Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшественно-п (1975, թիվ 2)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшественно-п (1975, թիվ 2)
    Online

    Law

    Դրական իրավունքի օբյեկտիվության հիմնախնդիրները

    Աշխատությունը նվիրված է իրավունքի տեսության և փիլիսոփայության առանցքային հարցերից մեկի՝ պետության կողմից սահմանված կամ ճանաչված իրավական նորմերի օբյեկտիվ բնույթի, դրանց գոյության հիմքերի և հասարակական հարաբերությունների հետ փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում իրավական նորմի, իրավական համակարգի, պետական կամքի և հասարակական իրականության հարաբերակցության վերաբերյալ տարբեր տեսական մոտեցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե որքանով կարող է գործող իրավունքը դիտարկվել որպես անհատական կամ խմբային կամքից անկախ կարգավորող համակարգ, և ինչպիսի սոցիալական, քաղաքական, տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ գործոններ են ազդում դրա ձևավորման և զարգացման վրա։ Վերլուծվում են իրավական նորմերի պարտադիր ուժի, իրավաչափության, որոշակիության և կայունության հիմքերը, ինչպես նաև իրավունքի ու բարոյականության, արդարության և հասարակական արժեքների փոխհարաբերությունները։ Քննության են առնվում իրավաստեղծ գործունեության ընթացքում առաջացող տեսական խնդիրները, երբ անհրաժեշտ է հասարակական հարաբերությունների բազմազանությունը վերածել ընդհանուր և պարտադիր վարքագծի կանոնների։ Կարևորվում է նաև իրավակիրառ գործունեությունը, քանի որ իրավական նորմերի բովանդակությունը գործնական նշանակություն է ստանում դրանց մեկնաբանման և կոնկրետ հարաբերությունների նկատմամբ կիրառման ընթացքում։ Ուսումնասիրվում է իրավական մեկնաբանության ազդեցությունը իրավունքի օբյեկտիվության ընկալման վրա և այն հարցը, թե ինչպես կարելի է սահմանափակել սուբյեկտիվ գնահատականների ազդեցությունը իրավական որոշումների կայացման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում իրավական պոզիտիվիզմի, բնական իրավունքի և իրավափիլիսոփայական այլ ուղղությունների մոտեցումներին՝ բացահայտելով իրավունքի էության և պարտադիր ուժի վերաբերյալ դրանց հիմնական տարբերությունները։ Վերլուծվում է նաև պետության և իրավունքի փոխհարաբերությունը, իրավական համակարգի ինքնուրույնության աստիճանը և հասարակական փոփոխություններին իրավունքի արձագանքելու առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է իրավական իրականության, իրավական նորմերի գործողության և դրանց օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ բաղադրիչների հարաբերակցության առավել խորքային ըմբռնմանը՝ կարևոր նշանակություն ունենալով իրավունքի ընդհանուր տեսության, իրավափիլիսոփայության և իրավական մեթոդաբանության զարգացման համար։

    Updated: 2026-09-29
    Դրական իրավունքի օբյեկտիվության հիմնախնդիրները
    Online

