ՀՀ տնտեսության ֆինանսական խորության վրա միկրոֆինանսավորման ազդեցության գնահատումը

Pedagogy

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական հիմնարկներում կրթության կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կրթությունը դիտարկելով որպես անձի վերասոցիալականացման, զարգացման և հասարակություն վերաինտեգրվելու կարևոր միջոց։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ազատությունից զրկված անձանց կրթական կարիքները, քրեակատարողական միջավայրում ուսուցման կազմակերպման առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել կրթական ծրագրերի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ կրթության իրավունքի իրացումը չի կորցնում իր նշանակությունը ազատազրկման պայմաններում, իսկ կրթական գործընթացը կարող է կարևոր դեր ունենալ անձի գիտելիքների, հմտությունների, ինքնագնահատականի և հասարակական պատասխանատվության ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել քրեակատարողական հիմնարկներում հանրակրթական, մասնագիտական և այլ կրթական ծրագրերի կազմակերպման ձևերը, դրանց բովանդակությունը, հասանելիությունը և համապատասխանությունը սովորողների անհատական կարիքներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության կազմակերպման այնպիսի պայմաններին, ինչպիսիք են ուսումնական տարածքների և նյութատեխնիկական միջոցների առկայությունը, դասավանդողների պատրաստվածությունը, ուսուցման մեթոդների ընտրությունը, կրթական ռեսուրսների հասանելիությունը և ուսումնական գործընթացի շարունակականության ապահովումը։ Քրեակատարողական միջավայրի առանձնահատկությունները կարող են ստեղծել լրացուցիչ կազմակերպչական և մանկավարժական դժվարություններ, քանի որ կրթական գործընթացը պետք է համատեղվի անվտանգության պահանջների, հաստատության ներքին կանոնակարգի և ազատազրկված անձանց տարբեր սոցիալական ու կրթական կարիքների հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև կրթության և վերասոցիալականացման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Կրթական գործընթացը կարող է նպաստել հաղորդակցական և մասնագիտական հմտությունների զարգացմանը, օրինական կենսակերպի ձևավորմանը, աշխատանքի շուկա հետագայում ինտեգրվելու հնարավորությունների ընդլայնմանը և կրկնահանցագործության ռիսկի նվազեցմանը։ Այդ տեսանկյունից կարևոր է ոչ միայն կրթական ծրագրերի առկայությունը, այլև դրանց շարունակականությունը և կապը ազատ արձակվելուց հետո անձին անհրաժեշտ սոցիալական ու մասնագիտական աջակցության համակարգերի հետ։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև կրթական մոտիվացիայի խնդիրները, քանի որ ազատազրկված անձանց կրթական նախապատմությունը, տարիքը, սոցիալական վիճակը և նախկին փորձը կարող են տարբեր կերպ ազդել ուսուցման նկատմամբ նրանց վերաբերմունքի վրա։ Անհատականացված և ներառական մոտեցումների կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ առավել արդյունավետ արձագանքելու այդ տարբերություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև քրեակատարողական հիմնարկների և կրթական հաստատությունների, սոցիալական ծառայությունների, հասարակական կազմակերպությունների ու այլ կառույցների համագործակցության անհրաժեշտությանը։ Նման բազմակողմանի համագործակցությունը կարող է նպաստել կրթական ծրագրերի բովանդակության բարելավմանը, մասնագիտական կրթության հնարավորությունների ընդլայնմանը և ազատազրկված անձանց հետագա սոցիալական ինտեգրմանը։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել քրեակատարողական կրթության քաղաքականության և ծրագրերի կատարելագործման, ուսուցման կազմակերպման մեխանիզմների բարելավման և վերասոցիալականացման արդյունավետ միջոցների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, սոցիալական աշխատողներին, քրեակատարողական համակարգի մասնագետներին, կրթության կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, իրավաբաններին և վերականգնողական ծրագրերի մշակմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կրթությունը ներկայացնում է որպես