Հունահայ պարբերական մամուլը (1920-1930 թթ.)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկական շուկայի կազմակերպման և կարգավորման համակարգի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրա արդյունավետության բարձրացման, մրցակցային հարաբերությունների զարգացման, սակագնային մեխանիզմների կատարելագործման և էներգետիկ համակարգի կայուն գործունեության ապահովման խնդիրների վրա։ Հետազոտության առանցքում էլեկտրաէներգիայի արտադրության, հաղորդման, բաշխման և սպառման ոլորտներում ձևավորվող տնտեսական հարաբերություններն են, ինչպես նաև պետական կարգավորման դերն այդ հարաբերությունների համակարգման գործում։ Քննվում են շուկայի կառուցվածքը, դրա հիմնական մասնակիցների գործառույթները, էլեկտրաէներգիայի առքուվաճառքի կազմակերպման սկզբունքները և տարբեր սուբյեկտների միջև տնտեսական փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական մենաշնորհների կարգավորման խնդրին, քանի որ էլեկտրաէներգիայի հաղորդման և բաշխման ենթակառուցվածքները պահանջում են այնպիսի կարգավորող մեխանիզմներ, որոնք միաժամանակ կարող են ապահովել ծառայությունների հուսալիությունը, տնտեսապես հիմնավորված ծախսերի փոխհատուցումը և սպառողների շահերի պաշտպանությունը։ Կարևորվում է սակագնային քաղաքականության ուսումնասիրությունը՝ դիտարկելով ծախսերի կառուցվածքի, ներդրումային ծրագրերի, արտադրության տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների և էներգետիկ ռեսուրսների արժեքի ազդեցությունը վերջնական սակագների ձևավորման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև մրցակցային շուկայի զարգացման նախադրյալները, արտադրողների միջև տնտեսական մրցակցության հնարավորությունները, մեծածախ և մանրածախ շուկաների փոխհարաբերությունները և սպառողների ընտրության հնարավորությունների ընդլայնման պայմանները։ Առանձին նշանակություն ունի շուկայի կանոնների թափանցիկության, տեղեկատվության հասանելիության և կարգավորող մարմինների գործունեության արդյունավետության գնահատումը։ Քննվում են նաև էներգետիկ անվտանգության և շուկայական կարգավորման փոխհարաբերությունները, քանի որ տնտեսական արդյունավետության բարձրացումը պետք է համադրվի էլեկտրամատակարարման հուսալիության և համակարգի տեխնիկական կայունության պահպանման հետ։ Ուշադրություն է դարձվում ներդրումային միջավայրին, արտադրական հզորությունների արդիականացմանը, էներգետիկ ենթակառուցվածքների զարգացմանը և երկարաժամկետ ներդրումների խթանման տնտեսական մեխանիզմներին։ Վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ինտեգրումը ևս կարող է դիտարկվել որպես շուկայի կառուցվածքի և կարգավորման մոտեցումների փոփոխություն պահանջող գործոն։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել էլեկտրաէներգետիկական շուկաների կարգավորման միջազգային փորձը և գնահատել տարբեր մոդելների կիրառելիությունը Հայաստանի տնտեսական ու էներգետիկ համակարգի առանձնահատկությունների պայմաններում։ Աշխատությունը նպաստում է էներգետիկ շուկայի պետական կարգավորման, մրցակցային մեխանիզմների և տնտեսական կառավարման փոխկապակցվածության համակարգային ընկալմանը՝ ներկայացնելով ոլորտի զարգացման և կարգավորող գործիքների կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։

Agriculture

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Culture

Հրատարակությունը մատենագիտական ընթացիկ տեղեկատու է, որը նախատեսված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության մասին համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Այն ընդգրկում է մշակութային և գեղարվեստական կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին, գրադարաններին և մասնագետներին արագ տեղեկանալ համապատասխան ժամանակաշրջանում հրապարակված նոր գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ մատենագիտական նյութերի մասին։ Տեղեկատուի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվության կազմակերպումն ու տարածումն է՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության որոնումը և ընտրությունը։ Նյութերը կարող են ընդգրկել գրականություն, կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ճարտարապետություն, ժողովրդական արվեստ, մշակույթի պատմություն, արվեստաբանություն և հարակից ոլորտներ։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հրատարակությունների հեղինակներին, վերնագրերը, թեմատիկ ուղղությունները և անհրաժեշտ այլ տվյալներ՝ դրանք հետագայում գրադարանային կամ գիտահետազոտական աշխատանքներում օգտագործելու համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի մշակութային տեղեկատվական միջավայրի փաստաթուղթ, քանի որ արտացոլում է խորհրդային Հայաստանի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ շրջանառվող գրականության շրջանակը և տեղեկատվական առաջնահերթությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես արագ կողմնորոշման և գրականության համալրման գործիք գրադարանների, մշակութային հաստատությունների, ուսումնական կազմակերպությունների և հետազոտական կենտրոնների համար։ Տեղեկատուն հատկապես օգտակար է գրադարանավարներին, մատենագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, գրականագետներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և Հայաստանի խորհրդային շրջանի մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Tourism

