Հունահայ պարբերական մամուլը (1920-1930 թթ.)

Другие предметы

Հանրային կառավարման տեսություն (մաս 2-րդ)-ը պետական կառավարման և վարչարարության տեսական-կիրառական ուսումնական ձեռնարկ է, որը շարունակում է հանրային կառավարման հիմնական հասկացությունների և մոդելների ուսումնասիրությունը՝ խորանալով ժամանակակից կառավարման համակարգերի գործառույթների, ինստիտուցիոնալ կառուցվածքների և արդյունավետության գնահատման մեխանիզմների մեջ, աշխատությունում ներկայացվում են հանրային քաղաքականության մշակման և իրականացման փուլերը, պետական կառավարման մարմինների փոխհարաբերությունները, կենտրոնական և տեղական ինքնակառավարման համակարգերի համագործակցությունը, ինչպես նաև հանրային ծառայությունների կազմակերպման և բարելավման մոտեցումները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման արդիականացման գործընթացներին՝ թվայնացում, թափանցիկություն, հաշվետվողականություն և հանրային մասնակցության ընդլայնում, միաժամանակ վերլուծվում են վարչական բարեփոխումների մոդելները և միջազգային փորձը՝ համեմատական դիտանկյունից, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորել համակարգային պատկերացում հանրային կառավարման տեսության և գործնական կիրառությունների մասին՝ օգնելով ապագա պետական ծառայողներին և կառավարման մասնագետներին հասկանալ ժամանակակից պետական համակարգերի աշխատանքի տրամաբանությունը։

Право

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճիռների ազդեցությանը Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի վրա՝ դիտարկելով դրանց ներգործությունը ազգային օրենսդրության, դատական պրակտիկայի և իրավական մշակույթի զարգացման վրա։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են Եվրոպական կոնվենցիայի շրջանակներում ընդունված դատական ակտերը ձևավորում պարտադիր իրավական ստանդարտներ, որոնք պետք է հաշվի առնվեն ազգային դատարանների կողմից մարդու իրավունքների պաշտպանության գործերի քննության ընթացքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով ՄԻԵԴ-ի նախադեպային իրավունքը ներմուծվում է ՀՀ իրավական համակարգ՝ ներառյալ Սահմանադրական դատարանի որոշումները, Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումները և օրենսդրական փոփոխությունները։ Քննարկվում են նաև համակարգային մարտահրավերները՝ կապված վճիռների կատարման արդյունավետության, պետական մարմինների արձագանքի և իրավական պրակտիկայում դրանց միատեսակ կիրառման ապահովման հետ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ ՄԻԵԴ-ի վճիռները ոչ միայն իրավական պարտավորություններ են, այլ նաև կարևոր գործիքներ մարդու իրավունքների պաշտպանության մակարդակի բարձրացման, դատական անկախության ամրապնդման և իրավական պետության զարգացման գործընթացում։

Педагогика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է տարրական դպրոցի ապագա ուսուցչի կոմբինատորային մտածողության զարգացման համակարգին՝ այն դիտարկելով որպես մասնագիտական-մանկավարժական պատրաստության կարևոր բաղադրիչ, որը ձևավորում է խնդիրների բազմակողմանի վերլուծության և լուծման կարողություններ։ Նյութում վերլուծվում են կոմբինատորային մտածողության էությունը և կառուցվածքային բաղադրիչները՝ տարրերի համադրության, դասավորությունների, ընտրությունների և հնարավորությունների հաշվարկման տրամաբանական հիմքերը, որոնք կարևոր են ինչպես մաթեմատիկական, այնպես էլ մեթոդական գործունեության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացի կազմակերպման ձևերին՝ խնդիրների վրա հիմնված ուսուցում, խաղային մեթոդներ, իրավիճակային առաջադրանքներ և թվային մոդելավորման տարրեր, որոնք նպաստում են ապագա ուսուցչի ստեղծագործական և վերլուծական կարողությունների զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև ուսումնական ծրագրերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը կոմբինատորային մտածողության ձևավորման վրա՝ ներառելով աստիճանական բարդացման և ինտեգրված մոտեցումների կիրառումը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ կոմբինատորային մտածողության զարգացումը կարևոր նախապայման է ժամանակակից տարրական դպրոցի ուսուցչի մասնագիտական որակների ձևավորման համար՝ ապահովելով ուսուցման գործընթացի արդյունավետություն, ճկունություն և ստեղծագործականություն։

