ՀՀ բանկային համակարգի կառավարման հիմնախնդիրները ճգնաժամի պայմաններում

Mathematics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆոտոռեֆրակտիվ միջավայրերում երկչափ և եռաչափ ֆոտոնային կառուցվածքների ինդուկցիայի համար նոր լազերային մեթոդների մշակմանը և հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես կարելի է լազերային ճառագայթման միջոցով վերահսկելիորեն ձևավորել նյութի բեկման ցուցիչի տարածական փոփոխություններ և այդ փոփոխությունների հիման վրա ստեղծել ֆոտոնային կառուցվածքներ, որոնք կարող են կառավարել լույսի տարածումը։ Ֆոտոռեֆրակտիվ նյութերի առանձնահատկությունն այն է, որ լուսային ազդեցության տակ դրանց օպտիկական հատկությունները կարող են փոխվել, ինչն էլ հնարավորություն է տալիս լույսի միջոցով գրանցել և վերարտադրել բարդ միկրո- և նանոկառուցվածքներ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել լազերային ճառագայթի ինտենսիվության, բևեռացման, ալիքի երկարության, տարածական կառուցվածքի և ազդեցության տևողության ազդեցությունները ֆոտոռեֆրակտիվ միջավայրում առաջացող փոփոխությունների վրա։ Երկչափ կառուցվածքների դեպքում կարևոր է նյութի մակերեսին կամ որոշակի հարթությունում պարբերական կամ այլ ձևի օպտիկական կառուցվածքների ստացումը, մինչդեռ եռաչափ ֆոտոնային կառուցվածքների ձևավորումը պահանջում է լույսի տարածական բաշխման և նյութի ներսում լուսային ազդեցության առավել ճշգրիտ կառավարում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր լազերային տեխնիկաների կիրառումը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ստեղծվող կառուցվածքների տարածական ճշգրտությունը, կայունությունը և վերարտադրելիությունը։ Նման մոտեցումները կարող են ներառել ինտերֆերենցիոն լուսավորում, տարածականորեն ձևավորված լազերային ճառագայթներ և բազմափուլ գրանցման մեթոդներ, որոնց միջոցով հնարավոր է նյութում ստանալ բարդ պարբերական կամ ոչ պարբերական օպտիկական կառուցվածքներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև ձևավորված ֆոտոնային կառուցվածքների օպտիկական հատկությունները՝ անդրադարձման, փոխանցման, դիֆրակցիայի, լույսի տեղայնացման և տարածման ուղղության վերահսկման տեսանկյունից։ Ֆոտոնային կառուցվածքների նկատմամբ հետաքրքրությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրանց միջոցով հնարավոր է կառավարել էլեկտրամագնիսական ճառագայթման տարածումը և ստեղծել նոր օպտիկական ֆունկցիոնալ տարրեր։ Այդպիսի համակարգերը կարող են հեռանկարային լինել օպտիկական կապի, ֆոտոնիկայի, լազերային տեխնիկայի, օպտիկական տեղեկատվության մշակման և ինտեգրված օպտիկայի բնագավառներում։ Եռաչափ կառուցվածքների ստեղծման հնարավորությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ այն ընդլայնում է նյութի ծավալում լույսի տարածման կառավարելու հնարավորությունները և կարող է հիմք հանդիսանալ ավելի բարդ ֆոտոնային սարքերի նախագծման համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը կայանում է լազերային ճառագայթման և ֆոտոռեֆրակտիվ նյութերի փոխազդեցության խորացված ուսումնասիրության, ինչպես նաև այդ փոխազդեցությունը ֆունկցիոնալ ֆոտոնային կառուցվածքների վերածելու մեթոդների մշակման մեջ։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել ֆոտոռեֆրակտիվ նյութերի կիրառական ներուժի ընդլայնմանը և նոր սերնդի օպտիկական տարրերի ստեղծմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել օպտիկայի, լազերային ֆիզիկայի, ֆոտոնիկայի, նյութագիտության և օպտիկական ինժեներիայի ոլորտներում աշխատող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է լազերային տեխնոլոգիաները, ֆոտոռեֆրակտիվ երևույթները և ֆոտոնային կառուցվածքների ֆիզիկան՝ նպատակ ունենալով մշակել նյութի օպտիկական հատկությունների տարածական կառավարման նոր մոտեցումներ և ստեղծել երկչափ ու եռաչափ ֆոտոնային համակարգերի ձևավորման արդյունավետ տեխնոլոգիական հիմք։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է նոր հիպոթալամիկ պրոլինով հարուստ պոլիպեպտիդի ազդեցության ուսումնասիրությանը լիպիդային