Հոռոմչամանի (Trigonella feonum graceum L.) տարբեր հանուկների քիմիական կազմի և կենսաբանական ակտիվությունների ուսումնասիրություն

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է աղիքային տեղային իմունային պաշտպանության և միկրոֆլորայի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը մարսողական համակարգի տարբեր հիվանդությունների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում սեկրետոր իմունոգլոբուլինների հետ կապվող Fv պրոտեինի հնարավոր կենսաբանական նշանակությունն է, ինչպես նաև աղիքային միկրոֆլորայի կազմի ու ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունների կապը մարսողական օրգանների ախտաբանական գործընթացների հետ։ Աղիների լորձաթաղանթային իմունային համակարգը դիտարկվում է որպես արտաքին միջավայրի գործոնների, սննդային բաղադրիչների և միկրոօրգանիզմների հետ մշտապես փոխազդող պաշտպանական համակարգ, որտեղ սեկրետոր իմունոգլոբուլինները կարևոր դեր ունեն տեղային իմունային հավասարակշռության պահպանման գործում։ Քննության են առնվում Fv պրոտեինի և իմունոգլոբուլինների փոխազդեցության առանձնահատկությունները, դրանց հնարավոր կապը աղիքային պաշտպանական մեխանիզմների հետ և այդ ցուցանիշների փոփոխությունները տարբեր հիվանդությունների ժամանակ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է աղիքային միկրոֆլորայի նշանակությունը՝ ուշադրություն դարձնելով բնական մանրէային համայնքի հավասարակշռության և մարսողական համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտությունը կարող է համեմատել առողջ վիճակին և տարբեր հիվանդություններին բնորոշ իմունաբանական ու մանրէաբանական ցուցանիշները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց միջև հնարավոր օրինաչափություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տեղային իմունային գործոնների և միկրոֆլորայի համատեղ գնահատումը, քանի որ դրանց փոխազդեցությունը կարող է մասնակցել աղիքային պատնեշի կայունության, իմունային արձագանքի և մարսողական համակարգի բնական հավասարակշռության պահպանմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նաև տարբեր ախտաբանական վիճակներում միկրոֆլորայի փոփոխությունների և լորձաթաղանթային իմունային համակարգի արձագանքի վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իմունաբանության, մանրէաբանության, կենսաքիմիայի և գաստրոէնտերոլոգիայի մոտեցումները՝ մարսողական համակարգի հիվանդությունների ժամանակ աղիքային միկրոմիջավայրի և տեղային իմունային պաշտպանության փոխհարաբերությունները համալիր կերպով գնահատելու նպատակով։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ջրի ազդեցության ուսումնասիրությանը մի շարք վինիլային մոնոմերների ռադիկալային հոմոպոլիմերացման և համապոլիմերացման կինետիկայի վրա օրգանական լուծիչների միջավայրում, ինչպես նաև ստացված պոլիմերների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխությունների գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղություններից է պարզել, թե ռեակցիոն համակարգում ջրի առկայությունն ինչպես է փոխում պոլիմերացման արագությունը, ռադիկալային գործընթացների ընթացքը, մոնոմերների փոխազդեցությունը և ձևավորվող մակրոմոլեկուլների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Փորձարարական ուսումնասիրությունների ընթացքում կարող են համեմատվել ջրի տարբեր պարունակությամբ ռեակցիոն համակարգեր՝ որոշելու պոլիմերացման կինետիկական պարամետրերի փոփոխությունները։ Կինետիկական մեթոդների միջոցով գնահատվում են մոնոմերի փոխակերպման աստիճանը, գործընթացի արագությունը և դրանց կախվածությունը ռեակցիոն միջավայրի բաղադրությունից։ Հոմոպոլիմերացման և համապոլիմերացման արդյունքների համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ջրի ազդեցության տարբերությունները մեկ տեսակի և մի քանի տեսակի մոնոմերներ պարունակող համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրգանական լուծիչի բնույթին, քանի որ դրա բևեռայնությունը, ջրի հետ փոխազդեցությունը և մոնոմերների լուծելիությունը կարող են ազդել ընդհանուր կինետիկական պատկերի վրա։ Ստացված պոլիմերների ուսումնասիրության համար կարող են կիրառվել սպեկտրոսկոպիական, մոլեկուլային զանգվածի որոշման, ջերմային վերլուծության և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների գնահատման մեթոդներ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է պարզել պոլիմերի քիմիական կառուցվածքը, մոլեկուլային զանգվածային բնութագրերը, ջերմային կայունությունը և այլ ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշներ։ Համապոլիմերների դեպքում կարևոր է նաև տարբեր մոնոմերային միավորների հարաբերակցության և մակրոմոլեկուլային շղթայում դրանց բաշխման ուսումնասիրությունը։ Փորձարարական տվյալների մաթեմատիկական և վիճակագրական մշակումը հնարավորություն է տալիս հաստատելու ջրի պարունակության, պոլիմերացման պայմանների և վերջնական նյութի հատկությունների միջև առկա օրինաչափությունները։ Հետազոտությունն ունի ինչպես հիմնարար, այնպես էլ կիրառական նշանակություն, քանի որ ռեակցիոն միջավայրի բաղադրության ազդեցության բացահայտումը նպաստում է պոլիմերացման գործընթացների առավել ճշգրիտ վերահսկմանը և պահանջվող հատկություններով պոլիմերային նյութերի ստացման գիտական սկզբունքների զարգացմանը։