Журналистика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1990-2010 թվականներին արցախյան մամուլում մշակութային կյանքի լուսաբանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ նշված ժամանակահատվածը Արցախի համար ընդգրկում է քաղաքական և հասարակական խորքային փոփոխությունների, պատերազմի, հետպատերազմյան վերականգնման և նոր սոցիալ-մշակութային իրականության ձևավորման շրջաններ։ Աշխատության հիմքում մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես մշակութային գործընթացների արտացոլման, հասարակական կարծիքի ձևավորման և ազգային ինքնության պահպանման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են արցախյան պարբերականները ներկայացրել գրականության, արվեստի, թատրոնի, երաժշտության, կրթության, մշակութային ժառանգության, ազգային ավանդույթների և մշակութային կազմակերպությունների գործունեության վերաբերյալ իրադարձություններն ու խնդիրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ 1990-ականների սկզբի մամուլի գործունեությունը տեղի էր ունենում պատերազմական և քաղաքական ծանր պայմաններում, ինչի հետևանքով մշակութային թեմաները հաճախ միահյուսվում էին ազգային-քաղաքական, պատմական և հասարակական խնդիրների հետ։ Մամուլի էջերում մշակույթը կարող էր ներկայացվել ոչ միայն որպես ինքնուրույն ոլորտ, այլև որպես ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հասարակական համախմբման միջոց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում փոխվել մշակութային թեմաների ներկայացումը՝ պատերազմի տարիների հրատապ խնդիրներից աստիճանաբար անցնելով մշակութային կյանքի վերականգնման, զարգացման և ինստիտուցիոնալացման հարցերին։ Կարևոր ուղղություն է նաև մշակութային ժառանգության լուսաբանումը՝ պատմական հուշարձանների, եկեղեցիների, վանքերի, հնագիտական արժեքների և ազգային ավանդույթների վերաբերյալ հրապարակումների միջոցով։ Մամուլը այս առումով հանդես է գալիս որպես փաստագրական աղբյուր, որը պահպանել է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային իրադարձությունների, գործիչների, կազմակերպությունների և հասարակական արձագանքների վերաբերյալ մեծածավալ տեղեկատվություն։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև մշակութային հրապարակումների ժանրային առանձնահատկությունները՝ տեղեկատվական հաղորդումներ, հարցազրույցներ, ակնարկներ, հոդվածներ, գրախոսություններ և հրապարակախոսական նյութեր, ինչպես նաև դրանց լեզվաոճական և թեմատիկ առանձնահատկությունները։ Հետաքրքիր է նաև այն հարցը, թե ինչպիսի տեղ են զբաղեցրել մշակույթի տարբեր ոլորտները մամուլի ընդհանուր տեղեկատվական օրակարգում և ինչ թեմաներ են առավել հաճախ արժանացել լրագրողների ու հեղինակների ուշադրությանը։ Ժամանակաշրջանի մամուլի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել Արցախի մշակութային կյանքի մի ամբողջ փուլ, որի վերաբերյալ մամուլը հանդես է գալիս որպես առաջնային կամ կարևոր երկրորդային աղբյուր։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լրագրության, մամուլի պատմության, մշակութաբանության, գրականագիտության, արվեստագիտության և տարածաշրջանային պատմության հետազոտողների համար, ինչպես նաև ուսանողների և այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են 1990-2010 թվականների արցախյան հասարակական և մշակութային կյանքով։ Հատկանշական է, որ այս ուսումնասիրությունը մատենագիտական աղբյուրներում գրանցված է որպես Շուշան Ասկարյանի գիտական աշխատանք՝ 2014 թվականին հրատարակված 28-էջանոց սեղմագիր, իսկ հետագա մատենագիտական ցանկերում այն հիշատակվում է նաև 2015 թվականի հրատարակությամբ։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Երվանդ Քոչարի գրաֆիկական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնացնելով նրա գեղարվեստական մտածողության այն կողմերը, որոնք առավել ամբողջականորեն դրսևորվում են գծանկարի և գրաֆիկական արվեստի տարբեր ձևերում։ Ա. Հակոբյանի այս ուսումնասիրությունը հրատարակվել է Երևանում 2007 թվականին՝ «Գրաբար» հրատարակչությունում, 96 էջ ծավալով, իսկ դրա հիմքում ընկած հետազոտությունը նախկինում ներկայացվել է նաև որպես թեկնածուական ատենախոսություն։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նկարչի գրաֆիկական ժառանգության գաղափարագեղագիտական հիմքերը, ձևի և պլաստիկ մտածողության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ներկայացնել նրա ստեղծագործական ուղու տարբեր փուլերում գրաֆիկայի փոփոխվող բնույթը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նրանով, որ Քոչարի արվեստը հաճախ ընկալվում է առաջին հերթին նրա քանդակագործական և տարածական-գեղարվեստական նորարարությունների միջոցով, մինչդեռ գրաֆիկան նրա ստեղծագործական մտածողության ինքնուրույն և բազմազան դրսևորումներից է։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում վաղ շրջանի ստեղծագործություններին, Թիֆլիսյան և մոսկովյան տարիներին, ինչպես նաև հատկապես Փարիզյան ժամանակաշրջանին, երբ Քոչարը հայտնվել էր եվրոպական ավանգարդի ակտիվ միջավայրում և շփվում էր ժամանակի առաջատար գեղարվեստական ուղղությունների ու արվեստագետների հետ։ Նրա ստեղծագործական ուղու այս փուլը կարևոր նշանակություն ունի գրաֆիկական լեզվի ձևավորման համար, քանի որ աշխատանքներում նկատվում են ձևի վերափոխման, տարածական ընկալման, վերացարկման և արտահայտչականության նոր մոտեցումներ։ Քոչարի արվեստը զարգացել է եվրոպական մոդեռնիզմի լայն համատեքստում, իսկ նրա գրաֆիկական ստեղծագործությունները ներառում են տարբեր տեխնիկական և արտահայտչական միջոցներով կատարված աշխատանքներ՝ մատիտային ուրվանկարներից և թանաքով գծանկարներից մինչև գուաշ և այլ գրաֆիկական տեխնիկաներ։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Փարիզում ստեղծված գրաֆիկական թերթերին, այդ թվում՝ գուաշներին և այսպես կոչված գոֆրաժներին, որոնք ցույց են տալիս նկարչի տեխնիկական փորձարարությունների լայն շրջանակը։ Կարևոր թեմատիկ ուղղություն են նաև «Սասունցի Դավիթ» էպոսի նկարազարդումները, որոնք ստեղծվել են 1939 թվականին և համարվում են ոչ միայն Քոչարի, այլև ամբողջ հայ գրաֆիկական արվեստի նշանակալի ստեղծագործություններից։ Դրանց միջոցով ազգային դիցապատմական նյութը վերածվում է ժամանակակից գեղարվեստական լեզվով արտահայտված պատկերային համակարգի, որտեղ ավանդական թեման միավորվում է նկարչի անհատական պլաստիկական մտածողության հետ։ Աշխատության արժեքավոր կողմերից է գրաֆիկական ստեղծագործությունների դիտարկումը ոչ միայն որպես առանձին պատկերների ամբողջություն, այլ որպես նկարչի ընդհանուր գեղարվեստական մտածողության կարևոր բաղադրիչ։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գծի, հարթության, ծավալի, տարածության, ռիթմի և ձևի փոխհարաբերությունները և հասկանալու, թե ինչպես են գրաֆիկական որոնումները կապված Քոչարի նկարչության և քանդակագործության հետ։ Նրա արվեստում գրաֆիկական լուծումները հաճախ նախանշում կամ լրացնում են ավելի լայն պլաստիկական գաղափարներ, որոնք հետագայում արտահայտվում են նաև տարածական և քանդակային աշխատանքներում։ Քոչարի գրաֆիկական ժառանգության ուսումնասիրությունը նաև կարևոր աղբյուր է նրա ստեղծագործական էվոլյուցիան հասկանալու համար, քանի որ տարբեր տարիների աշխատանքներում կարելի է հետևել ոճական փոփոխություններին, գեղարվեստական նոր որոնումներին և ազգային ու եվրոպական մշակութային ազդեցությունների փոխակերպմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրաֆիկայի և կերպարվեստի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հայագետներին, մշակութաբաններին, թանգարանագետներին, նկարիչներին, արվեստի պատմության դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

