Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Արտահանման գործընթացների կազմակերպման պետական կարգավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտահանման գործընթացների կազմակերպման և դրանց պետական կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են արտահանման ոլորտում պետության դերակատարությունը, կիրառվող տնտեսական և վարչական գործիքները, իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները և այն ինստիտուցիոնալ համակարգը, որի միջոցով իրականացվում է արտաքին շուկաներ հայկական ապրանքների և ծառայությունների դուրսբերման գործընթացը։ Կարևոր ուշադրություն է դարձվում արտահանման կազմակերպման փուլերին՝ սկսած արտադրանքի և արտաքին շուկաների ընտրությունից ու անհրաժեշտ փաստաթղթավորման կազմակերպումից մինչև մաքսային ընթացակարգերի իրականացումը և արտահանման գործարքի ավարտը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել արտահանողների համար նախատեսված պետական աջակցության միջոցները, մաքսային և հարկային կարգավորումները, արտահանման խթանման քաղաքականությունը, լիցենզավորման և թույլտվությունների տրամադրման ընթացակարգերը, ինչպես նաև պետական մարմինների միջև փոխգործակցության մեխանիզմները։ Առանձին նշանակություն ունի արտահանման արդյունավետության վրա ազդող գործոնների վերլուծությունը, այդ թվում՝ վարչարարական խոչընդոտները, միջազգային շուկաների պահանջները, ապրանքների մրցունակությունը, լոգիստիկ ծախսերը, տեխնիկական և որակի չափանիշներին համապատասխանությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե որքանով է գործող պետական կարգավորման համակարգը նպաստում Հայաստանի արտահանման ներուժի իրացմանը, արտաքին առևտրի ընդլայնմանը և հայկական արտադրանքի միջազգային մրցունակության բարձրացմանը։ Կարող են ներկայացվել նաև արտահանման պետական քաղաքականության կատարելագործման ուղղություններ՝ ընթացակարգերի պարզեցման, թվայնացման, պետական աջակցության արդյունավետության բարձրացման և արտահանողների համար ավելի բարենպաստ գործարար միջավայրի ձևավորման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, արտաքին առևտրի և մաքսային ոլորտի աշխատակիցների, գործարարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է Հայաստանի արտաքին տնտեսական գործունեության կազմակերպման և արտահանման քաղաքականության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ պետական կարգավորումը դիտարկում է որպես արտահանման զարգացման, տնտեսական աճի և երկրի միջազգային տնտեսական ինտեգրման կարևոր գործոն։

    Updated: 2026-09-21
    Արտահանման գործընթացների կազմակերպման պետական կարգավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    History

    Հայ իրականությունը և իշխանության հիմնահարցը Անդրկովկասում (1917 թ. նոյեմբեր-1918 թ. մարտ)

    Սա պատմագիտական հետազոտություն է, որը նվիրված է 1917 թվականի նոյեմբերից մինչև 1918 թվականի մարտ ամիսները Անդրկովկասում քաղաքական իշխանության ձևավորման և փոփոխությունների գործընթացներին՝ հայ իրականության համատեքստում, որտեղ վերլուծվում են Russian Revolution-ի հետևանքով առաջացած տարածաշրջանային իշխանական վակուումը, ազգային ուժերի վերադասավորումը և վարչական կառավարման նոր համակարգերի ձևավորման փորձերը, ինչպես նաև հայ քաղաքական և հասարակական ուժերի դիրքորոշումները այդ բարդ փուլում, աշխատանքը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Անդրկովկասի կառավարման ժամանակավոր մարմինների գործունեությանը, այդ թվում՝ Transcaucasian Commissariat-ի դերին, և դրանց ազդեցությանը հայ բնակչության քաղաքական անվտանգության, ինքնորոշման ձգտումների և պետականության գաղափարի ձևավորման վրա, միաժամանակ քննարկվում են տարածաշրջանային հակասությունները, ազգային շահերի բախումները և արտաքին ուժերի ազդեցությունը քաղաքական գործընթացների վրա, որոնք ձևավորեցին հետագա պետական զարգացումների հիմքերը։

    Updated: 2026-09-23
    Հայ իրականությունը և իշխանության հիմնահարցը Անդրկովկասում (1917 թ. նոյեմբեր-1918 թ. մարտ)
    Online

    Religion

    Բառնաբյան միաբանության ընդհանուր առաջնորդ Կարոլոս Վերչելլոնեի դատաստանը Վենետիկի Մխիթարյանների պարսավագրքի վերաբերյալ

