Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Medicine

    Разработка средств экстренной длительной защиты свинопоголовья от ящура классической чумы свиней

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է խոզերի ակնթարթային և երկարատև պաշտպանությանը խոզերի ժանտախտից և դասական խոզերի մարաղից։ Գրքում ներկայացված են վերջին տարիների հետազոտությունների արդյունքները, նորագույն մեթոդները, դեղաբանական և սանիտարահիգիենիկ միջոցառումները, որոնք կարող են արդյունավետորեն կանխարգելել վարակների տարածումը, նվազեցնել կենդանիների մահացությունը և բարձրացնել մսի արտադրության անվտանգությունը։ Ներկայացված է հիվանդությունների էպիդեմիոլոգիան, հարուցիչների բնույթը, տարածման մեխանիզմները, ինչպես նաև արտակարգ պաշտպանության միջոցների մշակման գործընթացները՝ ներառելով պատվաստումների, հակամարմինների կիրառման և կենսապաշտպանիչ տեխնոլոգիաների համակցությունները։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբույծների, գյուղատնտեսական մասնագետների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են կենդանիների առողջության պահպանմամբ և վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելմամբ։ Այն համարվում է կարևոր ուղեցույց` համակարգված գիտելիքներ տրամադրելով արտակարգ իրավիճակներում խոզերի երկարատև պաշտպանությունը կազմակերպելու համար։

    Updated: 2026-09-22
    Разработка средств экстренной длительной защиты свинопоголовья от ящура классической чумы свиней
    Online

    Management

    ՂԵԿԱՎԱՐԻ ԴԵՐԵՐՆ ՈՒ ԳՈՐԾԱՌՈՒՅԹՆԵՐԸ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳՈՒՄ

    Ղեկավարի դերերն ու գործառույթները կառավարման համակարգում կարևոր նշանակություն ունեն կազմակերպության արդյունավետ գործունեության ապահովման համար, քանի որ հենց ղեկավարն է համակարգում մարդկանց, ռեսուրսները և գործընթացները՝ ուղղված ընդհանուր նպատակների իրականացմանը։ Ժամանակակից կառավարման տեսության մեջ ղեկավարի դերերը հաճախ բաժանվում են մի քանի հիմնական խմբերի՝ միջանձնային, տեղեկատվական և որոշումային դերեր։ Միջանձնային դերում ղեկավարը հանդես է գալիս որպես առաջնորդ, թիմի համակարգող և կապող օղակ կազմակերպության տարբեր մակարդակների միջև՝ ապահովելով աշխատակիցների մոտիվացիան և համագործակցությունը։ Տեղեկատվական դերում նա հավաքում, մշակում և փոխանցում է անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ինչպես ներսում, այնպես էլ արտաքին միջավայրի հետ հարաբերություններում՝ լինելով կազմակերպության «տեղեկատվական կենտրոն»։ Որոշումային դերում ղեկավարը ընդունում է ռազմավարական և օպերատիվ որոշումներ, լուծում խնդիրներ, բաշխում ռեսուրսներ և արձագանքում փոփոխություններին ու ռիսկերին։ Ղեկավարի գործառույթները սովորաբար ներառում են պլանավորում, կազմակերպում, մոտիվացում, վերահսկում և համակարգում։ Պլանավորման միջոցով սահմանվում են կազմակերպության նպատակները և դրանց հասնելու ուղիները, կազմակերպման միջոցով բաշխվում են աշխատանքները և պատասխանատվությունները, մոտիվացիայի միջոցով խթանվում է աշխատողների արդյունավետությունը, իսկ վերահսկողությունը թույլ է տալիս գնահատել արդյունքները և կատարել անհրաժեշտ ճշգրտումներ։ Ժամանակակից պայմաններում ղեկավարի դերը դարձել է ավելի բարդ, քանի որ նա պետք է հաշվի առնի արագ փոփոխվող տնտեսական միջավայրը, տեխնոլոգիական զարգացումները և մարդկային գործոնի կարևորությունը։

    Updated: 2026-10-23
    ՂԵԿԱՎԱՐԻ ԴԵՐԵՐՆ ՈՒ ԳՈՐԾԱՌՈՒՅԹՆԵՐԸ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳՈՒՄ
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր : Ինֆորմացիոն ցանկ: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ = Новые книги. Информационный указатель. Обшественно-политические науки

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում ընդգրկված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն ոլորտի նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ներառված են քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների, հասարակական կառավարման, տնտեսագիտության և հասարակական կյանքի տարբեր հիմնախնդիրներին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ժամանակակից գիտական մտքի զարգացումները և արդի հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է հասարակական և քաղաքական գիտելիքների տարածմանը, գիտական հաղորդակցության զարգացմանը և ոլորտի արդիական գրականության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-08-29
    Նոր գրքեր : Ինֆորմացիոն ցանկ: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ = Новые книги. Информационный указатель. Обшественно-политические науки
    Online

