ՀՀ ֆինանսական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրները

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը ներկայացնում է չորս կարևոր արևելյան լեզուների՝ արաբերենի, հայերենի, ասորերենի և եթովպերենի քերականական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրության համար նախատեսված ձևաբանական նյութ։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է տարբեր լեզուների քերականական ձևերի համակարգված ներկայացումը, մասնավորապես՝ բառերի հոլովման, խոնարհման և այլ ձևափոխությունների միջոցով լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտումը։ Յուրաքանչյուր լեզվի համար ներկայացվող քերականական հարացույցները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել բառերի ձևափոխության կանոնները և համեմատել տարբեր լեզուներում գործող քերականական կառուցվածքները։ Աշխատանքը հատկապես արժեքավոր է արևելյան լեզուների ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ մեկ ուսումնասիրության շրջանակում համադրում է տարբեր լեզվաընտանիքներին և պատմամշակութային միջավայրերին պատկանող լեզուներ՝ ընդգծելով դրանց ձևաբանական առանձնահատկություններն ու ընդհանրությունները։ Հայերենի ներառումը առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայագիտության և արևելագիտության համար, իսկ արաբերենի, ասորերենի և եթովպերենի հետ համադրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լայն համատեքստում ուսումնասիրել արևելյան գրավոր և դասական լեզուների քերականական համակարգերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, արևելագետների, բանասերների, պատմաբանների և դասական լեզուներով զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես տարբեր լեզուների քերականական ձևերի համեմատական ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն նաև կարևոր է լեզուների պատմական զարգացման, ձևաբանական կառուցվածքների և արևելյան լեզվական ավանդույթների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

History

Այս գիրքը ներկայացնում է պատմական ուսումնասիրությունների ժողովածու՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջանների և տարածաշրջանների պատմական գործընթացների վերլուծություններ։ Աշխատությունում քննարկվում են պատմական աղբյուրների քննության մեթոդները, իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը և պատմական զարգացման օրինաչափությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է ինչպես Հայաստանի պատմության առանձին հարցերին, այնպես էլ ավելի լայն տարածաշրջանային և համաշխարհային գործընթացներին՝ համադրելով փաստագրական նյութը և պատմագիտական մեկնաբանությունները։ Նյութում շեշտադրվում է նաև պատմության ուսումնասիրության գիտական մոտեցումը՝ քննադատական վերլուծության, համեմատական մեթոդի և աղբյուրագիտության կիրառմամբ։ Գիրքը նպատակ ունի զարգացնել պատմական մտածողություն և խորացնել ընթերցողի պատկերացումները անցյալի ուսումնասիրության մեթոդների վերաբերյալ։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցի սովորողների խոսքային կարողությունների ձևավորման և զարգացման մանկավարժական ու մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը ռուսաց լեզվի դասավանդման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում խոսքային կոմպետենտությունը դիտարկվում է որպես լեզվական գիտելիքների, հաղորդակցական հմտությունների և տարբեր իրավիճակներում սեփական մտքերը հասկանալի, տրամաբանական ու նպատակահարմար արտահայտելու կարողության ամբողջություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կրտսեր դպրոցական տարիքի սովորողների լեզվական զարգացման առանձնահատկություններին և այն մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է աստիճանաբար զարգացնել բանավոր ու գրավոր խոսքը։ Քննվում են բառապաշարի հարստացման, քերականական կառուցվածքների յուրացման, ճիշտ արտասանության, կապակցված խոսքի ձևավորման, տեքստի ընկալման և ինքնուրույն խոսքային արտահայտությունների կառուցման խնդիրները։ Կարևորվում է ոչ միայն լեզվական կանոնների յուրացումը, այլև դրանց գործնական կիրառումը իրական կամ ուսումնական հաղորդակցական իրավիճակներում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դասավանդման այնպիսի մեթոդների ընտրությունը, որոնք խթանում են սովորողների ակտիվ մասնակցությունը, հարցեր ձևակերպելու, պատասխաններ կառուցելու, պատմելու, վերապատմելու, նկարագրելու և սեփական կարծիքը պարզ ու հաջորդական ներկայացնելու կարողությունները։ Դիտարկվում է ընթերցանության և տեքստային աշխատանքի նշանակությունը խոսքային զարգացման գործընթացում, քանի որ տարբեր բնույթի տեքստերի ընկալումը նպաստում է բառապաշարի ընդլայնմանը, լեզվական կառուցվածքների յուրացմանը և կապակցված խոսքի զարգացմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում երկխոսական և մենախոսական խոսքի ձևավորմանը, հաղորդակցական առաջադրանքների, դերային իրավիճակների, լեզվական խաղերի և ստեղծագործական վարժությունների կիրառմանը։ Քննվում է նաև գրավոր խոսքի աստիճանական զարգացումը՝ նախադասությունների և փոքրածավալ կապակցված տեքստերի կառուցումից մինչև սեփական մտքերի ավելի ինքնուրույն շարադրում։ Կարևորվում է սովորողների անհատական տարբերությունների, լեզվական պատրաստվածության մակարդակի և ուսուցման տեմպի հաշվառումը։ Ուսուցչի դերը դիտարկվում է որպես հաղորդակցական միջավայրի կազմակերպողի և սովորողների խոսքային գործունեությունն ուղղորդող մասնագետի դեր, որը ոչ միայն փոխանցում է լեզվական գիտելիքներ, այլև ստեղծում է դրանք կիրառելու հնարավորություններ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև սովորողների խոսքային առաջընթացի գնահատման չափանիշներին՝ հաշվի առնելով խոսքի ճշտությունը, բառապաշարի բազմազանությունը, տրամաբանական հաջորդականությունը, կապակցվածությունը և հաղորդակցական նպատակին համապատասխանությունը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ռուսաց լեզվի դասերը կազմակերպել որպես լեզվական և հաղորդակցական զարգացման միասնական գործընթաց։ Աշխատությունը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ տարրական դպրոցում ռուսաց լեզվի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման, ուսումնական առաջադրանքների մշակման և սովորողների հաղորդակցական կարողությունների հետևողական զարգացման համար։