    Informatics

    Инструментальная среда проектирования и управления бизнес-процессами

    Աշխատությունը նվիրված է բիզնես գործընթացների նախագծման, մոդելավորման, վերլուծության, ավտոմատացման և կառավարման համար նախատեսված գործիքային միջավայրերի ստեղծման ու կիրառման տեսական, մեթոդաբանական և տեխնոլոգիական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման, կառավարման գործընթացների համակարգման, տեղեկատվական հոսքերի օպտիմալացման և ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով բիզնես գործընթացների կատարելագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բիզնես գործընթացների կառավարման հիմնական սկզբունքներին, դրանց կառուցվածքային և գործառնական առանձնահատկություններին, գործընթացային մոտեցման կիրառմանը կազմակերպությունների կառավարման համակարգերում, ինչպես նաև տեղեկատվական համակարգերի նախագծման և ներդրման մեթոդաբանական հիմքերին։ Ուսումնասիրվում են բիզնես գործընթացների նկարագրման և մոդելավորման մեթոդները, գործընթացների հաջորդականության, մասնակիցների դերերի, տեղեկատվական փոխանակման, որոշումների կայացման և ռեսուրսների օգտագործման մեխանիզմները։ Քննարկվում են գործընթացների գրաֆիկական ներկայացման, կառուցվածքային վերլուծության, ֆունկցիոնալ մոդելավորման և ալգորիթմական նկարագրման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները և կառավարման համակարգերի նկատմամբ ներկայացվող պահանջները։ Կարևորվում է գործիքային միջավայրի ճարտարապետության ձևավորումը, դրա հիմնական բաղադրիչների, ծրագրային մոդուլների, տվյալների պահպանման և մշակման մեխանիզմների, օգտագործողի միջերեսի և արտաքին տեղեկատվական համակարգերի հետ փոխգործակցության սկզբունքների ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում բիզնես գործընթացների նախագծման և կառավարման ծրագրային գործիքների գործառնական հնարավորություններին, դրանց միջոցով աշխատանքային հոսքերի կազմակերպմանը, առաջադրանքների բաշխմանը, կատարման ժամկետների վերահսկմանը և գործընթացների արդյունքների գնահատմանը։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում գործընթացների ավտոմատացման, աշխատանքային գործողությունների հաջորդականության կառավարման, տվյալների փոխանակման, համակարգային ինտեգրման և կազմակերպության տարբեր ստորաբաժանումների միջև արդյունավետ համագործակցության ապահովման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բիզնես գործընթացների կառավարման համակարգերի և ձեռնարկությունների ռեսուրսների պլանավորման, հաճախորդների հետ հարաբերությունների կառավարման ու կորպորատիվ տեղեկատվական այլ համակարգերի փոխկապակցվածության հնարավորությունները։ Կարևորվում են գործընթացների արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները, կատարողականության վերահսկման մեխանիզմները, ժամանակային և ֆինանսական ծախսերի վերլուծությունը, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը և կառավարչական որոշումների տեղեկատվական ապահովումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում քննարկվում են նաև բիզնես գործընթացների վերակազմակերպման, օպտիմալացման, կրկնվող գործողությունների կրճատման, կազմակերպական խոչընդոտների բացահայտման և կառավարման ճկունության բարձրացման մեթոդները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գործիքային միջավայրի հուսալիության, ընդլայնելիության, տեղեկատվական անվտանգության, օգտագործման հարմարավետության և տարբեր կազմակերպական պայմաններին հարմարվելու հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են ծրագրային համակարգերի մշակման ժամանակակից մոտեցումները, տվյալների բազաների կառավարման տեխնոլոգիաները, մոդուլային ճարտարապետության կիրառումը և գործընթացների կառավարման ծրագրային լուծումների կատարելագործման հեռանկարները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բիզնես գործընթացների նախագծման և կառավարման միասնական տեղեկատվական միջավայրի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ապահովելու գործընթացների նկարագրման, իրականացման, վերահսկման և շարունակական բարելավման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը նպաստում է կազմակերպությունների թվային վերափոխման, կառավարման գործընթացների թափանցիկության բարձրացման, տեղեկատվական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և ավտոմատացված կառավարման համակարգերի զարգացման հիմնախնդիրների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն ունի գիտական և գործնական նշանակություն՝ ներկայացնելով բիզնես գործընթացների կառավարման տեխնոլոգիական և կազմակերպական հիմքերը, դրանց նախագծման սկզբունքները և գործիքային ծրագրային միջավայրերի կիրառման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, ծրագրավորողների, համակարգային վերլուծաբանների, բիզնես վերլուծաբանների, կազմակերպությունների ղեկավարների, գործընթացների կառավարման մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և կառավարման տեղեկատվական համակարգերի նախագծմամբ ու կատարելագործմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Инструментальная среда проектирования и управления бизнес-процессами
    Online

