Հովհաննես Իմաստասեր Օձնեցի հայոց կաթողիկոսի ճառը՝ ընդդեմ երևութականների

Geography

Աշխատությունը նվիրված է լճային էկոհամակարգերում տեղի ունեցող ռադիոէկոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ջրային ավազանի հատակային նստվածքներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նստվածքների կազմը, կառուցվածքը, ռադիոնուկլիդների կուտակման և տարածական բաշխման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը լճի ջրային միջավայրի և կենսաբանական բաղադրիչների հետ։ Հատակային նստվածքները դիտարկվում են որպես ջրային էկոհամակարգում տարբեր նյութերի, այդ թվում՝ ռադիոակտիվ տարրերի կուտակման և պահպանման կարևոր միջավայր, ինչը հնարավորություն է տալիս դրանց ուսումնասիրության միջոցով գնահատել լճի էկոլոգիական վիճակը և ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխությունները։ Աշխատության մեջ կարող են ներկայացվել ռադիոմետրիկ և ռադիոքիմիական հետազոտությունների արդյունքներ, նմուշառման և վերլուծության մեթոդներ, ինչպես նաև տարբեր խորություններից և տարածքային հատվածներից ստացված տվյալների համեմատական գնահատականներ։ Կարևոր նշանակություն ունի բնական և մարդածին ծագման ռադիոնուկլիդների տարբերակումը, դրանց հնարավոր աղբյուրների բացահայտումը և շրջակա միջավայրում տարածման ու միգրացիայի օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև նստվածքներում ռադիոակտիվ նյութերի կուտակման վրա ազդող ֆիզիկաքիմիական և երկրաքիմիական գործոններին, ինչպես նաև նստվածք–ջուր փոխազդեցություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել ռադիոնուկլիդների հետագա շարժունակությունը։ Ստացված տվյալները կարևոր են լճի երկարաժամկետ էկոլոգիական մոնիթորինգի, ռադիացիոն անվտանգության գնահատման և ջրային ռեսուրսների պահպանության տեսանկյունից։ Հետազոտական մոտեցումները կարող են նաև հնարավորություն տալ վերականգնելու շրջակա միջավայրի ռադիոէկոլոգիական փոփոխությունների պատմությունը և գնահատելու ինչպես բնական, այնպես էլ մարդածին գործոնների ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ռադիոէկոլոգիայի, բնապահպանության, ջրաբանության, լիմնոլոգիայի, երկրաքիմիայի և շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի ոլորտներում մասնագիտացող ուսանողներին, գիտաշխատողներին և մասնագետներին։

Literature

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Վասիլի Կեսարացու «Շեշտոդնև» երկի ազդեցությունը հինահայ գրականության և միջնադարյան հայ մշակույթի վրա։ Նյութում վերլուծվում է Վասիլիի գաղափարախոսությունը, ստեղծագործության բովանդակությունը և դրա թարգմանությունը հայերեն՝ ընդգծելով դրա ներգործությունը կրոնական, դիդակտիկ և գրական հուշերի վրա Հայաստանում։ Աշխատությունը ներկայացնում է «Շեշտոդնև»-ի լեզվաբանական, տեսական և տեսողական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն միջնադարյան հայ գրողների ու թարգմանիչների մոտ ձևավորված մեկնաբանությունները և շարադրանքները։ Նյութում ընդգրկվում են այն մշակութային և գաղափարական ազդեցությունները, որոնք նպաստել են հայ միջնադարյան գրականության զարգացմանը՝ համադրված քրիստոնեական աշխարհայացքի, աստվածաշնչյան մեկնության և գիտական-քաղաքական միտումների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է հայ մշակութաբանների, կրոնաբանների և գրականագետների համար՝ ցուցադրելով միջնադարյան գրական հարստության և թարգմանական մշակույթի դերը հայ մտավորական ավանդույթի ձևավորման գործում։

Sociology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է սոցիոլոգիական գիտելիքում սոցիալական համատեքստի գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրա վերլուծության տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումները։ Գրքում քննարկվում են սոցիալական երևույթների ուսումնասիրման ընթացքում համատեքստային գործոնների նշանակությունը, դրանց ազդեցությունը հասարակական գործընթացների մեկնաբանության վրա և սոցիոլոգիական գիտելիքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է սոցիալական միջավայրի, մշակութային արժեքների, պատմական պայմանների, խմբային հարաբերությունների և ինստիտուցիոնալ ազդեցությունների դերը սոցիալական իրողությունների գնահատման գործում։ Աշխատությունում ներկայացվում են սոցիոլոգիական հետազոտությունների մեթոդներ, տվյալների վերլուծության մոտեցումներ և սոցիալական համատեքստի գնահատման խնդիրների լուծման հնարավոր ուղիներ՝ հիմնված տեսական ու գործնական ուսումնասիրությունների վրա։ Գիրքը նախատեսված է սոցիոլոգների, հասարակագետների, հետազոտողների, քաղաքագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են սոցիալական գործընթացների ուսումնասիրման մեթոդաբանությամբ և սոցիոլոգիական գիտելիքի զարգացման հիմնահարցերով։

