Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Բնակչության կենսամակարդակի շերտավորման և նրա կարգավորման հիմնախնդիրները անցումային տնտեսությունում (ՀՀ օրինակով)
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է անցումային տնտեսության պայմաններում բնակչության կենսամակարդակի շերտավորման գործընթացին և դրա կարգավորման հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ ընդգծելով սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունների ձևավորման պատճառները և դրանց մեղմման պետական քաղաքականության ուղղությունները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն կառուցվածքային փոփոխությունների վրա, որոնք տեղի ունեցան պլանային տնտեսությունից շուկայական հարաբերությունների անցման ընթացքում՝ ներառյալ սեփականաշնորհման գործընթացները, աշխատաշուկայի վերափոխումները, եկամուտների բաշխման մեխանիզմների փոփոխությունը և սոցիալական պաշտպանության համակարգի վերաձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության տարբեր շերտերի միջև եկամուտների և կյանքի որակի տարբերակմանը, աղքատության մակարդակի աճին և միջին խավի ձևավորման դժվարություններին։ Ներկայացվում է նաև պետական սոցիալական քաղաքականության գործիքակազմը՝ ներառյալ նպաստային համակարգերը, հարկային կարգավորումները և սոցիալական ապահովագրության մեխանիզմները, որոնք ուղղված են անհավասարությունների նվազեցմանը։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև տնտեսական աճի և սոցիալական արդարության միջև հավասարակշռության խնդիրները՝ ընդգծելով, որ կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ է համադրել շուկայական արդյունավետությունը և սոցիալական համերաշխությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ անցումային տնտեսությունում կենսամակարդակի շերտավորման կառավարումը պահանջում է համալիր պետական մոտեցում՝ հիմնված ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների, նպատակային սոցիալական ծրագրերի և տնտեսական զարգացման ռազմավարության վրա։
Updated: 2026-09-18
Literature
Литературная симфония как синтетический жанр в поэтике русского символизма
Աշխատությունը նվիրված է ռուսական սիմվոլիզմի պոետիկայում ձևավորված յուրահատուկ սինթետիկ ժանրային երևույթի ուսումնասիրությանը, որի կառուցվածքում գրական խոսքը փոխազդում է երաժշտական մտածողության սկզբունքների հետ։ Հետազոտության առանցքում գրական ստեղծագործության այնպիսի կազմակերպումն է, երբ երաժշտական սիմֆոնիայի կառուցվածքային, ռիթմական, հնչերանգային և կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունները վերաիմաստավորվում են խոսքային արվեստի միջոցներով։ Քննվում է գրականության և երաժշտության փոխհարաբերությունը ռուսական սիմվոլիզմի գեղագիտական համակարգում՝ ուշադրություն դարձնելով այն գաղափարին, որ տարբեր արվեստների սահմանների մերձեցումը հնարավորություն է տալիս ստեղծելու բազմաշերտ և ներքին կապերով միավորված գեղարվեստական ամբողջություն։ Սիմֆոնիկ սկզբունքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես երաժշտությունից փոխառված արտաքին ձև, այլև որպես ստեղծագործության կառուցման եղանակ, որտեղ կրկնությունները, թեմաների զարգացումը, մոտիվների փոխակերպումները, հակադրությունները և ռիթմային շարժումը ձևավորում են տեքստի ներքին միասնությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լեզվի հնչյունական կազմակերպմանը, բառերի և պատկերների կրկնությանը, լեյտմոտիվների համակարգին, շարահյուսական ռիթմին և տարբեր իմաստային շերտերի զուգահեռ զարգացմանը։ Հետազոտությունը բացահայտում է նաև ժանրային սինթեզի առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են արձակի, պոեզիայի, երաժշտական կոմպոզիցիայի և երբեմն դրամատիկական արտահայտչականության հատկանիշները միավորվել մեկ ստեղծագործական համակարգում։ Կարևորվում է ռուս սիմվոլիստների գեղագիտական հայացքների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ երաժշտության նկատմամբ նրանց հետաքրքրությունը և երաժշտականությունը որպես աշխարհի ու արվեստի խորքային կապերը բացահայտող սկզբունք ընկալելու միտումը։ Այս համատեքստում կարող է ուսումնասիրվել նաև Անդրեյ Բելիի ստեղծագործական փորձը, որտեղ սիմֆոնիկ կառուցվածքի սկզբունքները կարևոր դեր են ստանում նոր գրական ձևերի որոնման գործընթացում։ Վերլուծության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում խորհրդանիշների, գունային և ձայնային պատկերների, ասոցիատիվ կապերի ու կրկնվող թեմատիկ միավորների գործառույթներին։ Ժանրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լայնորեն հասկանալ ռուսական սիմվոլիզմի փորձարարական բնույթը, արվեստների համադրության ձգտումը և ավանդական ժանրային սահմանները վերափոխելու միտումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի գրական ժանրերի տեսության, ռուսական մոդեռնիզմի և միջարվեստային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես է երաժշտական մտածողությունը վերածվում գրական տեքստի կառուցվածքային և իմաստաստեղծ սկզբունքի։