Medicine

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է վիրահատական բուժման նախապատրաստման փուլում գտնվող հիվանդների հոգե-էմոցիոնալ և վեգետատիվ ցուցանիշների վերլուծությանը և դրանց կարգավորման մեթոդներին՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վիրահատական սթրեսը և բարելավել բուժման ընդհանուր արդյունքները։ Նյութում դիտարկվում են սթրեսի, անհանգստության և վախի ազդեցությունները օրգանիզմի վեգետատիվ նյարդային համակարգի վրա, որոնք կարող են արտահայտվել սրտային ռիթմի փոփոխություններով, արյան ճնշման տատանումներով և այլ ֆիզիոլոգիական արձագանքներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման մեթոդներին՝ հոգեբանական թեստավորում, վեգետատիվ ցուցանիշների մոնիթորինգ և կլինիկական գնահատում, որոնք միասին թույլ են տալիս գնահատել հիվանդի նախավիրահատական վիճակը։ Քննարկվում են նաև հոգեբանական միջամտության և դեղորայքային աջակցության մեթոդները, ներառյալ սեդատիվ միջոցները, հոգեթերապևտիկ աջակցությունը և ոչ դեղորայքային տեխնիկաները, որոնք ուղղված են անհանգստության նվազեցմանը և վեգետատիվ հավասարակշռության վերականգնմանը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ հոգե-էմոցիոնալ վիճակի ճիշտ կառավարումը կարևոր գործոն է վիրահատական ռիսկերի նվազեցման և հետվիրահատական վերականգնման գործընթացի բարելավման համար՝ ապահովելով հիվանդի ավելի կայուն և անվտանգ կլինիկական ընթացք։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Ավետիկ Իսահակյանի հրապարակախոսական գործունեությանը, նրա գործերում սոցիալ-քաղաքական, մշակութային և ազգային հարցերի լուսաբանումին։ Գրքում վերլուծվում են Իսահակյանի հրապարակախոսության թեմատիկ ուղղություններն ու ոճային առանձնահատկությունները, ցույց է տրվում, թե ինչպես է նա իր հոդվածներով, ակնարկներով և արձակ գործերով անդրադարձել ժամանակի հասարակական խնդիրներին, ազգային ինքնագիտակցության, մշակութային ժառանգության և կրթության զարգացմանը։ Հեղինակը դիտարկում է նրա ազդեցությունը ընթերցող հասարակության վրա, խոսքի ուժի և համոզիչ արվեստի դերը հրապարակախոսության մեջ, ինչպես նաև հետազոտում է ժամանակակից մամուլի միջոցով գաղափարների տարածման մեխանիզմները։ Աշխատությունը ընդգրկում է ինչպես Իսահակյանի ստեղծագործությունների պատմամշակութային և քննադատական վերլուծությունը, այնպես էլ նրա տեղը հայկական մտավորականության ընդհանուր զարգացումների համատեքստում, կարևորելով նրա ներդրումը ազգային մշակութային և հասարակական գործերում։ Գիրքը նախատեսված է գրականագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, ուսանողների և հայ գրականության սիրահարների համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական հրապարակախոսության և մտավորական ժառանգության ուսումնասիրությամբ։

