Հայոց ազգային երգարան

Other Subjects

Մատենագիտական բնույթի այս պարբերական հրատարակությունը համակարգված տեղեկություններ է ներկայացնում Հայաստանի Հանրապետությունում և սփյուռքում լույս տեսնող տպագիր նյութերի վերաբերյալ։ Այն ներառում է գրքերի, թերթերում և ամսագրերում հրապարակված հոդվածների, պարբերական ու շարունակվող հրատարակությունների նյութերի, գրախոսությունների, ատենախոսությունների սեղմագրերի և տպագիր այլ աշխատությունների մատենագիտական նկարագրություններ։ Նյութերը դասակարգվում և համակարգվում են՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով կողմնորոշվել տարբեր բնագավառների հրատարակությունների բազմազանության մեջ և գտնել անհրաժեշտ աղբյուրների վերաբերյալ հիմնական տվյալները։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի ազգային ընթացիկ մատենագիտության ձևավորման, տպագիր արտադրանքի հաշվառման և հայալեզու ու հայագիտական հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկատվության պահպանման համար։ Այն միաժամանակ նպաստում է տարբեր ժամանակաշրջանների հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրությանը և տպագիր ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգմանը։ Մատենագիտական տվյալները կարող են ծառայել որպես սկզբնաղբյուր գիտական, տեղեկատվական և գրադարանային աշխատանքների իրականացման ընթացքում։ Հրատարակությունը նախատեսված է մատենագետների, գրադարանագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հայ տպագիր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Geography

Բնապահպանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության խոշոր քաղաքներում սնդիկով շրջակա միջավայրի աղտոտման խնդրի ուսումնասիրությանը և դրա հնարավոր աղբյուրների ու տարածման առանձնահատկությունների գնահատմանը։ Քննության են առնվում քաղաքային միջավայրում սնդիկի առաջացման և կուտակման հնարավոր մարդածին աղբյուրները, ինչպես նաև դրա տարածումը օդում, հողում, ջրային միջավայրում և քաղաքային թափոններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղտոտվածության մակարդակի գնահատման, նմուշառման, լաբորատոր հետազոտությունների և շրջակա միջավայրի տարբեր բաղադրիչներում սնդիկի պարունակության վերահսկման մեթոդներին։ Վերլուծվում են քաղաքաշինական, արդյունաբերական, տրանսպորտային և կենցաղային գործոնների հնարավոր ազդեցությունները աղտոտման տարածական առանձնահատկությունների վրա։ Քննարկվում են նաև սնդիկի կուտակման հետ կապված էկոլոգիական և հանրային առողջության ռիսկերի գնահատման, մշտադիտարկման համակարգերի կատարելագործման և աղտոտման կանխարգելման մոտեցումները։ Կարևորվում են սնդիկ պարունակող նյութերի ու թափոնների անվտանգ կառավարումը և շրջակա միջավայր արտանետումների սահմանափակման միջոցառումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բնապահպանության, էկոլոգիական մոնիթորինգի, շրջակա միջավայրի քիմիայի և քաղաքային էկոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Sociology

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային հայ հասարակությունում օտարման երևույթի սոցիալական, տնտեսական, մշակութային և հոգեբանական դրսևորումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հասարակական համակարգի վերափոխումների պայմաններում անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունների փոփոխությունները, սոցիալական կապերի վերակազմավորումը և նոր արժեքային ու վարքային համակարգերի ձևավորումը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես կարող են քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական ինստիտուտների փոփոխությունները անդրադառնալ մարդկանց հասարակական ներգրավվածության, աշխատանքի, սոցիալական միջավայրի և սեփական հնարավորությունների ընկալման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքի և տնտեսական գործունեության ոլորտում օտարման դրսևորումներին, սոցիալական անհավասարության, գործազրկության, արտագաղթի, հասարակական վստահության և սոցիալական անորոշության հետ դրանց հնարավոր փոխկապակցվածություններին։ Քննարկվում են նաև մշակութային և արժեքային փոփոխությունները, ավանդական ու նոր հասարակական նորմերի