Updated: 2026-09-23
Mathematics
Напряженно-деформированное состояние слоистых упругих тел при антиплоской деформации и кручении
Աշխատությունը նվիրված է շերտավոր առաձգական մարմինների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի տեսական ուսումնասիրությանը հակահարթ դեֆորմացիայի և ոլորման պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում բազմաշերտ կառուցվածքների մեխանիկական վարքն է՝ հաշվի առնելով առանձին շերտերի առաձգական հատկությունների տարբերությունները, դրանց փոխազդեցությունը և արտաքին բեռնավորման բնույթը։ Շերտավոր մարմինները դիտարկվում են որպես տարբեր մեխանիկական բնութագրերով նյութերից կազմված համակարգեր, որոնցում լարումների և դեֆորմացիաների բաշխումը կարող է էապես տարբերվել համասեռ առաձգական մարմինների համապատասխան պատկերից։ Հակահարթ դեֆորմացիայի դեպքում ուսումնասիրվում է այնպիսի վիճակ, երբ հիմնական տեղաշարժը տեղի է ունենում դիտարկվող հարթությանը ուղղահայաց ուղղությամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել կառուցվածքի սահքային վարքի կարևոր օրինաչափությունները։ Ոլորման խնդիրներում ուշադրությունը կենտրոնացվում է արտաքին ոլորող ազդեցությունների հետևանքով առաջացող տեղաշարժերի, սահքային լարումների և դեֆորմացիաների տարածական բաշխման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ձևակերպվել առաձգականության տեսության համապատասխան սահմանային խնդիրները և ուսումնասիրվել դրանց լուծումները տարբեր երկրաչափական ու նյութական պայմաններում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն շերտերի սահմաններում կիրառվող համակցման պայմանները, քանի որ դրանց միջոցով ապահովվում է հարակից նյութերի մեխանիկական փոխազդեցության նկարագրությունը։ Կարող է ուսումնասիրվել շերտերի հաստության, առաձգական պարամետրերի հարաբերակցության և մարմնի երկրաչափական կառուցվածքի ազդեցությունը լարվածադեֆորմացիոն վիճակի վրա։ Կարևորվում է նաև լարումների հնարավոր կենտրոնացման տիրույթների բացահայտումը, հատկապես տարբեր նյութերի սահմանների և կառուցվածքային առանձնահատկությունների շրջակայքում։ Վերլուծական և թվային մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբեր կառուցվածքային տարբերակների մեխանիկական արձագանքը և գնահատելու կիրառվող մոդելների ճշգրտությունը։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի կոմպոզիտային և բազմաշերտ նյութերից պատրաստված ինժեներական տարրերի հաշվարկման համար, քանի որ դրանց հուսալիությունը մեծապես պայմանավորված է առանձին շերտերի և միջշերտային սահմանների մեխանիկական աշխատանքով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, շարունակական միջավայրի մեխանիկայի, կոմպոզիտային նյութերի մեխանիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել շերտավոր առաձգական համակարգերի դեֆորմացման ու լարվածային վիճակի հիմնական օրինաչափությունները։
Updated: 2026-09-27
Literature
Ցուցակ։ Փոխնակման ֆոնդի գրքեր
Հրատարակությունը ներկայացնում է փոխանակման ֆոնդում ընդգրկված գրքերի ցուցակ՝ համակարգված տեղեկատու նյութի ձևաչափով։ Այն նախատեսված է գրադարանային կամ տեղեկատվական հաստատության տրամադրության տակ գտնվող այն գրականության վերաբերյալ տեղեկություն տրամադրելու համար, որը նախատեսված է այլ գրադարանների, կազմակերպությունների կամ ընթերցողների հետ փոխանակման նպատակով։ Ցուցակում ընդգրկված գրքերը կարող են ներկայացված լինել մատենագիտական հիմնական տվյալներով՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, հրատարակիչ, հրատարակության տարեթիվ, հատորի կամ մասի վերաբերյալ տեղեկություններ և այլ բնութագրիչներ։ Նման կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել առկա գրականության մեջ, գտնել անհրաժեշտ հրատարակությունը և որոշել դրա փոխանակման կամ ձեռքբերման նպատակահարմարությունը։ Նյութը կարող է ընդգրկել տարբեր թեմատիկ և գիտաճյուղային ուղղությունների գրքեր՝ արտացոլելով տվյալ գրադարանի կամ հաստատության ֆոնդի բազմազանությունը։ Մատենագիտական տվյալների համակարգված ներկայացումը ցուցակը դարձնում է ոչ միայն գրքերի թվարկում, այլև գործնական տեղեկատու գործիք, որը կարող է օգտագործվել գրադարանային ֆոնդերի համալրման, փոխանակման և միջգրադարանային համագործակցության կազմակերպման ընթացքում։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, գրքային ֆոնդերի պատասխանատուների, հետազոտողների և այն կազմակերպությունների համար, որոնք հետաքրքրված են գրականության փոխանակմամբ կամ համապատասխան հրատարակությունների որոնմամբ։
