Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Համեմատություն-դարձվածային միավորները ժամանակակից հայերենում
Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի դարձվածաբանական համակարգում համեմատության հիմքով ձևավորված կայուն լեզվական միավորների կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն կայուն կապակցություններն են, որոնց պատկերավոր նշանակությունը կառուցվում է որևէ անձի, առարկայի, երևույթի, գործողության կամ հատկանիշի մեկ այլ հայտնի պատկերի հետ համադրման միջոցով։ Քննվում են այդ միավորների ձևավորման լեզվական օրինաչափությունները, բաղադրիչների փոխհարաբերությունները, բառային կազմի կայունության աստիճանը և ամբողջական դարձվածաբանական իմաստի առաջացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համեմատության առարկայի և համեմատության հիմքի իմաստային կապին, ինչպես նաև այն պատկերներին, որոնք հայերենում ավանդաբար օգտագործվում են մարդու արտաքինի, բնավորության, վարքագծի, հուզական վիճակի, գործողությունների ուժգնության կամ տարբեր երևույթների հատկանիշների բնութագրման համար։ Ուսումնասիրվում են կենդանիների, բնության երևույթների, կենցաղային առարկաների, պատմամշակութային պատկերացումների և ժողովրդական մտածողության հետ կապված համեմատական բաղադրիչները՝ բացահայտելով դրանց լեզվամշակութային նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դարձվածային միավորների փոխաբերական և գնահատողական բնույթի վերլուծությունը, քանի որ դրանք հաճախ ոչ միայն անվանում կամ նկարագրում են երևույթը, այլև արտահայտում խոսողի վերաբերմունքը, հուզական գնահատականը և հաղորդակցական նպատակը։ Դիտարկվում են դրանց կիրառության առանձնահատկությունները գեղարվեստական գրականության, հրապարակախոսության և առօրյա խոսքի մեջ, ինչպես նաև ոճական արժեքը և խոսքի արտահայտչականության բարձրացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դասակարգվել տարբեր կառուցվածքային կաղապարներ, իմաստային խմբեր և տարբերակային ձևեր՝ պարզելու դրանց տեղը հայերենի ընդհանուր դարձվածաբանական համակարգում։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է լեզվի զարգացման ընթացքում նման միավորների պահպանման, փոփոխության և նոր ձևերի առաջացման խնդիրը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դարձվածաբանության, իմաստաբանության, ոճագիտության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով առավել ամբողջական ներկայացնել համեմատության վրա հիմնված կայուն արտահայտությունների լեզվական կառուցվածքն ու մշակութային բովանդակությունը։
Updated: 2026-09-22Other Subjects
Формирование структурно-планировочного каркаса ядра центральной зоны крупного города в условиях платного землепользования (на примере Еревана )
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է խոշոր քաղաքի կենտրոնական գոտու միջուկի կառուցվածքային-պլանային հենքի ձևավորման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ վճարովի հողօգտագործման պայմաններում, Երևանի օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն քաղաքաշինական, տարածական և տնտեսական օրինաչափությունները, որոնք ազդում են քաղաքի կենտրոնական հատվածի զարգացման, հողատարածքների օգտագործման և տարբեր գործառույթների տարածական կազմակերպման վրա։ Աշխատանքի շրջանակում կենտրոնական գոտին դիտարկվում է որպես քաղաքի առավել ակտիվ և բազմաֆունկցիոնալ տարածք, որտեղ խտորեն փոխկապակցված են բնակելի, հասարակական, վարչական, առևտրային, մշակութային, տրանսպորտային և հանգստի գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ գործառույթների տարածական փոխհարաբերություններին և դրանց հիման վրա կենտրոնի կառուցվածքային-պլանային համակարգի ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ քաղաքային տարածքի կազմակերպումը դիտարկվում է վճարովի հողօգտագործման պայմաններում, երբ հողի արժեքը, հողամասերի տնտեսական արդյունավետությունը, սեփականության և օգտագործման իրավական ձևերը կարող են էական ազդեցություն ունենալ քաղաքի տարածական զարգացման վրա։ Այս պայմաններում ուսումնասիրվում են հողօգտագործման ինտենսիվության, կառուցապատման խտության, հողամասերի գործառութային նշանակության փոփոխության և