Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Декабрь, №12)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով մասնագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և հետազոտողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, էլեկտրատեխնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման նորարարական ուղղությունները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ մասնագիտական և գիտական աշխատություններին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, հետազոտական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական գործիք է, որը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։
Updated: 2026-08-21
Technology
Разработка исследование радиометрической системы инфракрасного диапазона, управляемой микроконтроллером
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ինֆրակարմիր տիրույթում աշխատող միկրոկոնտրոլերով կառավարվող ռադիոմետրիկ համակարգի մշակմանը և հետազոտմանը։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է նախագծել չափիչ համակարգ, որը կարող է ինֆրակարմիր ճառագայթումը հայտնաբերել, չափել և մշակել ստացված ազդանշանը՝ օգտագործելով միկրոկոնտրոլերային կառավարման և թվային մշակման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ինֆրակարմիր ճառագայթման ֆիզիկական առանձնահատկությունները, ռադիոմետրիկ չափումների սկզբունքները, ճառագայթման ընդունիչների և էլեկտրոնային հանգույցների աշխատանքի մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի կառուցվածքային սխեմայի մշակմանը, սենսորների և ընդունիչների ընտրությանը, ազդանշանի ուժեղացման ու նախնական մշակման հանգույցներին, անալոգաթվային փոխակերպմանը և միկրոկոնտրոլերի միջոցով ստացված տվյալների մշակմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև չափման ճշտության վրա ազդող գործոնները, այդ թվում՝ շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանը, ֆոնային ճառագայթումը, էլեկտրոնային աղմուկը, ընդունիչի զգայունությունը և համակարգի տրամաչափման առանձնահատկությունները։ Կարևոր խնդիր է չափիչ համակարգի ծրագրային ապահովման մշակումը, որը պետք է ապահովի տվյալների հավաքագրումը, մշակումը, ցուցադրումը և անհրաժեշտության դեպքում կառավարման ազդանշանների ձևավորումը։ Հետազոտության ընթացքում գնահատվում են համակարգի հիմնական տեխնիկական բնութագրերը, աշխատանքի կայունությունը, չափման դինամիկ տիրույթը, զգայունությունը և հնարավոր սխալանքները։ Միկրոկոնտրոլերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս համակարգը դարձնել ավելի ճկուն, ավտոմատացված և հարմարեցվող՝ միաժամանակ նվազեցնելով առանձին կառավարման հանգույցների քանակը։ Մշակված մոտեցումը կարող է կիրառվել ջերմային ճառագայթման չափման, տեխնիկական ախտորոշման, գիտական փորձարարական սարքավորումների, արդյունաբերական վերահսկողության և ինֆրակարմիր ճառագայթման այլ չափիչ խնդիրների լուծման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ռադիոմետրիկ չափումների, ինֆրակարմիր տեխնոլոգիաների, էլեկտրոնիկայի և ներկառուցված համակարգերի սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել չափման արդյունավետ, ավտոմատացված և տեխնիկապես հուսալի համակարգ։
Updated: 2026-09-16
Linguistics
Եղանակավորությունը և եղանակը հայերեն և անգլերեն լեզուներում
Աշխատությունը նվիրված է եղանակավորության և քերականական եղանակի համեմատական ուսումնասիրությանը հայերեն և անգլերեն լեզուներում։ Հետազոտության կենտրոնում խոսողի վերաբերմունքի, գնահատականի, համոզվածության, հնարավորության, անհրաժեշտության, ցանկության և այլ իմաստային հարաբերությունների լեզվական արտահայտման առանձնահատկություններն են։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են երկու լեզուներում ձևավորվում և արտահայտվում իրականության, հնարավորության, ենթադրության, անհրաժեշտության, ցանկության կամ հրամանի հետ կապված տարբեր իմաստներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եղանակի