Updated: 2026-09-23
Law
Բացերն իրավունքում և դրանց լրացման իրավաբանական եղանակները (միջոցները). համեմատական վերլուծություն
Գիրքը նվիրված է իրավունքի համակարգում առաջացող բացերի էությանը, դրանց առաջացման պատճառներին, տեսակներին և լրացման իրավաբանական եղանակների ու միջոցների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ իրավական բացը դիտարկվում է որպես այն իրավիճակ, երբ հասարակական հարաբերությունը պահանջում է իրավական կարգավորում, սակայն գործող իրավական նորմերը չեն տալիս դրա ամբողջական կամ ուղղակի լուծումը։ Հեղինակը վերլուծում է իրավական բացերի առաջացման օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառները՝ անդրադառնալով օրենսդրության զարգացմանը, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությանը, իրավական կարգավորման անկատարությանը և նոր իրավական իրավիճակների ի հայտ գալուն։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բացերի տարբերակմանը՝ ըստ դրանց բնույթի, ընդգրկման, առաջացման պայմանների և իրավական նշանակության, ինչպես նաև իրավունքի և օրենսդրության բացերի միջև առկա տարբերություններին։ Գրքի կարևորագույն ուղղություններից է իրավական բացերի լրացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են օրենքի և իրավունքի անալոգիայի կիրառումը, իրավական սովորույթների, դատական պրակտիկայի, իրավական սկզբունքների և այլ իրավաբանական միջոցների նշանակությունը՝ բացերի հաղթահարման գործընթացում։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում նաև այն սահմանափակումներին, որոնց պայմաններում կարող են կիրառվել այդ մեթոդները՝ հատկապես իրավական որոշակիության, օրինականության և անձանց իրավունքների պաշտպանության պահանջների տեսանկյունից։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են տարբեր իրավական համակարգերում բացերի հաղթահարման մոտեցումները, դրանց ընդհանուր և տարբերակիչ հատկանիշները, ինչպես նաև դատական և օրենսդրական մարմինների դերակատարությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է իրավական համակարգը արձագանքել այնպիսի իրավիճակներին, որոնք ամբողջությամբ կամ բավարար չափով նախատեսված չեն գործող նորմերով, և ինչպես կարելի է պահպանել իրավակարգավորման ամբողջականությունն ու հետևողականությունը՝ առանց իրավակիրառողի լիազորությունների անհարկի ընդլայնման։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավունքի տեսությամբ, սահմանադրական և քաղաքացիական իրավունքով, դատական պրակտիկայով և համեմատական իրավագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, իրավաբանների, դատավորների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-15
Political Science
ԱՄՆ, ԵՄ և ՌԴ ռազմավարությունը Հարավային Կովկասում ընթացող աշխարհաքաղաքական զարգացումների համատեքստում
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ԱՄՆ-ի, Եվրոպական միության և Ռուսաստանի ռազմավարական մոտեցումների վերլուծությանը Հարավային Կովկասում ընթացող աշխարհաքաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են տարածաշրջանի նկատմամբ երեք ուժային կենտրոնների հետաքրքրությունները, դրանց արտաքին քաղաքական նպատակները և ազդեցության գործիքները՝ ընդգրկելով անվտանգային, էներգետիկ, տնտեսական և հաղորդակցային բաղադրիչները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային հակամարտությունների ազդեցությանը մեծ տերությունների մրցակցության վրա, ինչպես նաև համագործակցության և հակակշռման մեխանիզմներին, որոնք ձևավորում են Հարավային Կովկասի քաղաքական դինամիկան։ Վերլուծվում են նաև էներգետիկ միջանցքների, տրանսպորտային նախագծերի և ռազմավարական գործընկերությունների դերը տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական նշանակության բարձրացման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային անվտանգության ուսումնասիրությունների համար՝ նպաստելով Հարավային Կովկասի նկատմամբ արտաքին ուժերի քաղաքականության համակողմանի ըմբռնմանը և զարգացման միտումների գնահատմանը։
Updated: 2026-09-23