Մթնշաղի անուրջներ, Փշե պսակ

Գրականություն

Գրքում ներկայացվում են հայ գրականության ուսուցման նպատակներն ու խնդիրները, ինչպես նաև ուսումնական գործընթացի կազմակերպման հիմնական սկզբունքները։ Հեղինակը բացատրում է, թե ինչպես կարելի է արդյունավետ կերպով ներկայացնել գրական նյութը՝ հաշվի առնելով աշակերտների տարիքային և ճանաչողական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դասի կառուցվածքին, ուսուցման մեթոդներին և ձևերին՝ զրույց, վերլուծություն, մեկնաբանություն, ստեղծագործական աշխատանքներ և այլն։ Նշվում է նաև գեղարվեստական տեքստի ընկալման, վերլուծության և գնահատման կարևորությունը։ Բացի այդ, քննարկվում են աշակերտների խոսքի զարգացման, գրական ճաշակի ձևավորման և ստեղծագործական մտածողության խթանման հարցերը։ Ընդհանուր առմամբ, այս աշխատությունը մեթոդական ուղեցույց է հայ գրականության ուսուցիչների համար և նպաստում է ուսուցման գործընթացի ավելի արդյունավետ և համակարգված կազմակերպմանը։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ներկանյութերով հարստացված հեղուկ բյուրեղական ֆոտոնային կառուցվածքների հիման վրա ձևավորված լազերային միջավայրերի օպտիկական հատկությունների փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեղուկ բյուրեղների պարբերական կառուցվածքի, ֆոտոնային արգելված գոտիների և ակտիվ ներկանյութերի լուսարձակման առանձնահատկությունների փոխազդեցությունն է, որը հնարավորություն է տալիս կառավարել լույսի տարածումը, սպեկտրային ընտրողականությունը և լազերային ճառագայթման ձևավորումը։ Քննվում են նման միջավայրերի կլանման, լուսարձակման, անդրադարձման և հաղորդման սպեկտրային բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները տարբեր ֆիզիկական պայմանների ազդեցությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներկանյութի մոլեկուլների և հեղուկ բյուրեղական մատրիցի փոխազդեցությանը, քանի որ ակտիվ նյութի կոնցենտրացիան, մոլեկուլային կողմնորոշումը և ֆոտոնային կառուցվածքի պարամետրերը կարող են էականորեն պայմանավորել համակարգի օպտիկական արձագանքը։ Ուսումնասիրվում է ֆոտոնային արգելված գոտու և ներկանյութի լուսարձակման սպեկտրի փոխադարձ դիրքի նշանակությունը լազերային գեներացիայի առաջացման և դրա սպեկտրային բնութագրերի ձևավորման համար։ Փորձարարական հետազոտությունների շրջանակում կարող են գնահատվել գրգռման պայմաններից կախված ճառագայթման ինտենսիվությունը, սպեկտրային գծերի փոփոխությունները, գեներացիայի շեմային վարքը և լույսի բևեռացման առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում է նաև արտաքին ազդեցությունների՝ ջերմաստիճանի, էլեկտրական կամ այլ կառավարող գործոնների միջոցով հեղուկ բյուրեղական կառուցվածքի օպտիկական հատկությունների փոփոխման հնարավորությունը, ինչը կարևոր է վերակարգավորվող ֆոտոնային սարքերի ստեղծման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փորձարարական տվյալների և ֆոտոնային միջավայրերի տեսական պատկերացումների համադրումը՝ դիտվող սպեկտրային երևույթների ֆիզիկական մեխանիզմները բացահայտելու համար։ Նման համակարգերը հետաքրքրություն են ներկայացնում կոմպակտ և վերակարգավորվող լազերային աղբյուրների, օպտիկական սենսորների, ֆոտոնային տարրերի և ժամանակակից օպտոէլեկտրոնային սարքերի մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, սպեկտրոսկոպիայի և ֆոտոնիկայի փորձարարական մոտեցումները՝ ակտիվ ֆոտոնային միջավայրերում լույսի կառավարման և լազերային գեներացիայի առանձնահատկությունների ուսումնասիրության նպատակով։

Պատմություն

Այս հրատարակությունը պատկանում է հայերեն պատմագրական գրականության այն շրջանակին, որի միջոցով ընթերցողին ներկայացվել են պատմական անցյալի վերաբերյալ տեղեկություններ, ժամանակագրական հիշողություններ և պատմության մեկնաբանման ավանդական մոտեցումներ։ Վերնագրում օգտագործված «տիեզերական պատմություն» արտահայտությունը պատմական գրականության հին գործածության մեջ կարող է նշանակել համընդհանուր կամ համաշխարհային պատմություն՝ մարդկության, ժողովուրդների, պետությունների և տարբեր ժամանակաշրջանների անցյալի ամբողջական կամ ընդհանրական շարադրանք։ Այն պարտադիր չէ, որ վերաբերի տիեզերքին՝ ժամանակակից աստղագիտական իմաստով. պատմական համատեքստում «տիեզերական» բառը կարող է ընդգծել պատմության համընդհանուր ընդգրկումը և իրադարձությունները լայն պատմական շրջանակում ներկայացնելու ձգտումը։ Վերնագրում հիշատակված Ստեփաննոս վարդապետ Տարոնեցին հայ միջնադարյան պատմագրական ավանդույթի հետ կապվող