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Թեհրանի նահանգում գյուղական տուրիզմի զարգացման գործընթացում պետական կառույցների, ոչ պետական կազմակերպությունների և տեղական բնակչության դերերի ու դրանց ազդեցության պայմանավորող գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն կազմակերպական, սոցիալական, տնտեսական, ենթակառուցվածքային և կառավարչական պայմանները, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են գյուղական տարածքների զբոսաշրջային ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը։ Թեհրանի նահանգը գյուղական տուրիզմի զարգացման համար առանձնահատուկ հնարավորություններ ունի՝ շնորհիվ մեծ քաղաքային բնակչության հարևանության, բազմազան կլիմայական պայմանների, լեռնային գյուղերի, բնական և մշակութային գրավչությունների, սակայն հետազոտություններում արձանագրվել է նաև ամբողջական և կայուն, հատկապես մասնակցային, պլանավորման անհրաժեշտություն։ Աշխատության մեջ պետական կառույցների դերը դիտարկվում է որպես ենթակառուցվածքների ստեղծման և բարելավման, ճանապարհների, անվտանգության, սանիտարական պայմանների, զբոսաշրջային սպասարկման օբյեկտների ապահովման, ֆինանսական աջակցության, վերահսկողության և զբոսաշրջության ոլորտում մասնագիտական կրթության ու վերապատրաստման կազմակերպման ամբողջություն։ Հետազոտությունները Թեհրանի նահանգի օրինակով հատկապես կարևորում են գյուղական տուրիզմի ենթակառուցվածքների զարգացումը, տեղական բնակչության և ոչ պետական կազմակերպությունների ուսուցումը, անվտանգության ու հիգիենայի ապահովումը և պետական վերահսկողությունը։ Ոչ պետական կազմակերպությունները կարող են հանդես գալ որպես պետական քաղաքականության իրականացման կարևոր գործընկերներ՝ ներգրավվելով զբոսաշրջային կենտրոնների ստեղծման, ներդրումների ներգրավման, անհրաժեշտ հողատարածքների և ծառայությունների ապահովման, գյուղական բնակավայրերի զբոսաշրջային գրավչությունների ներկայացման, մարքեթինգի և զբոսաշրջային արտադրանքի ձևավորման գործընթացներում։ Դրանց գործունեությունը հատկապես արդյունավետ է այն դեպքում, երբ կառուցվում են փոխադարձ համագործակցության մեխանիզմներ պետական մարմինների և համայնքների հետ։ Տեղական բնակչության դերը աշխատության առանցքային ուղղություններից է, քանի որ գյուղական տուրիզմի կայուն զարգացումը մեծապես կախված է այն բանից, թե որքանով են գյուղացիները մասնակցում որոշումների կայացմանը, ծրագրերի մշակմանը և իրականացմանը։ Կարևոր են նաև տեղացիների կողմից զբոսաշրջային ծառայությունների մատուցումը, հյուրատների և սննդի կետերի կազմակերպումը, տեղական արտադրանքի ու արհեստների վաճառքը, մշակութային ժառանգության ներկայացումը և զբոսաշրջային ծրագրերում ներդրումների իրականացումը։ Թեհրանի նահանգում կատարված ուսումնասիրություններից մեկում տեղական բնակչության համար առաջնահերթ են համարվել զբոսաշրջային ծրագրերի պլանավորմանը և իրականացմանը մասնակցությունը, ինչպես նաև զբոսաշրջային նախագծերում ներդրումներ կատարելը։ Հետազոտությունը կարող է ուսումնասիրել նաև երեք հիմնական դերակատարների միջև փոխհարաբերությունների բնույթը՝ պետական մարմին–տեղական բնակչություն, պետական մարմին–ոչ պետական կազմակերպություններ և ոչ պետական կազմակերպություններ–տեղական բնակչություն։ Այս փոխկապակցված համակարգում պետական կառույցները կարող են ապահովել իրավական և ֆինանսական պայմանները, ոչ պետական հատվածը՝ ներդրումային, կազմակերպչական և ծառայությունների մատուցման ներուժը, իսկ տեղական բնակչությունը՝ տարածքային գիտելիքը, մարդկային ռեսուրսը, մշակութային ժառանգության ներկայացումը և համայնքային մասնակցությունը։ Նման համագործակցային մոդելի անհրաժեշտությունը հատկապես ընդգծվում է Թեհրանի նահանգին վերաբերող ուսումնասիրություններում, որտեղ գյուղական տուրիզմի զարգացման կարևոր պայման է համարվում մասնակցային պլանավորումն ու իրականացումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև զբոսաշրջության զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները՝ ճանապարհների և տրանսպորտային կապերի անբավարարությունը, կացության և ճամբարային պայմանների սահմանափակությունը, սանիտարական խնդիրները, զբոսաշրջային ծառայությունների ոչ բավարար զարգացվածությունը, տեղեկատվական և հաղորդակցական հնարավորությունների պակասը, ֆինանսավորման դժվարությունները և տեղական բնակչության ոչ բավարար պատրաստվածությունը։ Թեհրանի նահանգի վերաբերյալ զբոսաշրջիկների հարցումների արդյունքներում հատկապես առանձնացվել են հիգիենայի, կացության և ճամբարային ենթակառուցվածքների խնդիրները, իսկ պետական մարմինների առաջնահերթությունների շարքում՝ համապատասխան ճանապարհների, անվտանգության և կացության պայմանների ապահովումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ մարդկային կապիտալի զարգացումը․ տեղական բնակչության, երիտասարդների և կանանց մասնագիտական պատրաստվածությունը, հյուրընկալության մշակույթը, զբոսաշրջային ծառայությունների կառավարման հմտությունները և ձեռնարկատիրական կարողությունները կարող են էապես ազդել գյուղական տուրիզմի մրցունակության վրա։ Միաժամանակ կարևոր է ապահովել, որ զբոսաշրջային գործունեությունից ստացվող տնտեսական օգուտների զգալի մասը մնա համայնքում՝ ստեղծելով զբաղվածություն, խթանելով տեղական արտադրությունը և մեծացնելով բնակչության շահագրգռվածությունը բնական ու մշակութային ռեսուրսների պահպանման նկատմամբ։ Աշխատության գիտագործնական նշանակությունն այն է, որ այն գյուղական տուրիզմը դիտարկում է ոչ միայն որպես զբոսաշրջային ծառայությունների ոլորտ, այլև որպես գյուղական տարածքների տնտեսական և սոցիալական զարգացման գործիք։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ պետական և տեղական կառավարման մարմինների, մասնավոր հատվածի, հասարակական կազմակերպությունների և համայնքների միջև համագործակցության արդյունավետ մեխանիզմների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տուրիզմի և տարածաշրջանային զարգացման մասնագետներին, աշխարհագրագետներին, տնտեսագետներին, պետական և համայնքային կառավարման մասնագետներին, զբոսաշրջային կազմակերպություններին, հետազոտողներին և գյուղական տարածքների կայուն զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Armenia-ում կաթնամթերային ենթահամալիրի զարգացման հիմնախնդիրներին և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիներին։ Գրքում վերլուծվում է կաթնամթերքի արտադրության շղթայի ամբողջական կառուցվածքը՝ սկսած կաթի արտադրությունից մինչև վերամշակում, պահպանում և շուկա դուրսբերում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ոլորտի արտադրողականության մակարդակը, տեխնոլոգիական հագեցվածությունը, գյուղացիական տնտեսությունների դերը և վերամշակող ձեռնարկությունների կարողությունները՝ ընդգծելով արտադրական շղթայի թույլ օղակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական աջակցության ծրագրերին, ներդրումային միջավայրին, սուբսիդավորման մեխանիզմներին և գյուղատնտեսական կոոպերացիայի զարգացման հնարավորություններին։ Քննարկվում են նաև որակի վերահսկման, սանիտարական ստանդարտների, մրցունակության բարձրացման և արտահանման ներուժի ընդլայնման խնդիրները։ Աշխատությունը առաջարկում է տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիներ՝ հիմնված տեխնոլոգիական արդիականացման, կառավարման բարելավման և շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման վրա։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, գյուղատնտեսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների և սննդարդյունաբերության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Technology