    Literature

    Միքայել Նալբանդյան։ 1829-1954։ Ակնարկ կյանքի ու գործունեության մասին և համառոտ բիբլիոգրաֆիա

    Այս ակնարկը վերաբերում է Միքայել Նալբանդյանի կյանքի և գործունեության ընդհանուր բնութագրին՝ ընդգծելով նրա դերը որպես XIX դարի հայ հասարակական մտքի, հեղափոխական գաղափարների և գրական-լուսավորական շարժման կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկի։ Նալբանդյանը ձևավորվել է Ռուսական կայսրության հայկական միջավայրում՝ միաժամանակ ներգրավված լինելով եվրոպական լուսավորական և դեմոկրատական գաղափարների ազդեցության ոլորտում, որոնք զգալիորեն ազդել են նրա աշխարհայացքի և քաղաքական դիրքորոշումների վրա։ Նրա գործունեությունը բնութագրվում է ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման, սոցիալական արդարության պահանջների և հակաֆեոդալական ու հակապետական քննադատական մոտեցումների համադրությամբ, ինչը նրան դարձնում է հայ առաջադիմական մտքի զարգացման առանցքային կերպար։

    Updated: 2026-08-24
    Միքայել Նալբանդյան։ 1829-1954։ Ակնարկ կյանքի ու գործունեության մասին և համառոտ բիբլիոգրաֆիա
    Online

    Linguistics

    Գերմաներենի եղանակավորող մասնիկների տիպաբանական առանձնահատկությունները

    Գիտական աշխատությունը նվիրված է գերմաներենի եղանակավորող մասնիկների լեզվաբանական բնույթի, կառուցվածքային, իմաստային, գործառական և տիպաբանական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում եղանակավորող մասնիկների տեղը գերմաներենի քերականական համակարգում, դրանց փոխհարաբերությունները խոսքի այլ մասերի հետ, ինչպես նաև խոսողի վերաբերմունքի, հաղորդակցական մտադրության և արտահայտության գնահատողական երանգների ձևավորման գործում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմաներենին բնորոշ doch, ja, eben, halt, wohl, denn, mal, schon և այլ եղանակավորող մասնիկների իմաստագործառական առանձնահատկություններին, դրանց կիրառության պայմաններին և խոսքային տարբեր իրավիճակներում դրսևորվող նշանակություններին։ Ուսումնասիրվում են եղանակավորող մասնիկների դասակարգման տեսական սկզբունքները, դրանց տարբերակման չափանիշները, բառային և քերականական հատկանիշները, ինչպես նաև լեզվաբանական տարբեր ուղղություններում առաջարկվող մեկնաբանությունները։ Քննության են առնվում եղանակավորության՝ որպես լեզվական կարգի արտահայտման միջոցները, խոսողի սուբյեկտիվ վերաբերմունքի դրսևորումները, ասույթի հաղորդակցական ուղղվածությունը և մասնիկների մասնակցությունը խոսքի իմաստային կառուցվածքի ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է եղանակավորող մասնիկների շարահյուսական վարքագծի ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ նախադասության մեջ դրանց դիրքային առանձնահատկությունները, տարբեր տեսակի նախադասություններում կիրառության սահմանափակումները և շարահյուսական այլ բաղադրիչների հետ ունեցած փոխազդեցությունները։ Դիտարկվում են պատմողական, հարցական, հրամայական և բացականչական նախադասություններում եղանակավորող մասնիկների գործառույթները, դրանց ազդեցությունը ասույթի հուզական, գնահատողական և հաղորդակցական երանգավորման վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մասնիկների բազմիմաստությանը, համատեքստային պայմանավորվածությանը և այն հանգամանքին, որ նույն լեզվական միավորը տարբեր խոսքային իրավիճակներում կարող է արտահայտել հաստատում, ենթադրություն, համոզվածություն, զարմանք, մեղմացում, առարկություն կամ հաղորդակցական այլ վերաբերմունքներ։ Ուսումնասիրվում են եղանակավորող մասնիկների և մակբայների, շաղկապների, ձայնարկությունների ու այլ գործառական բառերի միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց քերականական կարգավիճակի որոշման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում մասնիկների հնչերանգային առանձնահատկություններին, շեշտադրության հետ ունեցած փոխհարաբերություններին և բանավոր հաղորդակցության ընթացքում դրանց գործառական նշանակությանը։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում եղանակավորող մասնիկների տիպաբանական բնութագրերը, գերմաներենի համապատասխան լեզվական միջոցների համեմատությունը այլ լեզուներում եղանակավորություն արտահայտող կառույցների հետ և տարբեր լեզվական համակարգերում դրանց հնարավոր գործառական համարժեքությունների բացահայտումը։ Քննարկվում են մասնիկների իմաստների համեմատական վերլուծության դժվարությունները, լեզուների կառուցվածքային տարբերություններով պայմանավորված առանձնահատկությունները և հաղորդակցական նշանակությունների փոխանցման հնարավոր եղանակները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում գերմաներենի եղանակավորող մասնիկների թարգմանության խնդիրը, քանի որ դրանց արտահայտած իմաստային և գործաբանական երանգները հաճախ չունեն այլ լեզուներում անմիջական բառային համարժեքներ և պահանջում են համատեքստային մեկնաբանություն։ Կարևորվում են նաև եղանակավորող մասնիկների գործածության ուսումնասիրությունը գերմաներենի՝ որպես օտար լեզվի ուսուցման գործընթացում, սովորողների հաղորդակցական կարողությունների զարգացումը և բնական խոսքի իմաստային նրբերանգների ճիշտ ընկալման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության շրջանակներում կարող են դիտարկվել լեզվական նյութի նկարագրական, համեմատական, գործառական և համատեքստային վերլուծության մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու եղանակավորող մասնիկների դերը խոսքի կազմակերպման և հաղորդակցական փոխազդեցության մեջ։ Հետազոտությունը նպաստում է գերմաներենի քերականական համակարգի, եղանակավորության լեզվական արտահայտման միջոցների, խոսքի գործաբանական կառուցվածքի և լեզվական տիպաբանության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել գերմանագետների, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության մասնագետների, քերականագետների, թարգմանաբանների, գերմաներենի դասավանդողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բանասիրական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-11
    Գերմաներենի եղանակավորող մասնիկների տիպաբանական առանձնահատկությունները
    Online