հեղինակային անուն է, սակայն միայն այս մատենագիտական տվյալներից հնարավոր չէ հաստատել, թե հրատարակության մեջ ներկայացված է նրա ո՛ր կոնկրետ երկը, ինչ բնագրային տարբերակ է օգտագործվել, կամ արդյոք նյութը ներառում է խմբագրական հավելումներ։ Այդ պատճառով գրքի բովանդակության ճշգրիտ կառուցվածքի, պատմական ժամանակաշրջանների ընդգրկման և առանձին իրադարձությունների վերաբերյալ պնդումները պահանջում են հենց հրատարակության տեքստի ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, նման վերնագրով պատմագրական աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ անցյալի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգման, պատմական դեպքերի ժամանակագրական ընկալման և տարբեր ժողովուրդների պատմությունը համընդհանուր պատմական ընթացքի մեջ դիտարկելու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ պատմագրության, միջնադարյան պատմական մտածողության, պատմական երկերի հետագա հրատարակությունների և հայերեն գրավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Գրքի ուսումնասիրությունը կարող է նաև օգնել հասկանալու, թե ինչպես են պատմական տեղեկությունները փոխանցվել տարբեր դարաշրջանների ընթերցողներին, ինչպիսի նշանակություն է տրվել պատմական հիշողությանը և ինչպես է հայերեն գրական միջավայրում ներկայացվել անցյալի մասին գիտելիքը։ Տասնիններորդ դարի հայերեն տպագրական միջավայրում նման աշխատությունների հրատարակումը նպաստել է պատմական երկերի պահպանմանը, շրջանառությանը և ընթերցողների ավելի լայն շրջանակներին հասանելի դառնալուն։ Հրատարակության արժեքը կարող է լինել ոչ միայն պատմական տեղեկությունների մեջ, այլև որպես հայ գրքի պատմության և պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրման նյութ։ Միևնույն ժամանակ, առանց գրքի բովանդակության կամ վերնաթերթի լրացուցիչ քննության հնարավոր չէ վստահորեն նշել դրա բաժինները, պատմական պատմությունների հաջորդականությունը, աղբյուրները կամ այն, թե արդյոք այն ներառում է մեկնաբանություններ և ծանոթագրություններ։ Հետևաբար, այս գրառման նկարագրությունը հիմնվում է վերնագրի և մատենագիտական տվյալների պատմագրական իմաստի վրա, իսկ աշխատության կոնկրետ բովանդակության վերջնական բնութագրումը պետք է կատարել հրատարակության ամբողջական օրինակի հիման վրա։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և տնտեսամաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ներդրումների արդյունավետության գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Քննության են առնվում ներդրումների տնտեսական էությունը, դրանց դասակարգումը, ներդրումային գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունները և ներդրումների դերը տնտեսական աճի, արտադրողականության բարձրացման ու տնտեսության կառուցվածքային զարգացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, կապիտալ ներդրումների եկամտաբերությանը, ծախսերի և արդյունքների համադրությանը, ինչպես նաև ներդրումային որոշումների կայացման վրա ազդող տնտեսական գործոններին։ Վերլուծվում են տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման, վիճակագրական գնահատման, կանխատեսման, օպտիմալացման և ռիսկերի քանակական վերլուծության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները ներդրումային գործունեության արդյունավետության որոշման գործընթացում։ Քննարկվում են դրամական հոսքերի գնահատման, զուտ ներկա արժեքի, եկամտաբերության ներքին նորմայի, ներդրումների վերադարձելիության և այլ տնտեսական ցուցանիշների հաշվարկման ու մեկնաբանման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները, տնտեսական զարգացման պայմանները, ներդրումային ակտիվության վրա ազդող մակրոտնտեսական գործոնները և տարբեր ոլորտներում ներդրումների արդյունավետության համեմատական գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների կիրառմանը ներդրումային ռիսկերի նվազեցման, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, ներդրումային նախագծերի ընտրության և տնտեսական քաղաքականության հիմնավորման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, ներդրումային կառավարման, ֆինանսական վերլուծության, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման և Հայաստանի տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու տպագիր և առցանց լրագրերի լեզվում կիրառվող դիպվածաբանությունների իմաստային, կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են դիպվածային բառերի և արտահայտությունների առաջացման լեզվական