Հայոց ցեղասպանության խնդիրը երիտթուրքերի դատավարություններում (1919-1921 թթ.)

Экономика

Գլոբալացվող աշխարհ-ը հասարակագիտական և քաղաքական-տնտեսագիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է գլոբալացման գործընթացը որպես ժամանակակից աշխարհի հիմնական կառուցվածքային փոփոխություն՝ ընդգրկելով տնտեսական, քաղաքական, մշակութային և տեխնոլոգիական փոխկապակցվածությունների աճը, աշխատությունում ներկայացվում են գլոբալ տնտեսության ձևավորման մեխանիզմները, միջազգային առևտրի և ֆինանսական հոսքերի ընդլայնումը, բազմազգ կորպորացիաների ազդեցությունը և պետությունների փոխկապվածության խորացումը, միաժամանակ քննարկվում են գլոբալացման սոցիալական հետևանքները՝ անհավասարության խորացում, մշակութային փոխակերպումներ և ազգային ինքնությունների վերաիմաստավորում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման դերին՝ որպես գլոբալ գործընթացների արագացման գործոն, աշխատությունը ընդգծում է, որ գլոբալացումը ոչ միայն տնտեսական երևույթ է, այլ նաև բազմաշերտ քաղաքակրթական գործընթաց, որը փոխում է հասարակությունների զարգացման տրամաբանությունը և միջազգային հարաբերությունների կառուցվածքը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է իսպանացի բանաստեղծ Գուստավո Ադոլֆո Բեքերի բանաստեղծական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ իսպանական ռոմանտիզմի զարգացման, գեղագիտական սկզբունքների և գրական ավանդույթների համատեքստում։ Քննարկվում են XIX դարի իսպանական գրականության պատմամշակութային առանձնահատկությունները, ռոմանտիկական աշխարհայացքի ձևավորման նախադրյալները և բանաստեղծական մտածողության փոփոխությունները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծի ստեղծագործություններում սիրո, մենության, երազանքի, հիասթափության, հիշողության, բնության և մարդկային ներաշխարհի արտահայտման գեղարվեստական միջոցներին։ Ուսումնասիրվում են նրա քնարերգության թեմատիկ և գաղափարական առանձնահատկությունները, բանաստեղծական պատկերների կառուցման սկզբունքները, խորհրդանշական արտահայտչամիջոցները և հուզական ապրումների գեղարվեստական վերարտադրության եղանակները։ Դիտարկվում են ռոմանտիկական անհատի հոգեբանական աշխարհը, իրականության և իդեալի հակադրությունը, անիրականանալի ձգտումների թեման և մարդու ներքին զգացմունքների արտահայտման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են բանաստեղծական լեզվի պարզությունն ու երաժշտականությունը, ռիթմական կառուցվածքը, պատկերավորության նրբությունը և քնարական խոսքի արտահայտչական հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում «Հանգեր» բանաստեղծական շարքի գեղարվեստական նշանակությանը, դրա թեմատիկ բազմազանությանը և իսպանական քնարերգության զարգացման վրա ունեցած ազդեցությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել բանաստեղծի ստեղծագործությունները իսպանական և եվրոպական ռոմանտիզմի այլ ներկայացուցիչների գրական ժառանգության հետ՝ բացահայտելու ընդհանուր գեղագիտական միտումներն ու անհատական ստեղծագործական առանձնահատկությունները։ Առանձնացվում են ռոմանտիզմի և հետռոմանտիզմի փոխհարաբերությունները, քնարական հերոսի ինքնարտահայտման ձևերը, բանաստեղծական խորհրդանիշների գործառույթները և նորագույն իսպանական պոեզիայի ձևավորման նախադրյալները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իսպանական գրականության պատմության, ռոմանտիզմի գեղագիտության, բանաստեղծական լեզվի և եվրոպական քնարերգության զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, իսպանագետների, համեմատական գրականագիտության մասնագետների, բանասերների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Մթնշաղի անուրջներ, Փշե պսակ ժողովածուն ներկայացնում է հայ նոր գրականության ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկի՝ Վահան Տերյանի վաղ շրջանի և հասուն ստեղծագործական փուլերի կարևոր գործերը՝ ընդգծելով նրա քնարական աշխարհի խորությունը, նրբանկատ զգացմունքայնությունը և սիմվոլիստական մտածողությունը։ Գրքում ընդգրկված «Մթնշաղի անուրջներ» շարքը արտացոլում է բանաստեղծի հոգևոր մելանխոլիան, երազային տրամադրությունները և ներաշխարհի բարդ զգացմունքային շարժումները, որտեղ բնությունը հաճախ հանդես է գալիս որպես մարդու հոգու վիճակների խորհրդանշական արտահայտություն։ «Փշե պսակ» բաժնում ավելի ընդգծված են տառապանքի, ցավի, միայնության և ճակատագրի թեմաները՝ ներկայացված խոր փիլիսոփայական և պատկերավոր լեզվով։ Տերյանի ստեղծագործություններում առանձնահատուկ է երաժշտականությունը, լեզվական մաքրությունը և զգացմունքների նուրբ արտահայտման արվեստը, ինչը նրան դարձնում է հայ քնարերգության կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկը։ Աշխատությունը ոչ միայն գրական ժողովածու է, այլև հոգեբանական և փիլիսոփայական աշխարհ, որտեղ ընթերցողը հայտնաբերում է մարդու ներաշխարհի բարդ ու հակասական վիճակները։