    Biology

    Ալանինի կենսասինթեզին առնչվող ֆերմենտների ուսումնասիրությունը Brevibacterium flavum-ի մոտ

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է Brevibacterium flavum միկրոօրգանիզմի մոտ ալանինի կենսասինթեզին մասնակցող ֆերմենտների հետազոտությանը՝ դրանց կենսաքիմիական հատկությունների, գործառույթների և փոխկապակցվածության բացահայտման նպատակով։ Աշխատության կենտրոնում ալանինի առաջացման նյութափոխանակային ուղիներն են և այդ գործընթացում ներգրավված ֆերմենտային համակարգերի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են համապատասխան ֆերմենտների ակտիվությունը, սուբստրատային առանձնահատկությունները, ֆիզիկաքիմիական պայմանների ազդեցությունը և նյութափոխանակային գործընթացում դրանց ունեցած դերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտների փոխազդեցությանը և ալանինի կենսասինթեզի կարգավորման հնարավոր մեխանիզմներին, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել միկրոօրգանիզմի ամինաթթվային փոխանակության մասին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև մանրէների նյութափոխանակության և ֆերմենտային համակարգերի գործունեության ընդհանուր օրինաչափությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ ստացված տվյալները կարող են կիրառվել միկրոօրգանիզմների կենսատեխնոլոգիական ներուժի գնահատման և ամինաթթուների արտադրության գործընթացների կատարելագործման նպատակով։ Brevibacterium flavum-ի ֆերմենտային համակարգերի ուսումնասիրությունը կարող է հատկապես կարևոր լինել այն կենսատեխնոլոգիական մոտեցումների համար, որոնք հիմնված են միկրոօրգանիզմների միջոցով արժեքավոր կենսաբանական միացությունների ստացման վրա։ Հետազոտությունը միավորում է մանրէաբանության, կենսաքիմիայի և ֆերմենտաբանության մեթոդաբանական մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ուսումնասիրվող ֆերմենտների առանձնահատկությունները և դրանց նշանակությունը բջջային նյութափոխանակության մեջ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, մանրէաբաններին, մոլեկուլային կենսաբաններին, ֆերմենտաբաններին, կենսատեխնոլոգիայի մասնագետներին, գիտահետազոտական ոլորտի աշխատակիցներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։

    Updated: 2026-09-16
    Ալանինի կենսասինթեզին առնչվող ֆերմենտների ուսումնասիրությունը Brevibacterium flavum-ի մոտ
    Online

    Mathematics

    Recovery of functions in shift invariant spaces

    Աշխատությունը նվիրված է տեղաշարժի նկատմամբ ինվարիանտ տարածություններում ֆունկցիաների վերականգնման տեսական և հաշվողական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են այնպիսի ֆունկցիոնալ տարածություններ, որոնք պահպանվում են ֆունկցիայի արգումենտի որոշակի տեղաշարժերի դեպքում, ինչպես նաև այդ տարածությունների կառուցվածքային առանձնահատկություններն ու ներկայացման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆունկցիաների արժեքների կամ այլ հասանելի տվյալների հիման վրա սկզբնական ֆունկցիայի ճշգրիտ կամ մոտավոր վերականգնման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ընտրանքավորման տեսության, ինտերպոլյացիայի և մոտարկման մեթոդների հետ կապված հարցեր, վերականգնման բանաձևերի կառուցման սկզբունքները և դրանց կիրառելիության համար անհրաժեշտ պայմանները։ Քննարկվում են գեներացնող ֆունկցիաների համակարգերը, դրանց տեղաշարժերից կազմված ընտանիքների հատկությունները և ֆունկցիաների ներկայացման մեջ այդ համակարգերի դերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վերականգնման կայունությանը, տվյալների ընտրության խտությանը, մոտարկման սխալներին և տարբեր պայմաններում կիրառվող ալգորիթմների արդյունավետությանը։ Ուսումնասիրվում են այն չափանիշները, որոնց դեպքում սահմանափակ կամ դիսկրետ տեղեկատվությունը բավարար է ֆունկցիայի հատկությունների և կառուցվածքի հնարավորինս ամբողջական վերականգնման համար։ Նման խնդիրները կարևոր նշանակություն ունեն ոչ միայն մաթեմատիկական անալիզի, այլև ազդանշանների մշակման, թվային տեղեկատվության ներկայացման, պատկերների վերականգնման և կիրառական հաշվարկների համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, ֆունկցիոնալ և հարմոնիկ անալիզի մասնագետների, կիրառական մաթեմատիկայի հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-30
    Recovery of functions in shift invariant spaces
    Online