Religion

«Ճառ բարոյական» աշխատությունը 19-րդ դարի հայ բարոյախոսական և դաստիարակչական գրականության նմուշներից է, որի հիմնական նպատակն է անդրադառնալ մարդու բարոյական նկարագրին, վարքագծին, հասարակական պարտականություններին և առաքինի կյանքի սկզբունքներին։ Հեղինակ՝ Յ. Ս. Տիվիթճեան, ստեղծագործության մեջ ներկայացնում է բարոյական արժեքների նշանակությունը մարդկային անհատականության ձևավորման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման գործում։ Աշխատության գաղափարական առանցքը մարդու բարոյական կատարելագործման, խղճի, առաքինության, պարտքի գիտակցության և պատասխանատու վարքագծի հարցերն են։ Բարոյականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես հասարակության կողմից ընդունված վարքականոնների ամբողջություն, այլև որպես մարդու ներքին համոզմունքների, հոգևոր դաստիարակության և գիտակցված ընտրությունների արտահայտություն։ Այս տեսանկյունից առաքինի կյանքը ենթադրում է սեփական արարքների մշտական գնահատում, բարու և չարի տարբերակում, անձնական շահերի սահմանափակում և ուրիշների իրավունքների ու արժանապատվության նկատմամբ հարգանք։ Աշխատության կարևոր գաղափարական ուղղություններից մեկը մարդկային խղճի դերի ընդգծումն է։ Խիղճը ներկայացվում է որպես ներքին բարոյական դատավոր, որը մարդուն օգնում է գնահատելու սեփական արարքները, տարբերելու արդարն ու անարդարը և պատասխանատվություն ստանձնելու իր ընտրությունների համար։ Մարդու իրական արժանիքը պայմանավորված է ոչ միայն նրա գիտելիքներով, հասարակական դիրքով կամ նյութական հնարավորություններով, այլև բարոյական հատկանիշներով, ազնվությամբ, ճշմարտասիրությամբ և մերձավորների նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքով։ Բարոյական դաստիարակությունը, այս ընկալմամբ, շարունակական գործընթաց է, որը սկսվում է անհատի ինքնաճանաչումից և արտահայտվում նրա առօրյա վարքագծում։ Երկի թեմատիկ շրջանակում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև առաքինությունների և արատների հակադրությունը, մարդկային հարաբերություններում չափավորության ու արդարության պահպանումը, խոսքի և գործի համապատասխանությունը, ինչպես նաև անձնական պատասխանատվության գիտակցումը։ Բարոյական կյանքի կարևոր պայմաններից է ինքնատիրապետումը։ Մարդը պետք է կարողանա զսպել կրքերը, հաղթահարել եսասիրությունը, նախանձը, հպարտությունն ու անարդար ցանկությունները՝ առաջնորդվելով բանականությամբ և բարոյական սկզբունքներով։ Այսպիսի մոտեցումը նպաստում է անհատի ներքին հավասարակշռության ձևավորմանը և նրա հարաբերությունների առողջացմանը շրջապատի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև ազնվության գաղափարը։ Ճշմարտախոսությունը, խոստման կատարումը, վստահության պահպանումը և սեփական պարտականությունների բարեխիղճ իրականացումը դիտարկվում են որպես մարդու արժանապատվության հիմնարար հատկանիշներ։ Բարոյական մարդը պետք է պատասխանատվություն կրի ոչ միայն իր անձնական գործողությունների, այլև դրանց հասարակական հետևանքների համար։ Այս հանգամանքը աշխատության հնարավոր գաղափարական ուղղվածությունը կապում է անհատական բարոյագիտության և հասարակական համակեցության խնդիրների հետ։ Աշխատության դաստիարակչական նշանակությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ բարոյական սկզբունքները ներկայացվում են որպես գործնական կյանքի անբաժանելի մաս։ Դրանք պետք է դրսևորվեն ընտանիքում, ընկերական հարաբերություններում, աշխատանքային գործունեության և հասարակական փոխհարաբերությունների ընթացքում։ Ընտանեկան միջավայրում կարևոր են փոխադարձ հարգանքը, հոգատարությունը, ծնողական պատասխանատվությունը և սերունդների միջև բարոյական արժեքների փոխանցումը։ Հասարակական կյանքում առաջնային են արդարությունը, փոխօգնությունը, համերաշխությունը, ազնիվ աշխատանքը և ընդհանուր բարօրության գիտակցումը։ Այսպիսով, բարոյականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատական կատարելության ճանապարհ, այլև որպես հասարակության կայունության և ներդաշնակության անհրաժեշտ նախապայման։ Գրական-ճարտասանական առումով ստեղծագործությունը ներկայացված է ճառի ձևով, որը հնարավորություն է տալիս բարոյական հարցերը քննարկելու բացատրական, համոզիչ և դաստիարակչական եղանակով։ Ճառախոսական ժանրին բնորոշ են գաղափարների տրամաբանական զարգացումը, բարոյական ընդհանրացումները, հռետորական արտահայտչամիջոցները և ընթերցողի կամ ունկնդրի գիտակցության վրա ներգործելու ձգտումը։ Նման երկերում հեղինակային խոսքը նպատակ ունի ոչ միայն ներկայացնելու բարոյական սկզբունքներ, այլև խթանելու դրանց գիտակցված կիրառությունը։