Право

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գովազդային գործունեության իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ որպես ձեռնարկատիրական գործունեության առանձին ուղղություն Հայաստանի Հանրապետությունում։ Աշխատությունում վերլուծվում են գովազդային շուկայի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, գովազդային ծառայությունների մատուցման իրավական կարգավորումը, ձեռնարկատիրական հարաբերությունների շրջանակում գովազդի դերը, ինչպես նաև գովազդատուների, գովազդ արտադրողների և տարածողների իրավունքներն ու պարտականությունները։ Հեղինակը քննարկում է մրցակցության պաշտպանության, սպառողների շահերի ապահովման, անբարեխիղճ և ապակողմնորոշող գովազդի կանխարգելման, ինչպես նաև ոլորտի պետական վերահսկողության և կարգավորման հիմնական սկզբունքները՝ ներկայացնելով գործող օրենսդրության վերլուծություն և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղիները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում իրավաբանների, տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, մարքեթինգի մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների և գովազդային գործունեության իրավական ու գործնական հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

География

Անիզոտրոպ միջավայրում հրահրված բևեռացման (induced polarization, IP) մեթոդով հետազոտությունների մեթոդիկայի մշակումը ուղղված է ապարների և նստվածքային գոյացությունների էլեկտրաքիմիական հատկությունների ավելի ճշգրիտ մեկնաբանմանը՝ հաշվի առնելով միջավայրի ուղղային կախված ֆիզիկական պարամետրերը։ Հրահրված բևեռացումը հիմնված է այն երևույթի վրա, որ որոշ երկրաբանական միջավայրերում էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ առաջանում է ժամանակավոր էներգիայի կուտակում և հետաձգված լիցքաթափում, ինչը պայմանավորված է իոնային փոխազդեցություններով, մակերեսային բևեռացմամբ և էլեկտրաքիմիական գործընթացներով։ Անիզոտրոպ միջավայրերում այս երևույթը դառնում է ավելի բարդ, քանի որ էլեկտրական դիմադրությունը և բևեռացման բնութագրերը կախված են ուղղությունից՝ պայմանավորված շերտավորված կառուցվածքով, հանքային բաղադրությամբ և ճեղքավորվածությամբ։ Մեթոդիկայի մշակումը ենթադրում է ինչպես դաշտային չափումների սխեմաների օպտիմալացում, այնպես էլ տվյալների մաթեմատիկական մեկնաբանության կատարելագործում։ Դաշտային փուլում կարևոր է էլեկտրոդների ճիշտ դասավորությունը՝ բազմուղղային չափումներ իրականացնելու համար, որոնք թույլ են տալիս գնահատել դիմադրության և բևեռացման տենսորային հատկությունները։ Սա ներառում է տարբեր ուղղություններով ընթացիկ ներարկում և պոտենցիալների չափում՝ ապահովելու անիզոտրոպության քանակական բնութագրում։