Political Science

Քաղաքաիրավական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական իշխանության իրականացման շրջանակում անմիջական ժողովրդավարության ձևերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքացիների՝ պետական կառավարմանը անմիջական մասնակցության իրավական և քաղաքական հիմքերը, ժողովրդական իշխանության իրականացման սկզբունքները և դրանց դերը պետական կառավարման համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրաքվեի, ընտրությունների, քաղաքացիական նախաձեռնությունների և հանրային մասնակցության այլ ձևերի առանձնահատկություններին ու կիրառման կառուցակարգերին։ Վերլուծվում են անմիջական և ներկայացուցչական ժողովրդավարության փոխհարաբերությունները, քաղաքացիների մասնակցության իրավական երաշխիքները և պետական մարմինների հետ հասարակության փոխգործակցության մեխանիզմները։ Քննարկվում են համապատասխան իրավական կարգավորումների կիրառման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրները, ինչպես նաև ժողովրդավարական մասնակցության կառուցակարգերի զարգացման և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև անմիջական ժողովրդավարության նշանակությանը հանրային որոշումների ընդունման գործընթացում և պետական իշխանության իրականացման քաղաքական ու իրավական համակարգում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, քաղաքագիտության, պետական կառավարման և ժողովրդավարական ինստիտուտների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է հին պարսկական կրոնական ավանդույթում մոգերի ուսմունքի, աշխարհայացքի և հասարակական դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում մոգերը դիտարկվում են որպես Իրանի հին կրոնական և մտավոր մշակույթի հետ կապված քրմական շրջանակ, որի մասին տեղեկություններ են պահպանվել ինչպես իրանական, այնպես էլ հունական, հռոմեական և այլ հին աղբյուրներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նրանց վերագրվող կրոնական պատկերացումներին, ծիսական գործառույթներին, տիեզերքի կառուցվածքի, բարու և չարի հարաբերակցության, մարդու բարոյական պատասխանատվության և աշխարհի կարգի վերաբերյալ գաղափարներին։ Քննվում է մոգերի կապը զրադաշտական ավանդույթի հետ՝ հաշվի առնելով, որ տարբեր ժամանակաշրջանների աղբյուրներում նրանց դերի և ուսմունքի վերաբերյալ տեղեկությունները միշտ չէ, որ միատեսակ են և պահանջում են պատմաաղբյուրագիտական համեմատություն։ Կարևորվում է Զրադաշտի ուսմունքի, Ավեստայի կրոնական պատկերացումների և հետագա իրանական կրոնական ավանդույթների համատեքստը, որի միջոցով հնարավոր է ավելի ամբողջական գնահատել մոգերի տեղը հին Իրանի հոգևոր կյանքում։ Ուսումնասիրվում են կրակի, մաքրության, ծիսակարգերի, զոհաբերական ավանդույթների և կրոնական պարտականությունների վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև քրմական գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անտիկ հեղինակների հաղորդումներին, որոնց միջոցով պարսկական կրոնական մշակույթը ներկայացվել է հունահռոմեական աշխարհին։ Այդ տեղեկությունները համադրվում են իրանական աղբյուրների հետ՝ հնարավոր տարբերությունները, մեկնաբանությունները և պատմական շերտերը բացահայտելու նպատակով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև այն հարցը, թե ինչպես է «մոգ» հասկացությունը ժամանակի ընթացքում փոխել իր նշանակությունը և ինչպես է սկզբնական կրոնական ու քրմական բովանդակությունից անցել այլ մշակույթներ՝ ստանալով նոր մեկնաբանություններ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հին Իրանի կրոնի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերությունները, քրմական դասի հասարակական դիրքը և կրոնական գաղափարների ազդեցությունը բարոյական ու իրավական պատկերացումների վրա։ Պատմական, կրոնագիտական և համեմատական մոտեցումների համադրումը նպաստում է հին պարսկական հոգևոր մշակույթի ավելի ամբողջական ընկալմանը և թույլ է տալիս տարբերակել սկզբնաղբյուրներով հաստատվող տեղեկությունները հետագա ավանդություններից ու մեկնաբանություններից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել իրանագիտության, կրոնագիտության, հին աշխարհի պատմության, զրադաշտականության և համեմատական կրոնների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է դեռահասության շրջանում տեղի ունեցող հոգեբանական փոփոխությունների և անհատական տարբերությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով խառնվածքի առանձնահատկություններին, բնավորության որոշ ընդգծված գծերին և ճանաչողական զարգացման մակարդակին։ Հետազոտության առանցքում դեռահասության անցումային շրջանի հոգեբանական դինամիկան է, երբ ինքնագիտակցության, ինքնուրույնության ձգտման, սոցիալական հարաբերությունների և հուզական արձագանքների փոփոխությունները կարող են տարբեր անհատների մոտ արտահայտվել տարբեր ձևերով և ինտենսիվությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խառնվածքին՝ որպես հոգեկան գործունեության դինամիկ առանձնահատկությունների համակարգի, որը կարող է կապված լինել արձագանքման արագության, հուզականության, ակտիվության և փոփոխվող պայմաններին հարմարվելու ձևերի հետ։ Քննվում է նաև բնավորության շեշտվածության հասկացությունը՝ որպես որոշ անհատական գծերի առավել արտահայտվածություն, որը ինքնին պարտադիր կերպով չի նշանակում հոգեբանական խանգարում, սակայն որոշ իրավիճակներում կարող է ազդել վարքի և միջանձնային փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունների վրա։ Ինտելեկտի մակարդակը դիտարկվում է ճանաչողական հնարավորությունների համատեքստում՝ ներառելով տեղեկատվության ըմբռնման, խնդիրների լուծման, իրավիճակների գնահատման և սեփական գործողությունների հետևանքների գիտակցման կարողությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այս գործոնների ոչ թե մեկուսացված, այլ փոխկապակցված ուսումնասիրությունը, քանի որ դեռահասի հոգեբանական զարգացումը պայմանավորված է բազմաթիվ անհատական և սոցիալական հանգամանքների համադրությամբ։ Անդրադարձ է կատարվում ինքնագնահատականի, հասակակիցների հետ հարաբերությունների, ծնողների և ուսուցիչների հետ հաղորդակցության, ինքնուրույնության պահանջի և սոցիալական միջավայրին հարմարվելու առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հոգեբանական գնահատման և համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ տարբեր անհատական բնութագրերի և դեռահասության անցումային շրջանի դրսևորումների միջև հնարավոր կապերը բացահայտելու համար։ Միաժամանակ կարևորվում է անհատական տարբերությունների զգուշավոր մեկնաբանումը՝ խուսափելով դեռահասների վարքը միայն խառնվածքով, բնավորությամբ կամ ինտելեկտային ցուցանիշներով բացատրելուց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է զարգացման հոգեբանության, անձի հոգեբանության և տարիքային հոգեբանության մոտեցումները՝ նպաստելով դեռահասների անհատական զարգացման առանձնահատկությունների առավել ամբողջական ընկալմանը և կրթական ու ընտանեկան միջավայրում նրանց համապատասխան հոգեբանական աջակցության կազմակերպմանը։