    Mathematics

    Исследование ползучести и гистерезиса грунтов при многоступенчатых и циклических изменениях напряжения

    Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է բազմաստիճան և ցիկլային լարվածության փոփոխությունների պայմաններում գրունտների սողքի և հիստերեզիսի երևույթների հետազոտությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է բացահայտել գրունտների դեֆորմացիոն վարքի օրինաչափությունները այնպիսի բեռնավորման պայմաններում, երբ լարվածությունը չի մնում հաստատուն, այլ փոփոխվում է աստիճանաբար կամ պարբերական ցիկլերով։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են գրունտների սողքի գործընթացները, այսինքն՝ ժամանակի ընթացքում դեֆորմացիայի շարունակական զարգացումը նույնիսկ համեմատաբար կայուն բեռնվածության պայմաններում, ինչպես նաև բեռնավորման և բեռնաթափման փուլերում առաջացող հիստերեզիսային երևույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրունտի դեֆորմացիայի կախվածությանը լարվածության մեծությունից, դրա փոփոխության արագությունից, ցիկլերի քանակից և բեռնավորման պատմությունից։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տարբեր տեսակի գրունտների լաբորատոր փորձարկումների արդյունքները՝ տարբեր լարվածային ռեժիմների պայմաններում, ինչը հնարավորություն է տալիս համեմատել դրանց մեխանիկական վարքը և որոշել առավել բնորոշ օրինաչափությունները։ Կարևոր խնդիր է նաև գրունտի մնացորդային դեֆորմացիաների, առաձգական և պլաստիկ բաղադրիչների, ինչպես նաև ժամանակից կախված փոփոխությունների գնահատումը։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա մշակվում կամ կատարելագործվում են գրունտների դեֆորմացիոն հատկությունները նկարագրող հաշվարկային մոտեցումներ և մոդելներ, որոնք կարող են հաշվի առնել բազմաստիճան և կրկնվող բեռնավորման ազդեցությունը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն շինարարական կառույցների հիմքերի, հողային պատվարների, ճանապարհային ծածկույթների, թունելների և այլ գեոտեխնիկական օբյեկտների հաշվարկման համար, քանի որ իրական շահագործման պայմաններում գրունտները հաճախ ենթարկվում են փոփոխական և կրկնվող բեռնվածությունների։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել գրունտների երկարաժամկետ կայունությունը, նստվածքները և դեֆորմացիաները՝ բարձրացնելով նախագծային հաշվարկների հուսալիությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գեոտեխնիկական նախագծման, հիմքերի և շինությունների հաշվարկման, գրունտների լաբորատոր հետազոտության և ինժեներական երկրաբանության ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրունտների մեխանիկայի մասնագետներին, շինարարական ինժեներներին, գեոտեխնիկներին, ինժեներ-երկրաբաններին, գիտահետազոտական աշխատանք կատարողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-15
    Исследование ползучести и гистерезиса грунтов при многоступенчатых и циклических изменениях напряжения