Այս աշխատությունը վերաբերում է էներգահամակարգերի աշխատանքի ռեժիմների օպտիմալացման խնդիրներին՝ հաշվի առնելով նպատակային բնույթի բնական անորոշությունների գործոնները, ընդգծելով էներգետիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգային վերլուծության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և ուսումնասիրել էներգահամակարգերի կառավարման այնպիսի մոդելներ և ալգորիթմներ, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել համակարգի արդյունավետությունը և հուսալիությունը՝ անորոշ արտաքին ազդեցությունների պայմաններում, ինչպիսիք են էներգիայի սպառման տատանումները, եղանակային պայմանների փոփոխականությունը և վերականգնվող աղբյուրների անկայուն արտադրությունը։ Ուսումնասիրվում են օպտիմալացման մաթեմատիկական մոտեցումները՝ գծային և ոչ գծային ծրագրավորում, ստոխաստիկ մոդելներ, ինչպես նաև բազմաչափ որոշումների ընդունման մեթոդներ, որոնք կիրառվում են էներգետիկ բալանսի պահպանման և կորուստների նվազեցման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անորոշության մոդելավորմանը՝ հավանականային բաշխումներ, սցենարային վերլուծություն և ռիսկերի գնահատում, որոնք թույլ են տալիս ավելի ճկուն դարձնել էներգահամակարգի կառավարման ռազմավարությունները։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ինտեգրման խնդիրները՝ արևային և հողմային էներգիայի փոփոխական արտադրության պայմաններում համակարգի կայունության ապահովման համատեքստում։ Միաժամանակ վերլուծվում են էներգիայի սպառման կանխատեսման մեթոդները և կառավարման ավտոմատացված համակարգերի դերը օպտիմալ ռեժիմների պահպանման գործում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է էներգետիկ համակարգերի տեսության և կիրառական ինժեներիայի ոլորտներում՝ նպաստելով անորոշ պայմաններում էներգահամակարգերի ավելի արդյունավետ և կայուն աշխատանքի ապահովմանը։