Other Subjects

Հրատարակությունը 1866 թվականի համար նախատեսված օրացույց է, որը համադրում է քրիստոնեական և հայկական թվականությունների համակարգերը։ Այն հնարավորություն է տալիս կողմնորոշվելու տարվա օրերի, ամսաթվերի և երկու տոմարների միջև համապատասխանությունների հարցում՝ պահպանելով հայկական ավանդական թվականության կիրառման մշակույթը։ Օրացույցները կարևոր գործնական նշանակություն են ունեցել 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքում՝ ծառայելով առօրյա ժամանակացույցի կազմմանը, եկեղեցական տոների ու հիշատակի օրերի որոշմանը և տարբեր իրադարձությունների ժամանակագրական հաշվառմանը։ Հայոց ՌՅԺԵ թվականության հիշատակումը ցույց է տալիս հայկական տոմարի և քրիստոնեական ժամանակագրության զուգահեռ կիրառությունը։ Նման հրատարակությունները հաճախ միավորել են ժամանակի հաշվարկման, տոնացուցային ավանդույթների և հասարակական կյանքի կազմակերպման համար անհրաժեշտ տեղեկությունները՝ դառնալով լայն կիրառություն ունեցող տեղեկատու նյութեր։ Գիրքը արժեքավոր է հայ տոմարագիտության, օրացուցային մշակույթի և 19-րդ դարի հայ տպագրական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական միջավայրում օրացույցների հրատարակման ավանդույթը և հայկական ժամանակագրական համակարգի պահպանման կարևորությունը։