History

19-րդ դարի վերջին հրատարակված այս վավերագրական աշխատությունը ներկայացնում է Ամերիկյան Կարմիր խաչի իրականացրած մարդասիրական օգնության առաքելությունը Օսմանյան կայսրության Փոքր Ասիայի տարածքներում, որտեղ զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և սովի հետևանքով հազարավոր մարդիկ հայտնվել էին ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Գրքում ներառված են առաքելության ղեկավարների և մասնակիցների պաշտոնական զեկույցները, ճանապարհորդական գրառումները, բժշկական դիտարկումները, ֆինանսական հաշվետվությունները, հեռագրերը և օգնության բաշխման մանրամասները՝ ստեղծելով իրադարձությունների ամբողջական ու փաստագրական պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օգնության կազմակերպման դժվարություններին, տեղական իշխանությունների հետ հարաբերություններին, հիվանդությունների տարածմանը, բնակչության կենցաղային պայմաններին և կամավորների կատարած աշխատանքի նշանակությանը։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է միջազգային մարդասիրական գործունեության, Կարմիր խաչի պատմության և 1895–1896 թվականների հայկական կոտորածների հետևանքների ուսումնասիրման համար, քանի որ ներկայացնում է դեպքերի անմիջական ականատեսների վկայություններն ու պաշտոնական փաստաթղթերը՝ արտացոլելով ինչպես տուժած բնակչության ողբերգական վիճակը, այնպես էլ օգնության կազմակերպման և իրականացման փորձը։

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է հարկային քաղաքականության ազդեցության վերլուծությանը տնտեսական աճի վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են հարկային դրույքաչափերը, հարկային բեռի կառուցվածքը, վարչարարության արդյունավետությունը և հարկային արտոնությունների համակարգը ազդում մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա, մասնավորապես՝ ՀՆԱ-ի աճի տեմպերի, ներդրումային միջավայրի, զբաղվածության և բիզնեսի զարգացման վրա։ Նյութում քննարկվում է, թե ինչպես է հարկային քաղաքականությունը հանդես գալիս որպես պետության տնտեսական կարգավորման հիմնական գործիքներից մեկը՝ մի կողմից ապահովելով բյուջետային եկամուտներ, իսկ մյուս կողմից ազդելով մասնավոր հատվածի վարքագծի և ներդրումային որոշումների վրա։ Վերլուծվում են նաև հարկային բարեփոխումների դերը տնտեսական ակտիվության խթանման կամ սահմանափակման համատեքստում՝ հաշվի առնելով ստվերային տնտեսության կրճատման, հարկային կարգապահության բարձրացման և վարչարարական ծախսերի նվազեցման գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետություն-ի հարկային համակարգի վերջին տարիների փոփոխություններին, այդ թվում՝ ԱԱՀ-ի, շահութահարկի և եկամտային հարկի քաղաքականության փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ներդրումային հոսքերի և փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության զարգացման վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական տնտեսական մոդելները և վիճակագրական տվյալների էմպիրիկ վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հարկային քաղաքականության արդյունավետության աստիճանը տնտեսական աճի խթանման տեսանկյունից և առաջարկել հնարավոր բարելավման ուղղություններ։