    Աշխատությունը ներկայացնում է Բառնաբյան միաբանության ընդհանուր առաջնորդ Կարոլոս Վերչելլոնեի դատողությունն ու գնահատականը Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության դեմ ուղղված պարսավագրքի վերաբերյալ։ Հրատարակության վերնագիրը վկայում է, որ այն առնչվում է 19-րդ դարի կաթոլիկ եկեղեցական և վանական միջավայրում ծավալված գրական ու գաղափարական բանավեճերին։ Նման բնույթի երկերը կարևոր տեղ են զբաղեցրել տարբեր կրոնական միաբանությունների միջև ծագած տարաձայնությունների, աստվածաբանական դիրքորոշումների և եկեղեցական հեղինակության հարցերի քննարկման մեջ։ Աշխատության հիմնական նշանակությունը պարսավագրի բովանդակության վերաբերյալ եկեղեցական առաջնորդի դիրքորոշման ներկայացումն է, ինչպես նաև Մխիթարյան միաբանության շուրջ ձևավորված քննադատական խոսքի գնահատումը։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու կրոնական բանավեճերի լեզուն, փաստարկման ձևերը և միաբանությունների միջև հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է Մխիթարյան միաբանության պատմության, հայ կաթոլիկ մտավոր միջավայրի և 19-րդ դարի հայերեն կրոնական հրապարակախոսության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է հայ հոգևոր ու գրական կյանքում արտաքին եկեղեցական կարծիքների և գնահատականների նկատմամբ ձևավորված հետաքրքրությունը։

    Updated: 2026-10-31
    Բառնաբյան միաբանության ընդհանուր առաջնորդ Կարոլոս Վերչելլոնեի դատաստանը Վենետիկի Մխիթարյանների պարսավագրքի վերաբերյալ
    Online

    Literature

    Հովհաննես Թումանյանի կյանքի և ստեղծագործության պատմությունը (գիտական կենսագրություն՝ 1900-1912 թթ.)

    Աշխատությունը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական գործիչ Հովհաննես Թումանյանի կյանքի ու գրական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով 1900–1912 թվականների պատմական և մշակութային ժամանակաշրջանը։ Գիտական կենսագրության շրջանակում լուսաբանվում են գրողի անձնական կյանքի կարևոր իրադարձությունները, ստեղծագործական որոնումները, գրական միջավայրի հետ ունեցած կապերը և հասարակական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թումանյանի աշխարհայացքի զարգացմանը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկություններին, գրական ժանրերի բազմազանությանը և նրա ստեղծագործություններում արտահայտված ազգային ու համամարդկային գաղափարներին։ Քննարկվում են բանաստեղծի պոեզիայի, պոեմների, պատմվածքների և հեքիաթների գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ժողովրդական բանահյուսության հետ ունեցած առնչությունները և հայ գրական լեզվի զարգացման գործում նրա ունեցած ներդրումը։ Ուսումնասիրվում են ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությունը գրողի գործունեության վրա, հայ մտավորականության հետ նրա համագործակցությունը և գրական-մշակութային նախաձեռնություններին մասնակցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Թիֆլիսի գրական միջավայրին, «Վերնատուն» գրական խմբակի գործունեությանը, ժամանակակից գրողների ու մշակութային գործիչների հետ Թումանյանի հարաբերություններին և հայ գրական կյանքի կազմակերպման հարցերում նրա ունեցած դերակատարությանը։ Կարևորվում են նամակագրության, հուշագրությունների, մամուլի հրապարակումների, արխիվային փաստաթղթերի և այլ սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը՝ գրողի կենսագրական իրադարձություններն ու ստեղծագործական զարգացումը պատմական համատեքստում ներկայացնելու նպատակով։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Թումանյանի ստեղծագործական հասունացման, հասարակական դիրքորոշումների և հայ գրականության զարգացման վրա նրա ազդեցության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, թումանյանագետների, հայ գրականության պատմաբանների, բանասերների, մանկավարժների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Հովհաննես Թումանյանի կյանքի և ստեղծագործության պատմությունը (գիտական կենսագրություն՝ 1900-1912 թթ.)
    Online

    History

    Սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի քաղաքական կերպարի արտացոլումը թուրքական պատմագրության մեջ (XX դ. II քառորդ - XXI դ. սկիզբ)