փոխհարաբերությունները, ինքնության վերափոխման գործընթացները և դրանց ազդեցությունը անհատի սոցիալական վարքի վրա։ Դիտարկվում են մարդու՝ հասարակական ինստիտուտներից, սոցիալական խմբերից, աշխատանքային գործունեությունից և որոշ դեպքերում սեփական գործունեության արդյունքներից հեռացման կամ մեկուսացման հնարավոր ձևերը։ Կարևորվում է օտարման երևույթի ուսումնասիրությունը ոչ միայն որպես անհատական ապրումների, այլև որպես հասարակական հարաբերությունների և կառուցվածքային փոփոխությունների հետ կապված բազմաշերտ գործընթաց։ Անդրադարձ է կատարվում սոցիալական ինտեգրման, քաղաքացիական մասնակցության, հասարակական վստահության և համայնքային կապերի ամրապնդման նշանակությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հետխորհրդային վերափոխումների սոցիալական հետևանքների և հայ հասարակության մեջ ձևավորված նոր հարաբերությունների առանձնահատկությունների մասին՝ նպաստելով սոցիալական խնդիրների և հասարակական զարգացման գործընթացների գիտական վերլուծությանը։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող XIII դարի կիլիկյան Ավետարանի մանրանկարչության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով ոչ միայն հայկական միջնադարյան արվեստի զարգացման, այլև Միջերկրական ծովի ավազանի մշակութային և գեղարվեստական փոխազդեցությունների լայն համատեքստում։ Ձեռագիրը համարվում է կիլիկյան արքայական ձեռագրերի նշանակալի նմուշներից, իսկ նրա «Ավետման» մանրանկարը առանձնանում է իր գեղարվեստական ինքնատիպությամբ, կերպարների արտահայտչականությամբ, ճարտարապետական տարրերի նրբությամբ, բուսական զարդանախշերով և գունային հարուստ լուծումներով։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակներից է բացահայտել ձեռագրի նկարազարդումների պատկերագրական և ոճական առանձնահատկությունները, դրանց խորհրդաբանությունը, ինչպես նաև համադրել դրանք նույն ժամանակաշրջանի կիլիկյան այլ ձեռագրերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Միջերկրական ծովի տարբեր մշակութային կենտրոնների՝ Բյուզանդական կայսրության, Կիպրոսի, հարավային Իտալիայի, Պալերմոյի, խաչակիրների իշխանությունների և Սինայի արվեստի հետ հնարավոր ընդհանրություններին ու փոխազդեցություններին։ Այս համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես են տարբեր մշակութային ավանդույթներ արտացոլվել կիլիկյան մանրանկարչության մեջ և ինչպես է տեղական հայկական գեղարվեստական մտածողությունը վերամշակել ու յուրովի արտահայտել արտաքին ազդեցությունները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մանրանկարների պատկերագրական վերլուծությունը, որի միջոցով ուսումնասիրվում են սյուժետային լուծումները, կերպարների կառուցվածքը, շարժումները, դիմագծերը, հագուստը, լուսապսակները, զարդային և ճարտարապետական տարրերը։ Միաժամանակ վերլուծվում է գեղարվեստական լեզուն՝ գույնի կիրառությունը, կոմպոզիցիոն կառուցվածքը, տարածության կազմակերպումը, գծային և ծավալային լուծումները, ինչպես նաև կերպարների հոգեբանական և հուզական արտահայտչականությունը։ Այս առանձնահատկությունների համադրությունը ցույց է տալիս, որ ձեռագրի նկարազարդումները միաժամանակ կրում են կիլիկյան հայկական արվեստի ինքնատիպ դրոշմը և արտացոլում են Միջերկրածովյան մշակութային միջավայրի հետ սերտ առնչությունների արդյունքը։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ առանձին ձեռագրի օրինակով ներկայացնում է միջնադարյան մշակութային փոխանակման և գեղարվեստական ազդեցությունների բարդ գործընթացը՝ փորձելով որոշել հայկական մանրանկարչության տեղն ու նշանակությունը Միջերկրական ծովի միջնադարյան արվեստի ընդհանուր համակարգում։ Այն կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, ձեռագրագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հայկական միջնադարյան արվեստի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Կիլիկյան Հայաստանի մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Անի քաղաքի Մանուչեի մզկիթի պատին պահպանված պարսկերեն արձանագրության ուսումնասիրությանը՝ պատմական, լեզվաբանական և վիմագրագիտական տեսանկյուններից։ Դիտարկվում են արձանագրության ստեղծման պատմական միջավայրը, դրա լեզվական առանձնահատկությունները, գրության