կենսամեմբրանների բաղադրիչների փոխանակության վրա՝ թոք-սրտային անբավարարության պայմաններում՝ ընդգծելով նեյրոէնդոկրին կարգավորման և բջջային մետաբոլիզմի փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է հիպոթալամուսի կողմից արտադրվող կենսաակտիվ պեպտիդների դերը օրգանիզմի հոմեոստազի պահպանման գործընթացներում՝ մասնավորապես սրտանոթային և շնչառական համակարգերի փոխազդեցության համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում են լիպիդային մեմբրանների կառուցվածքային փոփոխությունները՝ ֆոսֆոլիպիդների, խոլեստերինի և թթվային լիպիդների փոխանակության խանգարումներ, որոնք պայմանավորում են բջջային թափանցելիության և ռեցեպտորային ակտիվության փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական մոդելների վրա ստացված տվյալներին՝ պեպտիդի ազդեցությունը էներգետիկ փոխանակության, օքսիդատիվ սթրեսի և բջջային դեգեներատիվ գործընթացների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև թոք-սրտային անբավարարության պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմները և հնարավոր թերապևտիկ մոտեցումները՝ հիմնված նեյրոէնդոկրին կարգավորման մոդուլյացիայի վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է նոր կենսաակտիվ միացությունների ուսումնասիրության կարևորությունը սրտանոթային և շնչառական պաթոլոգիաների բուժման ռազմավարություններում։ Այն օգտակար է կենսաքիմիկների, ֆիզիոլոգների և կլինիկական հետազոտողների համար։

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է սակավաշարժության պայմաններում գլխուղեղում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրմանը՝ մասնավորապես ճարպերի գերօքսիդացման գործընթացների վրա վիտամին E-ի, տանականի և ցերեբրոլիզինի ազդեցության համեմատական գնահատմանը։ Սակավաշարժությունը կարող է հանգեցնել օրգանիզմում օքսիդատիվ սթրեսի ուժեղացման, որի հետևանքով ակտիվանում են ազատ ռադիկալային ռեակցիաները և վնասվում բջջային թաղանթների լիպիդային բաղադրիչները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են տարբեր հակաօքսիդանտ և նեյրոպաշտպանիչ ազդեցություն ունեցող նյութերը ազդում գլխուղեղի հյուսվածքներում ճարպերի գերօքսիդացման ինտենսիվության վրա, նպաստում օքսիդատիվ վնասումների նվազեցմանը և նյարդային բջիջների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանմանը։ Վերլուծվում են նաև այդ նյութերի կենսաբանական արդյունավետության տարբերությունները, դրանց ազդեցության մեխանիզմները և հնարավոր կիրառությունները սակավաշարժության հետևանքով առաջացող նյարդաբանական և նյութափոխանակային խանգարումների կանխարգելման կամ մեղմացման գործում։ Աշխատության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և նյարդաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով օրգանիզմի հարմարվողական հնարավորությունների և պաշտպանական մեխանիզմների առավել խոր ըմբռնմանը։

Other Subjects

Գիրքը նվիրված է ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի ստեղծագործության մեջ շենքերի ճակատային հարդարման գեղարվեստական և ճարտարապետական սկզբունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն վերլուծում է հեղինակի նախագծերում կիրառված կոմպոզիցիոն լուծումները, ծավալատարածական կառուցվածքը, համամասնությունների համակարգը, դեկորատիվ տարրերի օգտագործումը, ազգային ճարտարապետական ավանդույթների և դասական ճարտարապետության ազդեցությունը, ինչպես նաև ճակատների գեղագիտական արտահայտչամիջոցները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական քարերի կիրառմանը, ճարտարապետական ձևերի ներդաշնակությանը, քաղաքաշինական միջավայրի հետ շենքերի փոխկապակցվածությանը և այն սկզբունքներին, որոնց շնորհիվ ձևավորվել է Թամանյանի ինքնատիպ ստեղծագործական ձեռագիրը։ Գիրքը ներկայացնում է նաև նրա նախագծերի պատմամշակութային նշանակությունը, դրանց ազդեցությունը հայկական ճարտարապետության զարգացման վրա և դրանց տեղը 20-րդ դարի ճարտարապետական ժառանգության մեջ։ Այն արժեքավոր աղբյուր է ճարտարապետների, արվեստաբանների, պատմաբանների, քաղաքաշինության