Литература

Երվանդ Օտյան հուշագրական ստեղծագործությունը վերաբերում է նրա կյանքի և փորձառության այն հատվածներին, որտեղ անձնական հիշողությունները միախառնվում են պատմական իրադարձությունների, հասարակական կյանքի և գրողի դիտարկումների հետ։ Նրա հուշագրական էջերում առանձնանում է սուր երգիծական մտածողությունը, որով նա նկարագրում է ոչ միայն մարդկանց վարքագիծը և սոցիալական միջավայրը, այլ նաև ժամանակի քաղաքական ու մշակութային մթնոլորտը՝ հաճախ օգտագործելով հեգնանք, սարկազմ և ճշգրիտ դիտողականություն։ Հուշերում նա անդրադառնում է իր ապրած դժվարություններին, հատկապես Օսմանյան կայսրության վերջին տարիների ճգնաժամերին, տեղահանումներին և պատերազմական իրականությանը, որոնց միջով անցնելիս ձևավորվել է նրա աշխարհընկալումը որպես գրողի և հրապարակախոսի։ Միաժամանակ այդ գրությունները արժեքավոր են նաև որպես փաստագրական աղբյուր, քանի որ պարունակում են վկայություններ տվյալ ժամանակաշրջանի կենցաղի, մարդկանց հարաբերությունների և քաղաքական իրադարձությունների մասին՝ ներկայացված անձնական փորձի տեսանկյունից։ Նրա հուշագրությունը չի սահմանափակվում զուտ հիշողությունների շարադրանքով, այլ դառնում է գեղարվեստական վերլուծություն, որտեղ իրականությունը վերածվում է երգիծական պատումի և սոցիալական քննադատության միջոցի։