjects

Հրատարակությունը կենսամատենագիտական բնույթի ժողովածու է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է հայ նշանավոր ճարտարապետի կյանքի, ստեղծագործական գործունեության և մասնագիտական ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական նյութերը։ Այն կազմված է որպես տեղեկատվական և հետազոտական ուղեցույց՝ հնարավորություն տալով մեկ աղբյուրում գտնել ինչպես ճարտարապետի գործունեության հետ անմիջականորեն կապված նյութերի, այնպես էլ նրա մասին հրատարակված ուսումնասիրությունների, հոդվածների և այլ հրապարակումների տվյալները։ Ժողովածուն լույս է տեսել Երևանում 1978 թվականին և ընդգրկում է 158 էջ՝ հանդիսանալով մասնագիտացված մատենագիտական աշխատանք։ Կառուցվածքում կարևոր տեղ են զբաղեցնում ճարտարապետի կյանքի ու գործունեության տարբեր փուլերին վերաբերող նյութերը, որոնք հնարավորություն են տալիս հետևելու նրա մասնագիտական ձևավորմանը, նախագծային աշխատանքներին, քաղաքաշինական գործունեությանը և հայկական ճարտարապետության զարգացման մեջ ունեցած ներդրմանը։ Մատենագիտական գրառումները հետազոտողին ուղղորդում են դեպի տարբեր ժամանակներում հրատարակված գրքեր, հոդվածներ, փաստաթղթեր և այլ աղբյուրներ՝ ստեղծելով հետագա ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Երևանի քաղաքաշինական զարգացման, գլխավոր հատակագծի մշակման, հասարակական և վարչական շենքերի նախագծման, հայկական ճարտարապետական ավանդույթների ուսումնասիրության և դրանց նոր ժամանակների ճարտարապետության մեջ ստեղծագործաբար կիրառման վերաբերյալ նյութերը։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն անհատ ճարտարապետի ստեղծագործական ճանապարհը, այլև XX դարի առաջին կեսի հայկական ճարտարապետության ու քաղաքաշինության զարգացման ընդհանուր ընթացքը։ Կենսագրական և մատենագիտական բաղադրիչների համադրումը նպաստում է մասնագիտական գործունեության ժամանակագրության վերականգնմանը և համապատասխան սկզբնաղբյուրների որոնմանը։ Հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է ճարտարապետության պատմությամբ, Երևանի քաղաքաշինական ժառանգությամբ և հայկական մշակույթի պատմությամբ զբաղվող ուսումնասիրողների համար, քանի որ մատենագիտական տեղեկատվությունը համակարգում է տարբեր բնույթի և տարբեր ժամանակներում տպագրված նյութերը։ Այն կարող է կիրառվել նաև գրադարանային ու տեղեկատու աշխատանքներում, թեմատիկ ցուցակների կազմման, գիտական ուսումնասիրությունների աղբյուրագիտական բազայի ձևավորման և ճարտարապետական ժառանգությանը վերաբերող հրապարակումների որոնման ժամանակ։ Իր բնույթով ժողովածուն միաժամանակ կենսագրական, մատենագիտական և մասնագիտական տեղեկատու է, որը նպաստում է ճարտարապետի ստեղծագործական ժառանգության վերաբերյալ գրականության պահպանմանը, համակարգմանը և հետագա գիտական շրջանառությանը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Ք.ա. II–I դարերում Հռոմեական Հանրապետությունում ծավալված քաղաքական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ ճգնաժամի ուսումնասիրությանը՝ այն համադրելով անտիկ հասարակական մտքի երկու կարևոր ներկայացուցիչների՝ Պոլիբիոսի և Սալլուստիոսի պատմագիտական ու քաղաքական պատկերացումների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում հանրապետական կառավարման համակարգի ներքին հակասություններն են, հասարակական կառուցվածքի փոփոխությունները, քաղաքական պայքարի սրացումը և ավանդական արժեքների վերափոխումը, որոնք աստիճանաբար ազդեցին հռոմեական պետական կարգի կայունության վրա։ Քննության են առնվում տարածքային ընդարձակման և ռազմական հաջողությունների հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, հողային հարաբերությունների խնդիրները, հասարակական տարբեր խմբերի շահերի բախումը, քաղաքական ազդեցության համար պայքարը և պետական ինստիտուտների գործունեության փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանրապետական քաղաքական մշակույթի ճգնաժամին՝ դիտարկելով ավանդական քաղաքացիական առաքինությունների, հասարակական պատասխանատվության և քաղաքական մրցակցության վերաբերյալ ժամանակակիցների պատկերացումները։ Պոլիբիոսի հայացքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու հռոմեական պետական կառուցվածքի առանձնահատկությունների և տարբեր իշխանական տարրերի փոխհավասարակշռության վերաբերյալ անտիկ քաղաքական մտածողության կարևոր մոտեցումներից մեկը։ Նրա պատմագիտական հայեցակարգը արժեքավոր նյութ է հանրապետական համակարգի կայունության պատճառների և պետական հաստատությունների փոխհարաբերությունների ըմբռնման համար։ Սալլուստիոսի աշխատությունների ուսումնասիրությունը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ուշ հանրապետական շրջանի քաղաքական պայքարի, հասարակական բարքերի փոփոխության և իշխանության համար մրցակցության վերաբերյալ քննադատական պատկերացումները։ Կարևոր է երկու հեղինակների տեսակետների համեմատությունը՝ հաշվի առնելով, որ նրանք ներկայացնում են տարբեր ժամանակաշրջաններ և քաղաքական փորձառություններ։ Այդ համադրությունը թույլ է տալիս հետևել, թե ինչպես են փոխվել հռոմեական պետական համակարգի կայունության, հասարակական բարոյականության և քաղաքական հակասությունների պատճառների վերաբերյալ պատկերացումները հանրապետության զարգացման տարբեր փուլերում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Գրակքոսների բարեփոխումներին, ներքաղաքական հակամարտություններին, ռազմական առաջնորդների քաղաքական ազդեցության աճին և քաղաքացիական բախումներին՝ դրանք դիտարկելով հանրապետական ինստիտուտների ընդհանուր վերափոխման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անտիկ պատմության, պատմագրության և քաղաքական մտքի պատմության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել Հռոմեական Հանրապետության ճգնաժամը ոչ միայն պատմական իրադարձությունների, այլև դրանց ժամանակակից մտավոր ընկալումների տեսանկյունից։