    Գիրքը նվիրված է Օսմանյան կայսրության սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի քաղաքական կերպարի ձևավորման, մեկնաբանության և փոփոխության ուսումնասիրությանը թուրքական պատմագրության մեջ՝ XX դարի երկրորդ քառորդից մինչև XXI դարի սկիզբը։ Աշխատության կենտրոնում գտնվում է այն հարցը, թե տարբեր ժամանակաշրջանների թուրք պատմաբանները, հետազոտողները և պատմագիտական ուղղությունները ինչպես են գնահատել նրա իշխանությունը, քաղաքական գործունեությունը, կառավարման մեթոդները և Օսմանյան կայսրության վերջին տասնամյակների պատմության մեջ ունեցած դերը։ Հեղինակը դիտարկում է սուլթանի կերպարի պատմագիտական ընկալման փոփոխությունները՝ այն կապելով Թուրքիայի քաղաքական, գաղափարական և հասարակական զարգացումների հետ։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում նրա կենտրոնացման քաղաքականությանը, պետական կառավարման առանձնահատկություններին, արտաքին և ներքին քաղաքականությանը, իսլամական գաղափարախոսության օգտագործմանը, կայսրության տարածքային ամբողջականության պահպանման ձգտումներին, ինչպես նաև եվրոպական տերությունների հետ հարաբերություններին։ Առանձին նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ Աբդուլ Համիդ II-ի կերպարը թուրքական պատմագրության մեջ միանշանակ չի ներկայացվում․ տարբեր հեղինակների մոտ նա կարող է հանդես գալ որպես ուժեղ և հեռատես պետական գործիչ, կայսրության պահպանման համար պայքարող քաղաքական առաջնորդ, կամ, հակառակը, որպես ավտորիտար կառավարիչ, որի իշխանությունը բնութագրվում էր քաղաքական վերահսկողության և սահմանափակումների ուժեղացմամբ։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ պատմագիտական գնահատականները հաճախ պայմանավորված են ոչ միայն ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի փաստերով, այլև հենց պատմագրական միջավայրի քաղաքական ու գաղափարական առանձնահատկություններով։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն Աբդուլ Համիդ II-ի գործունեությունը հասկանալու, այլև թուրքական պատմագրության զարգացման տրամաբանությունը բացահայտելու համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում փոխվել Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի, սուլթանական իշխանության, պետականության, իսլամական քաղաքականության և թուրքական ազգային ինքնության վերաբերյալ պատմագիտական մոտեցումները։ Հատկապես արժեքավոր է այն, որ աշխատանքը պատմական անձի գնահատականը դիտարկում է պատմագրական համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով տարբեր հեղինակների տեսակետների տարբերություններին, դրանց ձևավորման պատճառներին և քաղաքական-գաղափարական նախադրյալներին։ Արդյունքում գիրքը ներկայացնում է ոչ միայն մեկ քաղաքական գործչի պատմագիտական կերպարի ուսումնասիրություն, այլև թուրքական պատմական գիտության մեջ Օսմանյան անցյալի վերաիմաստավորման գործընթացի վերլուծություն՝ ընդգծելով, թե ինչպես կարող է նույն պատմական գործիչը տարբեր ժամանակներում ստանալ էապես տարբեր մեկնաբանություններ։

    Updated: 2026-09-13
    Սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի քաղաքական կերպարի արտացոլումը թուրքական պատմագրության մեջ (XX դ. II քառորդ - XXI դ. սկիզբ)
    Online

    Technology

    Հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների ամրության և կայունության գնահատումը համասեռ և անհամասեռ հիմնատակերի պայմաններում

    Այս աշխատությունը վերաբերում է հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների ամրության և կայունության գնահատման ինժեներական խնդիրներին՝ համասեռ և անհամասեռ հիմնատակերի պայմաններում՝ ընդգծելով շինարարական մեխանիկայի, հողային մեխանիկայի և կառուցվածքային վերլուծության փոխկապակցված մոտեցումները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք ազդում են ամբարտակների, ջրամբարների պատնեշների և այլ հիդրոտեխնիկական կառույցների կայունության վրա՝ հաշվի առնելով հիմքային հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները և դրանց տարածական փոփոխականությունը։ Ուսումնասիրվում են լարվածությունների բաշխման օրինաչափությունները, նստվածքային դեֆորմացիաները, սողքային գործընթացները և սեյսմիկ ազդեցությունների դերը կառուցվածքների կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համասեռ և անհամասեռ հիմքերի մաթեմատիկական մոդելավորմանը՝ օգտագործելով շարունակական միջավայրի մեխանիկայի և վերջավոր տարրերի մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել կառուցվածք–հիմք փոխազդեցության բարդ բնույթը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է հաշվարկային մոդելների կիրառումը՝ անվտանգության գործակիցների որոշման, կրողունակության գնահատման և հնարավոր վտանգավոր սցենարների կանխատեսման համար։ Միաժամանակ վերլուծվում են ինժեներական նախագծման ժամանակ կիրառվող նորմատիվ մոտեցումները և դրանց համապատասխանությունը իրական պայմաններում դիտարկվող վարքագծին։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հիդրոտեխնիկական շինարարության և ինժեներական գեոտեխնիկայի ոլորտներում՝ նպաստելով կառուցվածքների անվտանգության և կայունության գնահատման ավելի ճշգրիտ մեթոդների մշակմանը։

    Updated: 2026-09-15
    Հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների ամրության և կայունության գնահատումը համասեռ և անհամասեռ հիմնատակերի պայմաններում