քաղաքաշինական սահմանափակումների փոխկապակցվածությունը։ Երևանի օրինակը հնարավորություն է տալիս դիտարկել պատմականորեն ձևավորված կենտրոնի, հիմնական տրանսպորտային և հետիոտնային կապերի, հասարակական տարածքների, մշակութային օբյեկտների և նոր կառուցապատման փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել կենտրոնական գոտու պլանավորման կառուցվածքը, փողոցային ցանցը, հանգույցները, առանցքները, հրապարակները, բաց և կանաչ տարածքները, ինչպես նաև դրանց կապը քաղաքի մյուս հատվածների հետ։ Կարևոր ուղղություն է նաև հողօգտագործման տնտեսական և քաղաքաշինական շահերի հավասարակշռության ուսումնասիրությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ այն խնդրին, թե ինչպես ապահովել հողի տնտեսական արդյունավետ օգտագործումը՝ միաժամանակ պահպանելով քաղաքի պատմական միջավայրը, ճարտարապետական ժառանգությունը, հասարակական տարածքների հասանելիությունը, տրանսպորտային համակարգի արդյունավետությունը և բնակելի միջավայրի որակը։ Աշխատանքի շրջանակում հնարավոր է նաև մշակել կենտրոնական գոտու զարգացման քաղաքաշինական մոդելներ և առաջարկություններ, որոնք հաշվի են առնում հողօգտագործման տնտեսական գործոնները և քաղաքի երկարաժամկետ տարածական զարգացման պահանջները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել Երևանի կենտրոնական հատվածի վերակազմավորման, հողօգտագործման արդյունավետ կառավարման, քաղաքաշինական ծրագրերի մշակման, կառուցապատման գործընթացների կարգավորման և քաղաքային միջավայրի կայուն զարգացման նպատակներով։
Updated: 2026-09-12Informatics
«Теория формальных языков. Вводный курс»
Теория формальных языков. Вводный курс աշխատությունը տեսական ինֆորմատիկայի և ծրագրավորման լեզուների հիմունքներին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ֆորմալ լեզուների և քերականությունների հիմնական գաղափարները, այն բացատրում է կանոնավոր, կոնտեքստից ազատ և ավելի բարդ քերականությունների կառուցվածքը, Չոմսկու հիերարխիայի սկզբունքները, ինչպես նաև ավտոմատների տեսության հիմունքները՝ վերջավոր ավտոմատներ և դրանց կիրառությունները լեզուների ճանաչման մեջ, գիրքը անդրադառնում է նաև սինտակսական վերլուծության և լեզուների ձևավորման ձևական մեթոդներին, որոնք օգտագործվում են ծրագրավորման լեզուների նախագծման և կոմպիլյատորների կառուցման մեջ, միաժամանակ ընդգծելով տեսական հիմքերի և կիրառական ծրագրավորման կապը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության, լեզվաբանության և ծրագրավորման տեսության ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-10Mathematics
Բիսպեկտրալ վերլուծության կիրառումը հեռահաղորդակցական և ռադիոլոկացիոն ազդանշանների գնահատման համար
Աշխատությունը նվիրված է բարձր կարգի սպեկտրային վերլուծության մեթոդների կիրառմանը հեռահաղորդակցական և ռադիոլոկացիոն համակարգերում օգտագործվող ազդանշանների կառուցվածքային ու վիճակագրական առանձնահատկությունների գնահատման համար։ Հետազոտության կենտրոնում բիսպեկտրի տեղեկատվական հնարավորություններն են, որոնք սովորական հզորության սպեկտրային վերլուծության համեմատ թույլ են տալիս ուսումնասիրել ազդանշանի բաղադրիչների միջև ավելի բարդ փոխկապակցվածություններ և բացահայտել ոչ գաուսյան ու ոչ գծային երևույթների որոշ դրսևորումներ։ Քննվում են ազդանշանների հաճախականային բաղադրիչների փոխազդեցությունը, փուլային կապերի պահպանման առանձնահատկությունները և բարձր կարգի վիճակագրական բնութագրերի օգտագործման հնարավորությունները ազդանշանի վիճակի գնահատման խնդիրներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում օգտակար ազդանշանի և աղմուկային բաղադրիչների տարբերակմանը, քանի որ հաղորդակցական և ռադիոլոկացիոն համակարգերում չափումների հուսալիությունը հաճախ պայմանավորված է խանգարումների առկայությամբ և ազդանշան-աղմուկ հարաբերակցությամբ։ Բիսպեկտրալ ներկայացումը դիտարկվում է որպես լրացուցիչ տեղեկատվության աղբյուր, որի միջոցով հնարավոր է բնութագրել այնպիսի կառուցվածքային հատկություններ, որոնք կարող են չարտահայտվել երկրորդ կարգի սպեկտրային գնահատումներում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել դասական սպեկտրային և բարձր կարգի սպեկտրային մեթոդները՝ գնահատելով դրանց