մասնագետների, ուսանողների և հայկական ճարտարապետական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական տարածքների հողերում տարածված միկրոմիցետների ուսումնասիրմանը և դրանց կենսաբանական ակտիվության գնահատմանը՝ հատկապես արտադրական թափոնների քայքայման գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տարբեր սնկային միկրոօրգանիզմների տեսակային կազմը, դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները և օրգանական միացությունների քայքայման ունակությունները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է միկրոմիցետների դերը պոլիմերային և այլ արդյունաբերական թափոնների կենսաքայքայման գործընթացներում, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կիրառությունը շրջակա միջավայրի աղտոտվածության նվազեցման և էկոլոգիական վերականգնման նպատակներով։ Ներկայացվում են հողային միկրոֆլորայի ձևավորման պայմանները, արտադրական միջավայրի ազդեցությունը միկրոօրգանիզմների վրա և կենսատեխնոլոգիական մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մանրէաբաններին, միկոլոգներին, բնապահպաններին, կենսաբաններին, էկոլոգիական տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետներին և համապատասխան գիտական ուղղություններով զբաղվող ուսանողներին։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի և Պարսից ծոցի արաբական երկրների համագործակցության խորհրդի անդամ պետությունների միջև հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը XX դարի վերջից մինչև XXI դարի սկզբի ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են Թուրքիայի և Ծոցի երկրների քաղաքական, տնտեսական, ռազմական, դիվանագիտական և անվտանգային փոխհարաբերությունների ձևավորման հիմնական փուլերը, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող տարածաշրջանային և միջազգային գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սառը պատերազմի ավարտից հետո Մերձավոր Արևելքում ուժերի հարաբերակցության փոփոխություններին, Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության վերակողմնորոշմանը և Ծոցի երկրների հետ համագործակցության ընդլայնմանը։ Ուսումնասիրվում են երկկողմ և բազմակողմ հարաբերությունների զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ ներառյալ առևտուրը, ներդրումները, էներգետիկ համագործակցությունը, ռազմական կապերը, անվտանգության ոլորտում փոխգործակցությունը և դիվանագիտական շփումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածաշրջանային ճգնաժամերի և հակամարտությունների ազդեցությանը, ինչպես նաև Իրաքի, Իրանի, Սիրիայի և Պարսից ծոցի անվտանգության խնդիրների շուրջ Թուրքիայի և արաբական միապետությունների դիրքորոշումների փոխազդեցությանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսական կապերի խորացմանը և էներգետիկ ռեսուրսների նշանակությանը՝ հաշվի առնելով Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը և նրա դերը Եվրոպան ու Մերձավոր Արևելքը կապող տարածաշրջանային հաղորդակցության համակարգերում։ Հետազոտության ընթացքում վերլուծվում են նաև կողմերի շահերի համընկնման և տարաձայնությունների ոլորտները, քաղաքական իսլամի, տարածաշրջանային ազդեցության, անվտանգության և արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների հետ կապված տարբեր մոտեցումները։ Ժամանակագրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հարաբերությունների փոփոխության հիմնական միտումները և գնահատելու այն գործոնները, որոնք նպաստել են Թուրքիայի ու Ծոցի արաբական պետությունների միջև համագործակցության խորացմանը կամ սահմանափակմանը։ Աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ ժամանակակից Մերձավոր Արևելքի քաղաքական գործընթացների, տարածաշրջանային ուժային հարաբերակցության և Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, պատմաբաններին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, արևելագետներին, տարածաշրջանային անվտանգության հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։