քրեակատարողական միջավայրում մարդու զարգացման և հասարակական վերաինտեգրման կարևոր գործիք՝ բացահայտելով դրա կազմակերպման առկա խնդիրները և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության գոյության տարիներին հայկական կանոնավոր զինված ուժերի ձևավորման, կազմակերպական զարգացման և ռազմական գործունեության ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է անկախ պետականության հաստատումից հետո ազգային բանակի ստեղծման անհրաժեշտության, նախկին ռազմական կառույցների վերակազմավորման, հրամանատարական համակարգի ձևավորման և երկրի պաշտպանության կազմակերպման խնդիրների վրա։ Քննության են առնվում նորաստեղծ պետության ռազմաքաղաքական պայմանները, սահմանային անկայունությունը, նյութական և մարդկային սահմանափակ հնարավորությունները, ինչպես նաև այն մարտահրավերները, որոնց պայմաններում իրականացվում էր զինված ուժերի կառուցումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բանակի կազմակերպական կառուցվածքին, զորատեսակներին, զորամասերի համալրմանը, սպայական կազմի գործունեությանը, զինվորական պատրաստությանը, զորահավաքային համակարգին և ռազմական կառավարման մարմինների աշխատանքին։ Ներկայացվում է նախկին ռուսական բանակում ծառայած հայ սպաների և ռազմական գործիչների դերակատարությունը ազգային զինված ուժերի կայացման գործում, ինչպես նաև հայկական կամավորական և այլ ռազմական կազմավորումների փորձի օգտագործումը նոր պետական բանակի կազմակերպման ընթացքում։ Կարևորվում են ռազմական նախարարության և բարձրագույն հրամանատարության գործունեությունը, բանակի կառավարման կենտրոնացման, կարգապահության ամրապնդման և մարտունակության բարձրացման ուղղությամբ ձեռնարկված քայլերը։ Ուսումնասիրվում են նաև սպառազինության, զինամթերքի, հանդերձավորման, պարենային ապահովման, տրանսպորտի և ռազմական ենթակառուցվածքների հետ կապված դժվարությունները, որոնք անմիջական ազդեցություն էին ունենում զինված ուժերի հնարավորությունների վրա։ Բանակի գործունեությունը դիտարկվում է ժամանակաշրջանի ներքին և արտաքին քաղաքական զարգացումների համատեքստում՝ անդրադառնալով պետական սահմանների պաշտպանության, երկրի տարբեր շրջաններում անվտանգության ապահովման և ռազմական բախումների պայմաններում իրականացված գործողություններին։ Քննության են առնվում նաև հարևան պետությունների հետ հարաբերությունների ռազմական կողմերը և տարածաշրջանում ձևավորված ուժերի հարաբերակցությունը՝ ցույց տալով, թե արտաքին քաղաքական միջավայրն ինչպես էր ազդում ռազմական ծրագրավորման և զորքերի տեղաբաշխման վրա։ Առանձին նշանակություն է տրվում բանակի և պետական իշխանության փոխհարաբերություններին, ռազմական կառույցների դերին ներքին կայունության պահպանման գործում և զինված ուժերի նկատմամբ պետական վերահսկողության ձևավորմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև զինվորական կրթության, մասնագիտական պատրաստության և ազգային սպայական կադրերի ձևավորման խնդիրներին, որոնք կարևոր էին բանակի երկարաժամկետ զարգացման համար։ Վերլուծվում է, թե սահմանափակ տնտեսական ռեսուրսների, սոցիալական ծանր պայմանների և շարունակական ռազմաքաղաքական լարվածության պայմաններում որքանով էր հնարավոր ձևավորել կազմակերպված և մարտունակ պետական ռազմական համակարգ։ Ժամանակաշրջանի վերջին փուլը դիտարկվում է հանրապետության շուրջ ստեղծված բարդ ռազմաքաղաքական իրադրության և պետական համակարգի հետագա փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բանակի պատմությունը դիտարկել ոչ միայն առանձին ռազմական գործողությունների, այլև պետականաշինության ընդհանուր գործընթացի բաղկացուցիչ մասի տեսանկյունից՝ բացահայտելով ազգային զինված ուժերի նշանակությունը անկախ պետականության պաշտպանության և պետական հաստատությունների կայացման գործում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության, հայոց նորագույն պատմության, ռազմական պատմության և պետականաշինության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հայագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Other Subjects