Culture

Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական ցանկ է, որը կազմվել է խորհրդային ժամանակաշրջանում երիտասարդների գաղափարական, բարոյական, աշխատանքային և հասարակական դաստիարակության վերաբերյալ գրականությունը համակարգված ներկայացնելու նպատակով։ Այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական կրթադաստիարակչական մոտեցումները և նախատեսված է եղել գրադարանների, մշակութային ու կրթական հաստատությունների աշխատողների, երիտասարդական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, մանկավարժների և ընթերցողների համար։ Ցանկում ներառվող գրականությունը թեմատիկ սկզբունքով կարող է ընդգրկել երիտասարդության հասարակական ակտիվության, կրթության, աշխատանքի նկատմամբ վերաբերմունքի, բարոյական վարքի, հայրենասիրական դաստիարակության, կոլեկտիվիզմի և խորհրդային գաղափարախոսության տարածման վերաբերյալ հրապարակումներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում երիտասարդ սերնդի աշխարհայացքի ձևավորման հարցերին, որոնք ներկայացվում են ժամանակաշրջանի մարքսիստական-լենինյան գաղափարախոսության և խորհրդային հասարակության առաջադրած կրթադաստիարակչական նպատակների շրջանակում։ Մատենագիտական նյութերի համակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին կողմնորոշվել թեմային վերաբերող գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ հրատարակությունների մեջ ու ընտրել հետաքրքրող հարցերին համապատասխան գրականություն։ Հրատարակության մեթոդական նշանակությունը կապված է նաև գրադարաններում երիտասարդների հետ տարվող աշխատանքի կազմակերպման հետ․ այն կարող էր օգտագործվել թեմատիկ գրքային ցուցահանդեսների, ընթերցողական քննարկումների, զրույցների և այլ մշակութային-լուսավորչական միջոցառումների նախապատրաստման ընթացքում։ Ներկայացված նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե խորհրդային հասարակության մեջ ինչպիսի արժեքներ և վարքային սկզբունքներ էին առաջարկվում երիտասարդությանը, ինչպես էր մեկնաբանվում անհատի և կոլեկտիվի փոխհարաբերությունը և ինչ դեր էր վերապահվում կրթական ու հասարակական հաստատություններին երիտասարդ սերնդի սոցիալականացման գործընթացում։ Ժամանակակից հետազոտողի համար նման մատենագիտական ցանկը կարող է ծառայել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու խորհրդային դաստիարակության համակարգը, երիտասարդական քաղաքականության գաղափարական հիմքերը, գրադարանների մշակութային-լուսավորչական գործառույթները և համապատասխան ժամանակաշրջանում առաջարկվող ընթերցանության շրջանակը։ Այն արժեքավոր է նաև մատենագիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս հանձնարարական մատենագիտության միջոցով որոշակի թեմատիկ գրականության ընտրության, համակարգման և ընթերցողներին ուղղորդելու սկզբունքները։