քերականական կարգին, դրա ձևերին և գործառույթներին, ինչպես նաև այն միջոցներին, որոնց միջոցով եղանակավորության իմաստները կարող են արտահայտվել ոչ միայն բայական ձևերով, այլև բառային, շարահյուսական և համատեքստային միջոցներով։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հայերենի և անգլերենի միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ցույց տալ, թե նույն կամ մոտ իմաստները ինչպիսի լեզվական կառուցվածքներով են փոխանցվում յուրաքանչյուր լեզվում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև թարգմանության տեսության և պրակտիկայի տեսանկյունից, քանի որ եղանակավորության նրբերանգների ճիշտ փոխանցումը հաճախ պահանջում է ոչ թե բառացի, այլ տվյալ լեզվի քերականական և իմաստաբանական առանձնահատկություններին համապատասխան լուծումներ։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել խոսքային տարբեր իրավիճակներ, որոնցում եղանակավորության դրսևորումները պայմանավորված են հաղորդակցական նպատակներով և խոսողի վերաբերմունքով։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կապում է ձևաբանությունը, շարահյուսությունը, իմաստաբանությունը և գործաբանությունը՝ եղանակավորությունը ներկայացնելով որպես բազմաշերտ լեզվական երևույթ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայերեն և անգլերեն լեզուների մասնագետների, լեզվաբանների, թարգմանիչների, դասախոսների, ուսուցիչների, հետազոտողների և լեզուներ ուսումնասիրող ուսանողների համար։ Այն կարող է ծառայել նաև երկու լեզուների համեմատական քերականության, միջլեզվական տարբերությունների և թարգմանական համարժեքության հետագա ուսումնասիրությունների տեսական հիմք՝ նպաստելով հայերենում և անգլերենում եղանակավորության արտահայտման միջոցների առավել ամբողջական ընկալմանը։
Updated: 2026-09-16
Chemistry
Исследование региоселективности синтеза, алкилирования и H/D-обмена азолопиримидинов, содержащих узловой атом азота
Աշխատանքը նվիրված է հանգուցային ազոտի ատոմ պարունակող ազոլոպիրիմիդինների սինթեզի, ալկիլացման և H/D-փոխանակման ռեգիոսելեկտիվության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այս բարդ հետերոցիկլային համակարգերում քիմիական փոխակերպումների ուղղվածության օրինաչափությունները և պարզել, թե ինչպես են մոլեկուլի կառուցվածքը, փոխարինիչների բնույթը և ռեակցիայի պայմանները ազդում տարբեր դիրքերի ընտրողական ռեակցիոնության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ազոլոպիրիմիդինների ստացման սինթետիկ ուղիները, ռեակցիաների մեխանիզմները և ստացվող միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ալկիլացման ռեակցիաներին, որոնց ընթացքում հնարավոր է տարբեր ռեակցիոն կենտրոնների միջև մրցակցություն, և H/D-փոխանակման գործընթացներին, որոնք կարող են արժեքավոր տեղեկություններ տալ մոլեկուլների պրոտոնացման, թթվայնության, տավտոմերացման և ռեակցիոն ակտիվության վերաբերյալ։ Ռեգիոսելեկտիվության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու, թե մոլեկուլի որ դիրքերն են առավել հակված տվյալ փոխակերպմանը և ինչ պայմաններում կարելի է նպատակային ձևով ստանալ ցանկալի կառուցվածքով արտադրանք։ Աշխատանքը կարող է ներառել ստացված միացությունների կառուցվածքի հաստատման ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական մեթոդների կիրառում, ինչպես նաև փորձարարական տվյալների համեմատական վերլուծություն՝ ռեակցիաների ընտրողականության և մեխանիզմների պարզաբանման նպատակով։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է սինթեզի պայմանների օպտիմալացումը, որը կարող է հնարավորություն տալ բարձրացնել թիրախային միացությունների ելքը և նվազեցնել կողմնակի արտադրանքների առաջացումը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են ընդլայնել ազոլոպիրիմիդինների քիմիական վարքագծի վերաբերյալ գիտական պատկերացումները և նպաստել նոր հետերոցիկլային միացությունների նպատակային սինթեզի մեթոդների մշակմանը։ Այսպիսի միացությունները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել դեղանյութերի, կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի և ֆունկցիոնալ օրգանական միացությունների որոնման ու ստացման տեսանկյունից։