տեղեկատվական հնարավորությունները տարբեր տիպի ազդանշանների դեպքում։ Կարևորվում են նաև բիսպեկտրային գնահատականների կայունության, ճշգրտության, հաշվարկային բարդության և տվյալների ծավալի հետ կապված խնդիրները։ Հեռահաղորդակցական կիրառություններում նման վերլուծությունը կարող է օգտակար լինել ազդանշանների դասակարգման, աղավաղումների հայտնաբերման և հաղորդման համակարգերի աշխատանքի գնահատման համար, իսկ ռադիոլոկացիոն խնդիրներում՝ վերադարձվող ազդանշանների կառուցվածքային առանձնահատկությունների և խանգարումների ֆոնի վրա դրանց բնութագրերի ուսումնասիրության համար։ Մաթեմատիկական մոդելավորումը և թվային մշակումը հնարավորություն են տալիս համեմատել տարբեր պայմաններում ստացված արդյունքները և գնահատել ընտրված մեթոդների արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է թվային ազդանշանների մշակման, վիճակագրական ռադիոտեխնիկայի և բարձր կարգի սպեկտրային վերլուծության մոտեցումները՝ հեռահաղորդակցական ու ռադիոլոկացիոն ազդանշանների վերաբերյալ առավել ամբողջական տեղեկատվություն ստանալու և դրանց գնահատման մեթոդները կատարելագործելու նպատակով։
Updated: 2026-09-24Law
Преступления, совершаемые иностранцами в России
Այս թեման վերաբերում է Ռուսաստանի Դաշնությունում օտարերկրյա քաղաքացիների կողմից կատարվող հանցագործությունների բնույթին, դրանց սոցիալական և իրավական պատճառներին, ինչպես նաև քրեաիրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են այն հիմնական հանցատեսակները, որոնք առավել հաճախ վերագրվում են օտարերկրացիներին՝ ներառյալ տնտեսական հանցագործությունները, փաստաթղթերի կեղծումը, միգրացիոն կանոնների խախտումները, ինչպես նաև որոշ բռնի և գույքային բնույթի հանցագործություններ։ Քննարկվում է նաև այն, թե ինչ գործոններ կարող են նպաստել նման երևույթների առաջացմանը, այդ թվում՝ սոցիալ-տնտեսական անբավարար ինտեգրացիան, լեզվական և մշակութային խոչընդոտները, իրավական անտեղյակությունը և աշխատանքի շուկայի անօրինական հատվածներում ներգրավվածությունը։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ հանցավորության մակարդակի վերաբերյալ ընդհանրացումները պետք է արվեն զգուշությամբ՝ հաշվի առնելով վիճակագրական տվյալների համատեքստը և այն հանգամանքը, որ օտարերկրացիների մեծ մասը չի ներգրավվում հանցավոր գործունեության մեջ։ Աշխատանքում նաև անդրադարձ է կատարվում իրավապահ մարմինների արձագանքին, միգրացիոն վերահսկողության մեխանիզմներին և կանխարգելիչ քաղաքականություններին, որոնք նպատակ ունեն նվազեցնել իրավախախտումների ռիսկը և ապահովել հասարակական անվտանգությունը։
Updated: 2026-09-04Biology
The action mechanisms of stress factors on some yeast growth parameters and antioxidant enzymes activities
Աշխատությունը նվիրված է տարբեր սթրեսային գործոնների ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրմանը խմորասնկերի աճի, կենսագործունեության և հակաօքսիդանտային ֆերմենտների ակտիվության վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են շրջակա միջավայրի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական գործոնները փոխում բջջային նյութափոխանակությունը, աճի ինտենսիվությունը, կենսունակությունը և հարմարվողականության գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգին, մասնավորապես այն ֆերմենտներին, որոնք մասնակցում են ակտիվ թթվածնային ձևերի վնասակար ազդեցության չեզոքացմանը և բջիջների օքսիդատիվ հավասարակշռության պահպանմանը։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական տվյալների վերլուծություն՝ գնահատելով տարբեր սթրեսային պայմաններում խմորասնկերի ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական պատասխանները, ինչպես նաև քննարկում է այդ արդյունքների կիրառական նշանակությունը կենսատեխնոլոգիայի, արդյունաբերական մանրէաբանության, սննդարդյունաբերության և բջջային կենսաբանության ոլորտներում։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, մանրէաբանների, կենսաքիմիկոսների, կենսատեխնոլոգների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, որոնք հետաքրքրված են միկրոօրգանիզմների սթրեսային հարմարվողականության և հակաօքսիդանտային պաշտպանության մեխանիզմներով։
Updated: 2026-09-10