Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Երևանի ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի զարգացման հիմնախնդիրները

    Ջրային տնտեսության, քաղաքաշինության և ինժեներական ենթակառուցվածքների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևանի ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ քաղաքային ենթակառուցվածքների արդյունավետության, հուսալիության և կայուն կառավարման ապահովման համատեքստում։ Քննության են առնվում մայրաքաղաքի ջրամատակարարման և կոյուղու համակարգերի ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց տեխնիկական կառուցվածքը, շահագործման պայմանները և քաղաքային բնակչության ու տնտեսության ջրային պահանջների բավարարման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային պաշարների օգտագործմանը, ջրամատակարարման ցանցերի տեխնիկական վիճակին, ջրի կորուստներին, մատակարարման անխափանությանը և խմելու ջրի որակի ապահովման պահանջներին։ Վերլուծվում են ջրահեռացման համակարգերի թողունակության, կեղտաջրերի հավաքման ու հեռացման, ցանցերի մաշվածության և քաղաքային տարածքների զարգացման հետևանքով առաջացող ինժեներական դժվարությունները։ Քննարկվում են ջրամատակարարման և ջրահեռացման ենթակառուցվածքների վերակառուցման, տեխնիկական արդիականացման, ավտոմատացված վերահսկման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ջրային ցանցերի հիդրավլիկական հաշվարկների, տեխնիկական վիճակի գնահատման, ներդրումային ծրագրերի հիմնավորման և ենթակառուցվածքների զարգացման երկարաժամկետ պլանավորման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ջրային ռեսուրսների խնայողությանը, շրջակա միջավայրի պահպանությանը, սանիտարահիգիենիկ անվտանգության ապահովմանը և քաղաքային ջրային համակարգերի կայուն զարգացման սկզբունքներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրամատակարարման և ջրահեռացման ճարտարագիտության, քաղաքաշինության, կոմունալ տնտեսության, բնապահպանության և Երևանի քաղաքային ենթակառուցվածքների զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-09
    Երևանի ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի զարգացման հիմնախնդիրները
    Online

    Literature

    Լենինյան կոմերիտմիության 40-ամյակը: Մեթոդական և բիբլիոգրաֆիական նյութերի ժողովածու գրադարանների համար

    Այս ժողովածուն մեթոդական և բիբլիոգրաֆիական նյութերի համալիր է, որը նախատեսված էր գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման համար՝ նվիրված Լենինյան կոմերիտմիության 40-ամյակին և ուղղված էր գաղափարական-դաստիարակչական աշխատանքների ակտիվացմանը երիտասարդության շրջանում։ Այն ներառում էր ուղեցույցներ գրադարանավարների համար՝ ինչպես կազմակերպել թեմատիկ ցուցադրություններ, ընթերցողական երեկոներ, քննարկումներ և գրքային ցուցահանդեսներ, որոնք նվիրված էին կոմերիտմիության պատմությանը, նրա դերակատարությանը խորհրդային հասարակության կյանքում և երիտասարդության դաստիարակության գործընթացում։ Ժողովածուում տեղ էին գտնում նաև գրականության բիբլիոգրաֆիական ցանկեր՝ ընդգրկելով ինչպես պատմական-հուշագրական նյութեր, այնպես էլ գեղարվեստական և հրապարակախոսական ստեղծագործություններ, որոնք լուսաբանում էին կոմերիտական շարժման գործունեությունը և նրա գաղափարական հիմքերը։ Նման մեթոդական ձեռնարկները նպաստում էին գրադարանների դերի ուժեղացմանը որպես գաղափարական և կրթական կենտրոնների, ապահովելով միասնական մոտեցում միջոցառումների կազմակերպման մեջ և բարձրացնելով ընթերցողական աշխատանքի արդյունավետությունը։

    Updated: 2026-09-12
    Լենինյան կոմերիտմիության 40-ամյակը: Մեթոդական և բիբլիոգրաֆիական նյութերի ժողովածու գրադարանների համար
    Online

    Biology

    Механизмы комплексообразования серебро-и железо содержащих порфиринов с ДНК

    Книга посвящена исследованию механизмов взаимодействия серебро- и железосодержащих порфиринов с молекулами ДНК, раскрывая особенности образования комплексных соединений между биологически активными макромолекулами и металлопорфириновыми структурами. В работе рассматриваются химические и физико-химические основы комплексообразования, роль ионов металлов в формировании устойчивых соединений, а также влияние структуры порфиринов на характер их взаимодействия с нуклеиновыми кислотами. Особое внимание уделяется механизмам связывания порфиринов с ДНК, включая интеркаляцию, электростатические взаимодействия, координационные связи и другие типы молекулярных контактов, определяющие стабильность и функциональные свойства образующихся комплексов. Автор анализирует методы исследования таких взаимодействий, особенности спектральных и структурных изменений, возникающих при образовании комплексов, а также возможное значение полученных результатов для развития биомедицинских технологий. Работа рассматривает перспективы применения металлопорфиринов в качестве модельных соединений для изучения процессов распознавания биомолекул, разработки новых терапевтических подходов и создания функциональных материалов на основе биологически активных комплексов. Издание представляет интерес для специалистов в области химии, биохимии, молекулярной биологии, фармацевтики, а также для исследователей и студентов, занимающихся изучением взаимодействий малых молекул с ДНК и координационной химией биометаллов.