Updated: 2026-09-20
Medicine
Система комплексного анализа эхографических и компьютерно-томографических данных при заболеваниях патологических состояниях брюшины, полости брюшины, забрюшинного пространства и брюшной стенки
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է որովայնամզի, որովայնի խոռոչի, հետորովայնամզային տարածության և որովայնի պատի հիվանդությունների ու ախտաբանական վիճակների ախտորոշման համար էխոգրաֆիկ և համակարգչային շերտագրական տվյալների համալիր վերլուծության համակարգի մշակմանն ու կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բժշկական պատկերների համադրման, մշակման և գնահատման ժամանակակից մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել ախտորոշման ճշգրտությունը, արագությունը և տեղեկատվական արժեքը։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր ախտաբանական գործընթացների պատկերային առանձնահատկությունները, առաջարկում է տվյալների համակարգված գնահատման մեթոդաբանություն և ցույց տալիս համալիր ախտորոշման առավելությունները կլինիկական որոշումների կայացման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունն ընդգծում է համակարգչային տեխնոլոգիաների և ճառագայթային ախտորոշման մեթոդների համատեղ կիրառման կարևորությունը՝ հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման, տարբերակիչ ախտորոշման և բուժման արդյունավետ պլանավորման նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է ճառագայթաբանների, վիրաբույժների, գաստրոէնտերոլոգների, ուլտրաձայնային ախտորոշման մասնագետների, գիտաշխատողների, ռեզիդենտների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-04
Economics
1. Տնտեսա-մաթեմատիկական մեթոդների դերը սոցիալ-տնտեսական համակար•երի կառավարման մեջ
Տնտեսա-մաթեմատիկական մեթոդների դերը սոցիալ-տնտեսական համակարգերի կառավարման մեջ չափազանց կարևոր է, քանի որ դրանք թույլ են տալիս ուսումնասիրել, վերլուծել և կանխատեսել բարդ տնտեսական գործընթացները՝ հիմնվելով մաթեմատիկական մոդելների և քանակական տվյալների վրա։ Այս մեթոդները օգտագործվում են ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, արտադրության պլանավորման, բյուջետավորման, շուկաների վերլուծության և կառավարչական որոշումների ընդունման համար։ Դրանց հիմնական առավելությունը օբյեկտիվության բարձր մակարդակն է, քանի որ որոշումները հիմնվում են ոչ թե միայն փորձի կամ ենթադրությունների, այլ կոնկրետ թվային տվյալների և հաշվարկների վրա։ Տնտեսա-մաթեմատիկական մեթոդները ներառում են օպտիմալացման մոդելներ, գծային և ոչ գծային ծրագրավորում, վիճակագրական վերլուծություն, խաղերի տեսություն և սիմուլյացիոն մոդելավորում։ Օրինակ՝ օպտիմալացման մոդելները օգնում են գտնել նվազագույն ծախսերով առավել արդյունավետ լուծումներ, իսկ խաղերի տեսությունը կիրառվում է մրցակցային իրավիճակներում՝ տարբեր մասնակիցների վարքագիծը կանխատեսելու համար։ Սոցիալ-տնտեսական համակարգերի կառավարման մեջ այս մեթոդները հնարավորություն են տալիս գնահատել տարբեր քաղաքական և տնտեսական որոշումների հնարավոր հետևանքները և ընտրել առավել արդյունավետ տարբերակները։ Դրանք նաև կարևոր դեր ունեն երկարաժամկետ պլանավորման մեջ՝ թույլ տալով կանխատեսել տնտեսության զարգացումը և նվազեցնել ռիսկերը։ Ժամանակակից պայմաններում, երբ տնտեսությունները դարձել են ավելի բարդ և փոխկապակցված, տնտեսա-մաթեմատիկական մեթոդների կիրառումը դարձել է անփոխարինելի գործիք պետական կառավարման, բիզնեսի և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ոլորտներում։ Այսպիսով, դրանք հանդիսանում են արդյունավետ կառավարման գիտական հիմք, որը նպաստում է ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործմանը, տնտեսական կայունությանը և զարգացմանը։
Updated: 2026-10-23