ու արտալեզվական նախադրյալները, դրանց ձևավորման մեխանիզմները և ժամանակակից լրագրողական խոսքում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակային նորակազմություններին, բառաստեղծման ոչ ավանդական միջոցներին, իմաստային նորարարություններին և լեզվական արտահայտչականության բարձրացման նպատակով կիրառվող դիպվածային միավորներին։ Ուսումնասիրվում են դիպվածաբանությունների բառակազմական կառուցվածքը, իմաստային բաղադրիչները, համատեքստային պայմանավորվածությունը և դրանց ընկալման առանձնահատկությունները տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Անդրադարձ է կատարվում բառաբարդման, ածանցման, հապավման, բառախաղի, փոխաբերական իմաստափոխության և լեզվական այլ միջոցների դերին նոր բառային միավորների ստեղծման գործընթացում։ Կարևորվում են տպագիր և առցանց լրագրերի լեզվական տարբերությունները, տեղեկատվության ներկայացման արագությունը, ընթերցողի ուշադրությունը գրավելու անհրաժեշտությունը և թվային հաղորդակցության ազդեցությունը լեզվական նորարարությունների տարածման վրա։ Դիտարկվում են նաև դիպվածաբանությունների ոճական գործառույթները, գնահատողական և հուզական երանգավորումը, հեգնանքի ու երգիծանքի արտահայտման հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց դերը լրագրողական տեքստի ազդեցիկության ձևավորման գործում։ Հետազոտության շրջանակում նշանակալի տեղ կարող են զբաղեցնել վերնագրերի, հրապարակախոսական հոդվածների և առցանց լրատվական նյութերի համեմատական լեզվաբանական վերլուծությունները։ Աշխատությունը նպաստում է ժամանակակից անգլերենի բառապաշարի զարգացման միտումների, մեդիալեզվի առանձնահատկությունների և լեզվական ստեղծագործականության մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բառագետների, ոճաբանների, մեդիալեզվաբանության մասնագետների, լրագրողների, թարգմանիչների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Ուկրաինայի միջև տնտեսական համագործակցության ձևավորման, զարգացման և դրա վրա ազդող հիմնական գործոնների ուսումնասիրությանը՝ երկկողմ տնտեսական հարաբերությունների կառուցվածքի և զարգացման հնարավորությունների տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում արտաքին առևտրային կապերը, ապրանքաշրջանառության կառուցվածքը, ներդրումային համագործակցությունը, արտադրական և գործարար կապերը, ինչպես նաև փոխադարձ տնտեսական հետաքրքրություն ներկայացնող ոլորտների բացահայտումն են։ Քննվում են երկու երկրների տնտեսական հարաբերությունների զարգացման նախադրյալները, շուկաների առանձնահատկությունները, արտահանման և ներմուծման հնարավորությունները, տրանսպորտային ու լոգիստիկ գործոնների նշանակությունը և տնտեսական համագործակցության կազմակերպաիրավական միջավայրի դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն սահմանափակումներին և խնդիրներին, որոնք կարող են խոչընդոտել ապրանքների, ծառայությունների և կապիտալի փոխադարձ շարժին՝ ներառյալ աշխարհագրական հեռավորությունը, տարանցիկ ուղիների կախվածությունը, գործարար տեղեկատվության հասանելիությունը և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, սննդի վերամշակման, տեխնոլոգիական ոլորտների, ծառայությունների և այլ ուղղությունների շրջանակում տնտեսական փոխգործակցության ընդլայնման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում միջազգային և տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների ազդեցության վերլուծությունը, քանի որ երկու երկրների արտաքին տնտեսական կապերը ձևավորվում են ոչ միայն երկկողմ հարաբերությունների, այլև ավելի լայն առևտրային, իրավական և աշխարհաքաղաքական միջավայրի պայմաններում։ Դիտարկվում է նաև գործարար շրջանակների, առևտրային կազմակերպությունների և պետական կառույցների փոխգործակցության նշանակությունը՝ տնտեսական կապերի զարգացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական և ինստիտուցիոնալ պայմանների ապահովման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել արտաքին առևտրի կառուցվածքային ցուցանիշները, տնտեսական համագործակցության տարբեր ձևերը և առանձին ոլորտների ներուժը՝ երկկողմ կապերի զարգացմանը խոչընդոտող և նպաստող գործոնները համակարգելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, արտաքին առևտրի, տնտեսական համագործակցության և տարածաշրջանային տնտեսական հարաբերությունների մոտեցումները՝ հայ-ուկրաինական տնտեսական փոխգործակցության կառուցվածքային առանձնահատկությունները և զարգացման հնարավոր ուղղությունները ներկայացնելու նպատակով։