Նյութը վերաբերում է Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարներից մեկի ձերբակալության մասին տարածված հաղորդագրությանը։ Հոդվածի առանցքում քաղաքական և իրավական նշանակություն ունեցող այդ իրադարձությունն է, որը ներկայացվում է Ադրբեջանի իշխանությունների հաղորդած տեղեկությունների համատեքստում։ Նման հրապարակումները կարևոր են հատկապես Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ երկարամյա հակամարտության, տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների և նախկինում գոյություն ունեցած կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների հետագա ճակատագրի ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հետևելու Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև հարաբերությունների զարգացումներին, հակամարտությունից հետո ձևավորված քաղաքական ու իրավական իրողություններին և տարածաշրջանի նկատմամբ Ադրբեջանի վերահսկողության հաստատումից հետո տեղի ունեցած գործընթացներին։ Հոդվածը կարող է հետաքրքրել Հարավային Կովկասի քաղաքականությամբ, միջազգային հարաբերություններով, տարածաշրջանային անվտանգության և Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, լրագրողներին և ընթերցողներին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անչափահասների դեմ ուղղված սեռական բնույթի բռնի հանցագործությունների քրեաիրավական բնութագրի և դրանց նկատմամբ քրեական պատասխանատվության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ հանցագործությունների իրավական հատկանիշները, քրեականացման հիմքերը, հանցակազմերի կառուցվածքը և հարակից հանցագործություններից դրանց սահմանազատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անչափահասի իրավունքների, անձնական անձեռնմխելիության, արժանապատվության և անվտանգության քրեաիրավական պաշտպանության երաշխիքներին։ Վերլուծվում են հանցագործության օբյեկտին, սուբյեկտին, օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերին վերաբերող իրավական հարցերը, ինչպես նաև արարքների ճիշտ որակման և քրեական պատասխանատվության տարբերակման սկզբունքները։ Քննարկվում են տուժողի տարիքի, հարկադրանքի և այլ իրավաբանորեն նշանակալի հանգամանքների ազդեցությունը արարքի քրեաիրավական գնահատման վրա՝ առանց տուժողներին մեղադրող մոտեցումների։ Անդրադարձ է կատարվում անչափահասների հատուկ պաշտպանության անհրաժեշտությանը, քրեական վարույթի ընթացքում նրանց իրավունքների ապահովմանը և կրկնակի հոգեբանական վնասի ռիսկի նվազեցմանը։ Դիտարկվում են նաև ներպետական քրեական օրենսդրության և երեխաների պաշտպանության վերաբերյալ միջազգային իրավական չափանիշների փոխհարաբերությունները։ Կարևորվում են իրավական նորմերի հստակությունը, իրավակիրառ պրակտիկայի հետևողականությունը, հանցագործությունների կանխարգելումը և տուժած երեխաների շահերի առաջնահերթ պաշտպանությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել անչափահասների դեմ ուղղված հանցագործությունների քրեաիրավական կարգավորման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը և պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման ուղղությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների, երեխաների իրավունքների պաշտպանության ոլորտի աշխատակիցների և ուսանողների համար։

