Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Опыт начертания истории Царства Армянского, сочиненный Я. и Д. Арзановыми
Աշխատությունը պատմագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայկական պետականության և հայ ժողովրդի պատմական անցյալի համակարգված ներկայացմանը՝ հին և միջնադարյան պատմության վերաբերյալ հեղինակներին հասանելի աղբյուրների ու պատմագրական պատկերացումների հիման վրա։ Բովանդակության առանցքում հայկական թագավորությունների առաջացման, զարգացման, քաղաքական հարաբերությունների, իշխանական համակարգերի և հարևան պետությունների հետ փոխհարաբերությունների պատմությունն է։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են ժամանակագրական հաջորդականությամբ՝ փորձելով ամբողջական պատկեր ստեղծել Հայաստանի քաղաքական պատմության հիմնական փուլերի վերաբերյալ։ Ուշադրություն է հատկացվում հայկական պետական կազմավորումների իշխանական կառուցվածքին, թագավորական տոհմերին, գահակալական հաջորդականությանը, պատերազմներին, դիվանագիտական հարաբերություններին և երկրի ներքին քաղաքական զարգացումներին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայաստանի և տարածաշրջանային խոշոր տերությունների փոխհարաբերությունները, որոնց համատեքստում ներկայացվում են հայկական պետականության պահպանման, վերականգնման կամ քաղաքական դիրքի փոփոխության տարբեր ժամանակաշրջաններ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն իր հաղորդած պատմական նյութով, այլև որպես պատմագրական հուշարձան, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի գիտական միջավայրում Հայաստանի պատմության ընկալման և շարադրման առանձնահատկությունները։ Հեղինակների կողմից օգտագործված տեղեկությունների քննությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպիսի պատմական աղբյուրներ և նախորդ աշխատություններ էին հասանելի նրանց և ինչպես էին այդ նյութերը համադրվում միասնական պատմական շարադրանքի մեջ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական և օտար պատմագրական ավանդույթների հնարավոր փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև հայոց պատմության առանձին դրվագների մեկնաբանման եղանակների համեմատությունը հետագա պատմագիտական մոտեցումների հետ։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից կարևոր է տարբերակել աշխատության մեջ ներկայացված պատմական տեղեկությունները և հեղինակների սեփական մեկնաբանությունները՝ հաշվի առնելով այն ժամանակաշրջանի պատմագիտության մեթոդաբանական առանձնահատկությունները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել նաև Հայաստանի պատմության վերաբերյալ ռուսալեզու պատմագրության ձևավորման և զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես էին հայկական պետականության պատմությունը, քաղաքական ավանդույթները և տարածաշրջանային հարաբերությունները ներկայացվում ավելի վաղ պատմագիտական գրականության մեջ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայագետների, պատմաբանների և աղբյուրագետների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես նյութ հայոց պատմության պատմագրության, հայկական պետականության վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման և պատմագիտական գիտելիքի տարածման ուղիների ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-20Literature
Կիլիկիայի հայոց բանահյուսությունը
Այս աշխատությունը նվիրված է Կիլիկիայի հայոց բանահյուսական ժառանգության համակարգված ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով միջնադարյան Կիլիկիայի հայկական համայնքներում ձևավորված բանավոր ստեղծագործության տարբեր ժանրերը, դրանց պատմական զարգացումը և մշակութային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են Կիլիկիայի հայկական պետականության և բազմամշակութային միջավայրի ազդեցությունը ժողովրդական ստեղծագործության վրա, ինչպես նաև բանահյուսական նյութերի կապը սոցիալական կյանքի, հավատալիքների, կենցաղի և ազգային ինքնության ձևավորման հետ։ Աշխատությունում ներկայացվում են հեքիաթների, ավանդազրույցների, երգերի, էպիկական պատմությունների և առածների առանձնահատկությունները, դրանց թեմատիկ բազմազանությունը և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բանահյուսության և գրավոր մշակույթի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև այն փաստին, որ Կիլիկիայի պատմական պայմանները նպաստել են հայկական բանավոր մշակույթի յուրօրինակ շերտերի պահպանմանն ու զարգացմանը։ Վերլուծվում են նաև բանահյուսական նյութերի հավաքագրման և գիտական ուսումնասիրման մեթոդները, դրանց արժեքը հայ միջնադարյան մշակույթի և լեզվամտածողության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը ընդգծում է Կիլիկիայի բանահյուսության կարևորությունը որպես ազգային մշակութային հիշողության և ինքնության պահպանման աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ հայ ժողովրդի պատմամշակութային զարգացման ընթացքը։
Updated: 2026-09-18Other Subjects
Bedouin tribes of the Euphrates
