Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1953

Law

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան իրավական և եկեղեցական մշակույթի կարևոր բաղադրիչներից մեկի ձևավորման ու պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ քրիստոնեության պետական ընդունումից հետո ստեղծված հասարակական, հոգևոր և իրավական հարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն նորմերն ու կանոններն են, որոնց միջոցով կարգավորվել են եկեղեցու ներքին կառուցվածքը, հոգևորականության գործունեությունը, հավատացյալների վարքագիծը, ծիսական կյանքը, ամուսնաընտանեկան հարաբերությունների որոշ ոլորտներ, բարոյական պարտականությունները և եկեղեցական կարգապահությանը վերաբերող հարցերը։ Քննվում են վաղ քրիստոնեական կանոնների ընդունման, տեղայնացման և հայկական եկեղեցական միջավայրում կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեղական իրավաստեղծ գործունեության աստիճանական զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում եկեղեցական ժողովների որոշումներին, հայրապետական կանոններին և հեղինակավոր հոգևորականների ու իրավական մտածողների գործունեությանը՝ որպես կանոնական համակարգի ձևավորման կարևոր աղբյուրների։ Ուսումնասիրվում է նաև օտարալեզու քրիստոնեական կանոնական նյութերի թարգմանության և դրանց հայկական իրավական մշակույթում յուրացման նշանակությունը։ Պատմատեսական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն առանձին իրավական նորմերի բովանդակությունը, այլև դրանց հիմքում ընկած սկզբունքները, իրավական մտածողության առանձնահատկությունները և հասարակական նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում աշխարհիկ ու եկեղեցական իրավակարգավորման փոխհարաբերության խնդիրը՝ հատկապես այն ժամանակաշրջաններում, երբ քաղաքական պայմանների փոփոխության հետևանքով եկեղեցական կառույցները կարևոր դեր էին ստանձնում հասարակական հարաբերությունների կարգավորման և համայնքային կյանքի կազմակերպման գործում։ Դիտարկվում են նաև կանոնական նորմերի համակարգման գործընթացները, իրավական ժողովածուների ստեղծման նախադրյալները և դրանց ազդեցությունը հետագա հայկական իրավական ավանդույթի վրա։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու վաղ միջնադարից մինչև զարգացած միջնադար տեղի ունեցած գաղափարական և ինստիտուցիոնալ փոփոխություններին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է իրավունքի պատմության, եկեղեցու պատմության, աղբյուրագիտության և իրավական տեսության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայկական միջնադարյան իրավական մշակույթի ձևավորման ու շարունակականության կարևոր ուղղություններից մեկը։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից գերմաներենում գույն նշանակող ածականների հարանշանակային՝ կոնոտատիվ իմաստների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց ոչ միայն ուղղակի անվանական, այլև մշակութային, հուզական, խորհրդանշական և գնահատողական նշանակությունները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, ըստ որի գույնի անվանումը լեզվում հաճախ դուրս է գալիս իր հիմնական՝ տեսողական ընկալման սահմաններից և կարող է փոխանցել մարդու հուզական վիճակ, վերաբերմունք, սոցիալական կամ մշակութային գնահատական, փոխաբերական իմաստ և որոշակի ասոցիացիաներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են ժամանակակից գերմաներենում գործածվող հիմնական գույն նշանակող ածականները և դրանց տարբեր իմաստային դրսևորումները՝ ուշադրություն դարձնելով այն լեզվական համատեքստերին, որոնցում ձևավորվում կամ փոփոխվում է դրանց կոնոտատիվ նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխաբերական և դարձվածային կիրառություններին, քանի որ հենց այդպիսի կառուցվածքներում գույնի անվանումները հաճախ ձեռք են բերում մշակութայինորեն պայմանավորված լրացուցիչ իմաստներ։ Հետազոտությունը դիտարկում է նաև գունային խորհրդանիշների և հասարակական պատկերացումների փոխհարաբերությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են որոշակի գույներ կապվել դրական կամ բացասական գնահատականների, հոգեբանական վիճակների, վտանգի, հաջողության, տխրության, ուրախության, նախանձի կամ այլ հասկացությունների հետ։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է գունային ածականների իմաստի կախվածությունը հաղորդակցական իրավիճակից և խոսքային միջավայրից, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբերակել դրանց բառարանային և համատեքստային նշանակությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է լեզվական և մշակութային գործոնների դերը կոնոտացիաների ձևավորման ու պահպանման գործընթացում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել գերմաներենի բառապաշարի իմաստային կազմակերպման և լեզվում մշակութային տեղեկատվության արտահայտման մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել գերմանագետների, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, մշակութաբանների, դասախոսների, հետազոտողների և լեզվաբանական ուղղությունների ուսանողների համար։

Psychology

Այս աշխատությունը նվիրված է ուսանող-դասախոս հարաբերությունների կառավարման հոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով կրթական միջավայրում փոխազդեցության որակի, հաղորդակցական արդյունավետության և ուսումնական գործընթացի հաջողության փոխկապակցվածությունը։ Գրքում վերլուծվում են այն հիմնական հոգեբանական գործոնները, որոնք ձևավորում են ուսանողի և դասախոսի միջև հարաբերությունների բնույթը՝ ներառյալ վստահության ձևավորումը, հեղինակության ընկալումը, մոտիվացիայի զարգացումը և էմոցիոնալ ինտելեկտի դերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցության տարբեր մոդելներին՝ ուղղահայաց և հորիզոնական փոխազդեցությունների համատեքստում, ինչպես նաև կոնֆլիկտների առաջացման պատճառներին և դրանց կառավարման արդյունավետ ռազմավարություններին։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև դասավանդման ոճերի ազդեցությունը ուսանողների ակադեմիական ներգրավվածության վրա, խմբային դինամիկայի առանձնահատկությունները և կրթական միջավայրում հոգեբանական հարմարավետության ապահովման մեխանիզմները։ Վերլուծվում են նաև ժամանակակից կրթական մոտեցումները՝ ուսանողակենտրոն ուսուցում, համագործակցային ուսուցում և հետադարձ կապի համակարգեր, որոնք նպաստում են փոխադարձ հարգանքի և արդյունավետ համագործակցության ձևավորմանը։ Գրքի նպատակն է ձևավորել համակարգված պատկերացում ուսանող-դասախոս հարաբերությունների հոգեբանական կառավարման վերաբերյալ՝ բարձրացնելով կրթական գործընթացի ընդհանուր արդյունավետությունը։