    Updated: 2026-09-12
    Механизмы комплексообразования серебро-и железо содержащих порфиринов с ДНК
    Online

    Literature

    Հայ միջնադարյան տաղերգության ժանրերն ու տաղաչափությունը (X-XVIII դդ.)

    Գիրքը ներկայացնում է միջնադարյան հայ գրականության հիմնական տաղերգական ժանրերը, դրանց կառուցվածքային և ձայնային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տաղաչափության զարգացումը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Հեղինակը վերլուծում է տաղերգության ձևերը, շարահյուսական սկզբունքները և ժանրային յուրահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց դերակատարությունը հայ գրական ավանդույթի պահպանման ու զարգացման մեջ։ Հիմնական թեմաները․ Հայ միջնադարյան տաղերգության պատմական ու մշակութային զարգացումը Տաղերգական ժանրերի տեսակներն ու առանձնահատկությունները Տաղաչափության համակարգը և կառուցվածքային մոտեցումները Ժանրերի դերակատարությունը հայ գրական ավանդույթում X-XVIII դարերի համեմատական ուսումնասիրություն Գրքի առանձնահատկությունները․ Իրական ժամանակաշրջանի վերլուծություն՝ մանրամասն օրինակներով Գործնական և տեսական մոտեցումների համադրություն Հարմար է գրականագիտության, հայագիտության և միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրողների համար Օգնում է ուսումնասիրել տաղերգության ձևային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները

    Updated: 2026-09-17
    Հայ միջնադարյան տաղերգության ժանրերն ու տաղաչափությունը (X-XVIII դդ.)
    Online

    Other Subjects

    Информационный указатель новых авторских свидетельств и патентов на изобретения по сельскому хозяйству (1975)

    Գիրքը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում ստեղծված նորարարական մշակումների, գյուտերի և տեխնիկական լուծումների վերաբերյալ տեղեկատվական հավաքածու։ Այն ներառում է հեղինակային վկայականների և արտոնագրերի վերաբերյալ տվյալներ, որոնք արտացոլում են գյուղատնտեսական արտադրության զարգացմանը նպաստող նոր մեթոդները, սարքավորումները, տեխնոլոգիաները և գործնական առաջարկները։ Նյութերը համակարգված կերպով ներկայացված են՝ հնարավորություն տալով մասնագետներին, գիտաշխատողներին, գյուղատնտեսության ոլորտի աշխատակիցներին և նորարարությամբ հետաքրքրվող անձանց արագ ծանոթանալ նոր ձեռքբերումներին։ Ցուցիչը կարևոր նշանակություն ունի գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածման, առաջավոր փորձի կիրառման և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն ծառայում է որպես օգտակար տեղեկատու աղբյուր՝ օգնելով ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջաններում գրանցված գյուտերը, դրանց հեղինակներին և կիրառական նշանակությունը։ Հրատարակությունը նախատեսված է գյուղատնտեսության, տեխնիկայի և գյուտարարության բնագավառների մասնագետների, հետազոտողների և գրադարանային տեղեկատվական աշխատանքով զբաղվող անձանց համար։

    Updated: 2026-11-02
    Информационный указатель новых авторских свидетельств и патентов на изобретения по сельскому хозяйству (1975)
    Online

    Chemistry

    Ջրերի մաքրումը մակերևութային ակտիվ նյութերից

    Նյութը ուսումնասիրում է այն եղանակները, որոնց միջոցով ջրից հեռացվում են մակերևութային ակտիվ նյութերը (ՄԱՆ)՝ այսինքն՝ օճառների, լվացող միջոցների և արդյունաբերական այլ միացությունների մնացորդները, որոնք կարող են վնասել շրջակա միջավայրը և ջրային էկոհամակարգերը։ Հիմնական բովանդակություն Մակերևութային ակտիվ նյութերի բնույթը Ներկայացվում են ՄԱՆ-երի քիմիական հատկությունները, դրանց կիրառությունները կենցաղում և արդյունաբերությունում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ջրի որակի վրա։ Աղտոտման ազդեցությունները Դիտարկվում է, թե ինչպես են այս նյութերը առաջացնում փրփուրի կուտակում, նվազեցնում ջրի թթվածնի պարունակությունը և խախտում ջրային օրգանիզմների բնական կենսագործունեությունը։ Մաքրման մեթոդներ Նյութը ներկայացնում է ջրի մաքրման հիմնական եղանակները՝ ֆիզիկական (ֆիլտրացիա, նստեցում), քիմիական (օքսիդացում, կոագուլյացիա), կենսաբանական (միկրոօրգանիզմների միջոցով քայքայում)։ Բնապահպանական նշանակություն Շեշտվում է ջրի մաքրության պահպանման և էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովման կարևորությունը։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ մակերևութային ակտիվ նյութերով ջրերի աղտոտումը լուրջ բնապահպանական խնդիր է, և դրա արդյունավետ լուծումը պահանջում է համակցված քիմիական, ֆիզիկական և կենսաբանական մոտեցումներ։

    Updated: 2026-09-20
    Ջրերի մաքրումը մակերևութային ակտիվ նյութերից