Աշխատությունը նվիրված է Եփրատ գետի ավազանում և հարակից տարածքներում բնակվող բեդվինական ցեղերի պատմական, հասարակական, տնտեսական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են անապատային ու կիսաանապատային միջավայրում ձևավորված քոչվոր և կիսաքոչվոր կենսակերպի առանձնահատկությունները, ցեղային կառուցվածքը, տոհմակցական կապերը, առաջնորդության ձևերը և համայնքների ներքին հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցեղերի տարածքային տեղաբաշխմանը, սեզոնային տեղաշարժերին, արոտավայրերի և ջրային աղբյուրների օգտագործմանը, ինչպես նաև բնական պայմանների ազդեցությանը նրանց տնտեսական գործունեության ու առօրյա կյանքի կազմակերպման վրա։ Քննության են առնվում անասնապահության, առևտրի, փոխանակման և տարածաշրջանի բնակավայրերի հետ տնտեսական հարաբերությունների տարբեր ձևերը։ Վերլուծվում են ցեղային իշխանության և ավանդական իրավական սովորույթների դերը, վեճերի կարգավորման եղանակները, ընտանիքի ու տոհմի նշանակությունը և տարբեր ցեղերի միջև դաշինքների, մրցակցության ու հակամարտությունների ձևավորման պատճառները։ Կարևորվում են նաև բեդվինական հասարակության սովորույթները, հյուրընկալության ավանդույթները, հագուստը, բնակության ձևերը, ընտանեկան հարաբերությունները, ամուսնության սովորույթները և սոցիալական վարքագծի ընդունված կանոնները։ Անդրադարձ է կատարվում Եփրատի շրջանի ցեղերի և տեղական քաղաքային ու գյուղական բնակչության միջև հարաբերություններին, ինչպես նաև պետական իշխանությունների հետ նրանց փոխգործակցությանը։ Այդ հարաբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին ցեղային համայնքները ներառվում տարածաշրջանի ավելի լայն քաղաքական և տնտեսական համակարգերի մեջ՝ միաժամանակ պահպանելով իրենց ինքնուրույն կառավարման և մշակութային ինքնության բազմաթիվ տարրեր։ Աշխատությունը կարևոր տեղեկություններ է պարունակում նաև ցեղերի ծագման, նրանց միջև ազգակցական կապերի, բնակության տարածքների և պատմական տեղաշարժերի վերաբերյալ։ Ճանապարհորդական դիտարկումների, պատմական տեղեկությունների և ազգագրական նկարագրությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու Եփրատի ավազանի բեդվինական հասարակությունների կյանքի բազմակողմանի պատկերը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է Մերձավոր Արևելքի պատմության, արաբական ցեղային հասարակությունների, քոչվոր մշակույթի և տարածաշրջանի պատմական ազգագրության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-29Linguistics
Лексико-семантические особенности юридической терминологии в аспекте современной лексикографии
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է իրավաբանական տերմինաբանության բառապաշարային և իմաստաբանական առանձնահատկությունների բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից բառարանագիտության տեսանկյունից։ Հեղինակը վերլուծում է իրավական եզրույթների ձևավորման, զարգացման և գործածության սկզբունքները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց իմաստային կառուցվածքին, ճշգրտությանը, բազմիմաստությանը և տարբեր իրավական համատեքստերում կիրառման առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են իրավական տերմինների համակարգայնության, դասակարգման և ստանդարտացման հարցերը, ինչպես նաև ներկայացվում են ժամանակակից բառարանների կազմման մեթոդաբանական մոտեցումները և իրավաբանական բառարանագրության զարգացման միտումները։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է լեզվաբանների, իրավաբանների, թարգմանիչների, բառարանագիրների, գիտաշխատողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են իրավական լեզվի կառուցվածքով, մասնագիտական հաղորդակցության առանձնահատկություններով և իրավաբանական տերմինաբանության գիտական ուսումնասիրությամբ։
Updated: 2026-09-17Technology
Выбор оптимальных режимов работы ГЭС с переменным напором в энергетической системе
Էներգետիկական և տեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է փոփոխական ճնշման պայմաններում գործող հիդրոէլեկտրակայանների աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալ ընտրության և էներգահամակարգում դրանց արդյունավետ շահագործման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ջրային հոսքի, ճնշման, հիդրոագրեգատների հզորության և էլեկտրաէներգիայի արտադրության միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիդրոէլեկտրակայանի բեռնվածության կարգավորմանը, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և էներգահամակարգի պահանջներին համապատասխան արտադրական ռեժիմների ձևավորմանը։ Վերլուծվում են փոփոխական ճնշման ազդեցությունը հիդրոագրեգատների էներգետիկական բնութագրերի, օգտակար գործողության գործակցի և կայանի ընդհանուր արտադրողականության վրա։ Քննարկվում են նաև բեռնվածության բաշխման, ջրաէներգետիկական հաշվարկների, աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալացման և էներգահամակարգի հուսալի աշխատանքի ապահովման մեթոդական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու հիդրոէլեկտրակայանների շահագործման արդյունավետ ռեժիմների ընտրության սկզբունքները՝ հաշվի առնելով տեխնիկական և էներգետիկական սահմանափակումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիդրոէներգետիկայի, էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի և էներգետիկական օպտիմալացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-05Agriculture
Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1976, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-03