Pedagogy

Այս աշխատանքը նվիրված է կերպարվեստի պարապմունքների դերին որպես դպրոցականների ստեղծագործական կարողությունների ձևավորման արդյունավետ միջոցի՝ դիտարկելով արվեստի կրթությունը որպես անձի մտավոր, հուզական և ստեղծագործ զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են նկարչությունը, կոմպոզիցիան, գունային մտածողությունը և տարբեր արվեստագիտական վարժությունները նպաստում երեխաների երևակայության զարգացմանը, ինքնարտահայտման հմտությունների ձևավորմանը և գեղագիտական ճաշակի կատարելագործմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկավարժական մեթոդներին, որոնք խթանում են ստեղծագործական մտածողությունը՝ ներառյալ ազատ թեմատիկ աշխատանքները, փորձարարական տեխնիկաները, ինտեգրված ուսուցումը և անհատական մոտեցումը յուրաքանչյուր աշակերտի նկատմամբ։ Քննարկվում է նաև կերպարվեստի ազդեցությունը դպրոցականների ճանաչողական գործընթացների վրա՝ ընդգծելով ուշադրության կենտրոնացման, դիտողականության և քննադատական մտածողության զարգացման կարևորությունը։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ կերպարվեստի պարապմունքները ոչ միայն զարգացնում են գեղարվեստական հմտություններ, այլև ձևավորում են ստեղծագործ, նախաձեռնող և ինքնուրույն մտածող անհատներ, ինչը կարևոր է ժամանակակից կրթական համակարգում:

Culture

Այս ժողովածուն ներկայացնում է քաղաքային գրադարանների գործունեությանը, զարգացման միտումներին և տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպմանը վերաբերող նյութերի համալիր հավաքածու։ Այն ընդգրկում է գրադարանային գործի տեսական և գործնական հարցեր՝ քաղաքային գրադարանների դերի վերլուծություն հասարակության մշակութային և կրթական կյանքում, ընթերցողների սպասարկման ձևերի կատարելագործում, գրքային ֆոնդերի կազմակերպում և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրում գրադարանային համակարգում։ Ժողովածուում ներկայացված են նաև մեթոդական նյութեր, փորձի փոխանակման հոդվածներ և առաջարկություններ՝ ուղղված գրադարանների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը, ինչպես նաև ընթերցանության խթանման և մշակութային ծրագրերի իրականացման խնդիրներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային գրադարանների՝ որպես համայնքային մշակութային կենտրոնների զարգացման հեռանկարներին և տեղեկատվական հասարակության պայմաններում դրանց նոր գործառույթներին։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ավրոմանի տարածաշրջանում գործածվող բարբառի լեզվական համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով դրա հնչյունական, ձևաբանական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են բարբառի ձևավորման ու զարգացման հիմնական առանձնահատկությունները, տարածքային գործածությունը և հարակից լեզուների ու խոսվածքների հետ ունեցած փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրվում է հնչյունական համակարգը՝ դիտարկելով ձայնավորների և բաղաձայնների կազմը, արտասանական առանձնահատկությունները, հնչյունափոխությունները և այն օրինաչափությունները, որոնցով տվյալ խոսվածքը տարբերվում է լեզվական հարակից տարբերակներից։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ձևաբանությանը՝ գոյականների, դերանունների, ածականների, բայերի և խոսքի այլ մասերի կառուցվածքին, դրանց փոփոխության ձևերին և քերականական նշանակությունների արտահայտման միջոցներին։ Քննարկվում է նաև բայական համակարգը, ժամանակի, դեմքի, թվի և եղանակի արտահայտման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բառերի ու նախադասությունների կառուցման հիմնական սկզբունքները։ Բառապաշարի ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տեղական ծագում ունեցող բառերը, պատմականորեն պահպանված լեզվական միավորները, փոխառությունները և առօրյա կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող անվանումները։ Բարբառային նյութը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոչ միայն լեզվական կառուցվածքը, այլև տվյալ տարածաշրջանի բնակչության պատմական զարգացման, մշակութային միջավայրի և այլ ժողովուրդների հետ երկարատև շփումների որոշ առանձնահատկություններ։ Կարևորվում է բարբառի տեղը տարածաշրջանի լեզվական բազմազանության մեջ, նրա հարաբերակցությունը ազգակից լեզվական ձևերի հետ և այն հատկանիշները, որոնք ձևավորում են նրա ինքնատիպությունը։ Լեզվական փաստերի համադրական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև պատմական լեզվաբանության խնդիրների լուսաբանմանը՝ հնարավորություն տալով հետևել առանձին հնչյունական, քերականական և բառապաշարային երևույթների զարգացմանն ու պահպանմանը։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տեղական խոսվածքների փաստագրման, լեզվական ժառանգության պահպանման և տարածաշրջանի պատմալեզվական գործընթացների ավելի ամբողջական ընկալման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բարբառագիտությամբ, իրանագիտությամբ, պատմական և համեմատական լեզվաբանությամբ, ազգագրությամբ ու տարածաշրջանային մշակույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։