    Economics

    Պետական կառավարման համակարգի գործառութային բարեփոխումների արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական կառավարման համակարգի գործառութային բարեփոխումների արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կառավարման գործող մեխանիզմների հիմնախնդիրները և առաջարկել դրանց կատարելագործման արդյունավետ մոտեցումներ։ Հետազոտության շրջանակում պետական կառավարման համակարգը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված ինստիտուտների, գործառույթների, ընթացակարգերի և կառավարչական գործընթացների ամբողջություն, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է լիազորությունների հստակ բաշխմամբ, պետական մարմինների միջև համակարգված համագործակցությամբ, մարդկային ռեսուրսների որակով և որոշումների կայացման արդյունավետությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառավարման մարմինների գործառույթների հստակեցմանը և կրկնվող կամ փոխկապակցված լիազորությունների տարանջատմանը, քանի որ դրանց անհստակությունը կարող է հանգեցնել կառավարման գործընթացների դանդաղեցման, պատասխանատվության սահմանների անորոշության և ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործման։ Ուսումնասիրվում են նաև քաղաքականությունների մշակման և իրականացման, ռազմավարական պլանավորման, կատարողականի գնահատման, պետական ծառայության զարգացման և հանրային ծառայությունների որակի բարելավման խնդիրները։ Կարևորվում է արդյունքահեն կառավարման անցումը, որի դեպքում պետական մարմինների գործունեությունը գնահատվում է ոչ միայն իրականացված գործողությունների և ընթացակարգերի, այլև դրանց արդյունքում ստացված չափելի արդյունքների հիման վրա։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է պետական ծառայողների մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, արդյունավետ կատարողականի գնահատման համակարգերի ներդրումը, արժանիքների վրա հիմնված առաջխաղացման ապահովումը և պետական ծառայության գրավչության բարձրացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև կառավարման թվայնացման և էլեկտրոնային ծառայությունների ընդլայնման հնարավորությունները, տվյալների վրա հիմնված որոշումների ընդունումը, գործընթացների ավտոմատացումը և պետական մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակման բարելավումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թափանցիկության, հաշվետվողականության, բարեվարքության և հանրային մասնակցության մեխանիզմների կատարելագործմանը, քանի որ արդյունավետ պետական կառավարումը ենթադրում է ոչ միայն արագ և որակյալ որոշումների ընդունում, այլև հանրության նկատմամբ պատասխանատու և հաշվետու գործելակերպ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պետական ֆինանսների արդյունավետ կառավարմանը, ծրագրային բյուջետավորմանը և պետական ռեսուրսների բաշխման ու օգտագործման արդյունքայնության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքում կարող են առաջարկվել գործառույթների օպտիմալացման, կառավարման գործընթացների պարզեցման, պետական մարմինների համագործակցության ամրապնդման, թվային կառավարման զարգացման, մարդկային ռեսուրսների կառավարման կատարելագործման և կատարողականի գնահատման ժամանակակից մեխանիզմների ներդրման ուղղություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի Հանրապետությունում ավելի արդյունավետ, ճկուն, քաղաքացիակենտրոն, թափանցիկ և հաշվետու պետական կառավարման համակարգի ձևավորման համար՝ նպաստելով պետական քաղաքականությունների իրականացման որակի և հանրային ծառայությունների արդյունավետության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-09-20
    Պետական կառավարման համակարգի գործառութային բարեփոխումների արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները Հայաստանի Հանրապետությունում