կառուցվածքը և բովանդակության մեկնաբանման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արձանագրության ընթերցման, վերծանման, թարգմանության և պատմական նշանակության բացահայտման հարցերին։ Քննարկվում են միջնադարյան Անիի քաղաքական, վարչական և մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները, քաղաքի բազմամշակութային միջավայրը և տարբեր լեզվական ու կրոնական ավանդույթների փոխազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Մանուչեի մզկիթի ճարտարապետական և պատմական նշանակությանը, ինչպես նաև շինության հետ կապված վիմագիր աղբյուրների դերին Անիի պատմության ուսումնասիրության գործում։ Կարևորվում են պարսկերեն արձանագրության բառապաշարի, գրատեսակի, անվանաբանական տվյալների և հնարավոր պատմական տեղեկությունների համեմատական վերլուծությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել արձանագրության համադրումը տարածաշրջանի այլ պարսկերեն, արաբերեն և հայերեն վիմագրերի հետ՝ միջնադարյան հասարակական հարաբերությունների և մշակութային կապերի առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու նպատակով։ Աշխատությունը նպաստում է Անիի պատմամշակութային ժառանգության, միջնադարյան գրավոր աղբյուրների և տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, իրանագետների, վիմագրագետների, հնագետների, արվեստաբանների և միջնադարյան պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է կալանքի՝ որպես քրեական պատժի տեսակի իրավական բնույթի, նշանակման և կիրառման հիմնախնդիրների համեմատական ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսդրության շրջանակում։ Հետազոտության հիմքում երկու պետությունների քրեական իրավունքում ձևավորված համապատասխան կարգավորումների համադրումն է՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց ընդհանուր հատկանիշները, տարբերությունները և իրավակիրառ պրակտիկայի համար նշանակություն ունեցող խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կալանքի տեղին քրեական պատիժների համակարգում, դրա նպատակներին և ազատությունից զրկելու հետ կապված այլ իրավական միջոցներից տարբերակման հարցերին։ Կարևոր է հատկապես կալանքը որպես պատիժ տարբերակել նույնանուն դատավարական խափանման միջոցից, քանի որ դրանց իրավական հիմքերը, նպատակները և կիրառման փուլերը տարբեր են։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում պատժատեսակի նշանակման իրավական նախադրյալները, կիրառման սահմանափակումները, պատժի կատարման պայմանները և այն անձանց շրջանակը, որոնց նկատմամբ համապատասխան կարգավորումները կարող էին նախատեսել հատուկ կանոններ։ Համեմատական-իրավական մեթոդի կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու Հայաստանի և Ռուսաստանի քրեական օրենսդրություններում ընդունված մոտեցումների ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները և պարզելու դրանց ձևավորման տեսական ու գործնական պատճառները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև կարճաժամկետ ազատությունից զրկելու այս ձևի արդյունավետության և քրեական պատժի նպատակներին համապատասխանության խնդիրը։ Քննության կարող են առնվել պատժի անհատականացման, համաչափության, մարդասիրության և արդարության սկզբունքների հետ դրա հարաբերակցության հարցերը, ինչպես նաև այլընտրանքային պատժատեսակների կիրառման հնարավորությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի քրեակատարողական բաղադրիչը, քանի որ պատժի իրավական բնույթը գնահատելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել ոչ միայն դրա նշանակման հիմքերը, այլև կատարման ռեժիմն ու դատապարտյալի իրավական վիճակը։ Հետազոտությունն ունի նաև պատմաիրավական արժեք, քանի որ քրեական օրենսդրության հետագա բարեփոխումների արդյունքում համապատասխան ինստիտուտների կարգավորումները կարող են փոփոխվել կամ վերանայվել։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը համադրում է քրեական իրավունքի, քրեակատարողական իրավունքի և համեմատական իրավագիտության մոտեցումները՝ համակարգված պատկերացում ձևավորելով երկու իրավական համակարգերում կալանքի՝ որպես քրեական պատժի ինստիտուտի զարգացման և կիրառման առանձնահատկությունների վերաբերյալ։