Педагогика

Գիտական աշխատանքը նվիրված է աշխատանքային դաստիարակության հիմնահարցի ուսումնասիրությանը հայ մանկավարժության պատմության մեջ՝ XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի սկիզբ ընկած ժամանակաշրջանում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում աշխատանքի միջոցով անձի ձևավորման, աշխատասիրության դաստիարակության, գործնական հմտությունների զարգացման և կրթության ու աշխատանքի փոխկապակցության վերաբերյալ հայ մանկավարժական մտքի մոտեցումներն են։ Նշված ժամանակաշրջանը կարևոր փուլ էր հայ կրթական և մանկավարժական մտքի զարգացման համար, երբ հասարակական, տնտեսական և մշակութային փոփոխությունների պայմաններում ավելի մեծ ուշադրություն էր դարձվում կրթության բովանդակության արդիականացմանը և դպրոցը կյանքի պահանջներին համապատասխանեցնելուն։ Աշխատանքային դաստիարակությունը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես մասնագիտական կամ կենցաղային հմտությունների ձևավորման միջոց, այլև որպես երեխայի բարոյական, կամային, մտավոր և սոցիալական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հայ մանկավարժական մտքի ներկայացուցիչների տեսակետները աշխատանքի դաստիարակչական նշանակության վերաբերյալ։ Նրանց գաղափարներում աշխատանքը կարող էր ընկալվել որպես աշխատասիրության, պատասխանատվության, կարգապահության, ինքնուրույնության և նպատակասլացության ձևավորման միջոց։ Միաժամանակ կարևորվում էր մտավոր և ֆիզիկական աշխատանքի ներդաշնակ համադրումը, քանի որ կրթության նպատակներից մեկը պետք է լիներ ոչ միայն գիտելիքներով զինված, այլև գործնական կյանքին պատրաստ, նախաձեռնող և հասարակության մեջ իր տեղը գիտակցող անհատի ձևավորումը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է աշխատանքային դաստիարակության կապը դպրոցական կրթության հետ։ Կարող են քննվել այն մանկավարժական գաղափարները, որոնց համաձայն ուսումնական գործընթացը պետք է հնարավորինս մոտ լինի իրական կյանքին և ներառի գործնական գործունեության տարրեր։ Աշխատանքի միջոցով երեխան հնարավորություն է ստանում կիրառելու տեսական գիտելիքները, զարգացնելու գործնական մտածողությունը, սովորելու համագործակցել ուրիշների հետ և պատասխանատվություն կրել իր կատարած աշխատանքի արդյունքի համար։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել գյուղատնտեսական աշխատանքի և արհեստների ուսուցման դերին։ Ժամանակաշրջանի հայկական կրթական միջավայրում, հատկապես գյուղական բնակավայրերում, կրթության և առօրյա աշխատանքի կապը կարևոր գործնական նշանակություն ուներ։ Աշխատանքային գործունեության ներառումը կրթության մեջ կարող էր նպաստել երեխաների օգտակար հմտությունների զարգացմանը և միաժամանակ բարձրացնել դպրոցի կապը համայնքի և հասարակական կյանքի հետ։ Աշխատանքային դաստիարակության բարոյական կողմը ևս կարևոր տեղ է զբաղեցնում։ Աշխատանքի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորումը կարող էր կապվել ազնվության, պարտքի գիտակցության, համառության, փոխօգնության և հասարակական պատասխանատվության արժեքների հետ։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես նյութական արդյունք ստեղծող գործունեություն, այլև որպես մարդու բնավորության և աշխարհայացքի ձևավորման միջոց։ Աշխատանքի շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև ընտանիքի և դպրոցի դերը աշխատանքային դաստիարակության իրականացման գործում։ Երեխայի աշխատանքային սովորությունների ձևավորումը սկսվում է ընտանիքում և շարունակվում կրթական միջավայրում, ուստի արդյունավետ դաստիարակությունը պահանջում է այդ երկու միջավայրերի փոխկապակցվածություն։ Դպրոցի խնդիրն է երեխայի աշխատանքային փորձը դարձնել գիտակցված, նպատակային և մանկավարժորեն կազմակերպված գործունեություն։ Կարևոր է նաև աշխատանքային դաստիարակության և ազգային կրթության փոխհարաբերությունը։ Հայ մանկավարժական մտքի զարգացման ընթացքում կրթությունը հաճախ դիտարկվում էր որպես ազգային ինքնության պահպանման և հասարակության առաջընթացի կարևոր միջոց։ Աշխատասիրության, ինքնուրույնության և օգտակար գործունեության արժեքների ձևավորումը կարող էր կապվել ազգային համայնքի սոցիալական և մշակութային զարգացման խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակաշրջանի կրթական հաստատությունների փորձին, դասագրքերին, մանկավարժական հոդվածներին և տեսական աշխատություններին՝ բացահայտելու, թե ինչպես էին աշխատանքային դաստիարակության գաղափարները արտացոլվում կրթական պրակտիկայում։ Այս աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու տեսական սկզբունքները դրանց գործնական կիրառությունից և գնահատելու տվյալ շրջանի մանկավարժական ժառանգության նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալու, որ XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի սկիզբ աշխատանքային դաստիարակության գաղափարը հայ մանկավարժական մտքում ձևավորվում էր որպես բազմակողմանի կրթական խնդիր։ Այն ներառում էր ոչ միայն աշխատանքի հմտությունների ուսուցում, այլև աշխատասիրության, պատասխանատվության, ինքնուրույնության, բարոյական արժեքների և հասարակական ակտիվության զարգացում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու այդ շրջանի հայ մանկավարժական ժառանգության դերը աշխատանքային դաստիարակության տեսության ձևավորման գործում և բացահայտելու դրա հնարավոր նշանակությունը ժամանակակից կրթական գործընթացի համար։