Medicine

Աշխատանքը նվիրված է ծննդօգնության ստացիոնարում վարակների տարածման համաճարակաբանական առանձնահատկությունների, դրանց առաջացման ռիսկային գործոնների և կանխարգելման արդյունավետ միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ ծննդատներում միաժամանակ առկա են վարակների նկատմամբ տարբեր աստիճանի զգայունությամբ պացիենտներ, նորածիններ և բուժանձնակազմ, իսկ բժշկական բազմաթիվ միջամտություններ կարող են ստեղծել վարակի փոխանցման լրացուցիչ ռիսկեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում վարակների աղբյուրներին, փոխանցման հնարավոր մեխանիզմներին և ուղիներին, վարակի տարածմանը նպաստող պայմաններին, ինչպես նաև ստացիոնարի տարբեր բաժանմունքներում համաճարակաբանական իրավիճակի ձևավորման օրինաչափություններին։ Հատուկ կարևորություն է տրվում մայրերի և նորածինների շրջանում վարակային բարդությունների կանխարգելմանը, քանի որ այս խմբերի համար վարակի հետևանքները կարող են լինել առավել ծանր։ Աշխատանքում վերլուծվում են վարակի հսկողության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները՝ հիվանդների և բուժանձնակազմի համաճարակաբանական հսկողությունը, վարակի դեպքերի վաղ հայտնաբերումը, անհրաժեշտ մեկուսացման միջոցառումները, ախտահանման և մանրէազերծման պատշաճ իրականացումը, ձեռքերի հիգիենան, բժշկական գործիքների անվտանգ կիրառումը և ստացիոնարի սանիտարահիգիենիկ ռեժիմի պահպանումը։ Այսպիսի միջոցառումները կարևոր բաղադրիչ են բուժօգնության հետ կապված վարակների կանխարգելման համակարգում, որի շրջանակում անհրաժեշտ է ոչ միայն արձագանքել արդեն առաջացած վարակային դեպքերին, այլև մշտապես գնահատել հնարավոր ռիսկերը և կանխել վարակի տարածումը։ Հայաստանի ազգային առողջապահական համակարգում նույնպես առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարակի հսկողությանը և բժշկական միջամտություններով պայմանավորված վարակների կանխարգելմանը։ Աշխատանքի գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ համաճարակաբանական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել վարակի տարածման առավել վտանգավոր օղակները, գնահատել կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությունը և մշակել ստացիոնարի պայմաններին համապատասխան կազմակերպչական ու հակահամաճարակային մոտեցումներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել համաճարակաբանների, մանկաբարձ-գինեկոլոգների, բուժքույրերի, հիգիենիստների, վարակների հսկողության մասնագետների, բժշկական բուհերի ուսանողների և բուժհաստատությունների կազմակերպման ու վարակի կանխարգելման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Աշխատանքը մատենագիտական աղբյուրներում ներկայացված է որպես Մ. Մ. Տեր-Ստեփանյանի դոկտորական ատենախոսություն՝ բժշկական գիտությունների բնագավառում, 2017 թվականին, 38 էջ ծավալով։

Culture

Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է մշակույթի և արվեստի ոլորտներում նոր լույս տեսած գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն ներկայացնելու համար։ Ցանկում ընդգրկվում են մշակութային գործունեությանը, մշակութային-լուսավորական աշխատանքներին, թանգարանագիտությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերին, գրադարանագիտությանը և մատենագիտությանը վերաբերող գրքեր, հոդվածներ և այլ հրատարակություններ։ Նյութերը համակարգվում են թեմատիկ բաժիններով և մատենագիտական դասակարգման սկզբունքներով՝ անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումն ու օգտագործումը հեշտացնելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինչպես հայերեն և ռուսերեն հրատարակություններին, այնպես էլ հայկական մշակույթին ու արվեստին առնչվող համապատասխան մասնագիտական գրականությանը։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներում հրատարակվող նոր աշխատություններին և ուսումնասիրությունների հիմնական ուղղություններին։ Հրատարակությունը տեղեկատվական կարևոր աղբյուր է գիտական, կրթական և մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, գրադարանավարներին, մատենագետներին, դասախոսներին, ուսանողներին և մշակույթի ու արվեստի ոլորտների վերաբերյալ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։